‘Toeval? Hier is vier jaar speurwerk aan voorafgegaan!’

Tim Kwakman wint met ‘Prooioverdracht’ de vakjuryprijs van augustus, met als thema ‘Nederland dier en natuur’.

Prooioverdracht TH Kwakman

„Het lijkt een lucky shot”, merkte de jury op bij de winnende foto van Tim Kwakman uit Zwolle. „De vleugels staan perfect, prachtig om te zien. Alles klopt: vorm, moment, inhoud. Tegelijkertijd heeft het ook iets rauws.” En: „Er spreekt een verhaal uit deze foto. Het doet denken aan de fabel van Fontaine over de raaf en de vos en het stukje kaas.”

„Het is een unieke foto”, beaamt de maker, Tim Kwakman. Niet eens zozeer vanwege het moment – het mannetje laat de prooi vallen voor het vrouwtje, dat op het punt staat hem te vangen – maar meer nog om de vogelsoort. „Het zijn blauwe kiekendieven, heel kwetsbare, beschermde vogels. Er zijn nog maar zo’n tien paartjes in Nederland. Dat maakt het nog exclusiever.”

De foto is genomen op een van de Waddeneilanden, maar waar precies, gaat de amateurfotograaf absoluut niet vertellen. Sterker nog: bijna had hij de foto helemaal niet ingezonden voor de wedstrijd, bang dat hij daarmee de locatie zou prijsgeven. „Mensen hebben mij al de oren van de kop gevraagd, maar ik zeg niks. Voor je het weet trekken ze met z’n allen de duinen in om de nesten te zoeken. Dan verstoor je alles. Daar heeft niemand wat aan.”

En maar loeren

Toevallig op de juiste tijd op de juiste plek en een hoop geluk. Dat zou je kunnen denken als je de foto ziet. Niets is minder waar. „Toeval? Aan deze foto is vier jaar speurwerk voorafgegaan!”, vertelt Kwakman. „Mijn vrouw en ik gaan vaak naar dat gebied op vakantie. Ik wist dat ze daar ergens moesten zitten. Dan is het een kwestie van elke dag ’s morgens om vijf uur opstaan, naar de duinen en maar loeren.”

Vorig jaar vond hij eindelijk twee nesten. „Dat mannetje had ik al eerder zien vliegen, maar hij verdween telkens achter een duinpan. Dit jaar zag ik ’m weer, dus ben ik daar blijven posten. Uren, dagen. Ineens was hij daar samen met dat vrouwtje, allebei schreeuwend in de lucht. Het mannetje ging boven haar vliegen en plotseling liet hij de prooi los – dat was het. Zoiets gebeurt in een fractie, dus je knipt maar raak. Pas later zie je of je het moment hebt of niet.”

Een tweedehandsje

De sinds een paar jaar gepensioneerde Kwakman fotografeerde al eerder, maar het begon pas echt te kriebelen toen zijn kleindochters sportief op hoog niveau begonnen te presteren, een paar jaar geleden. Toen zijn voetballende kleindochter werd gehuldigd, bijvoorbeeld, had hij dat graag beter vastgelegd. „Ik was apetrots, natuurlijk. Maar ja, het gebeurde bij de middenstip. Daar sta je dan met je mobieltje. Veel te ver weg.” Dus kocht hij een camera met een telelens. „Een tweedehandsje, het kost allemaal al genoeg.”

De camera viel op langs de lijnen van het voetbalveld. „Iemand zei tegen me: ‘Ik weet een hut waar je een ijsvogeltje kan fotograferen.’” Dat wilde hij weleens proberen. „Dus ik zit in die hut en dat ijsvogeltje komt eraan. Waar die beestjes normaal gesproken als een blauwe schicht aan je voorbij schieten, gaat-ie nu drie meter recht voor me op een tak zitten. Die details… zo mooi! Ik was meteen verkocht.”

Visarend in gevecht

Wat begon met een ijsvogeltje groeide uit tot een grote voorliefde voor zo’n beetje alles wat vliegt en met name roofvogels. Op zijn Instagram-account vind je spechten, lepelaars en zwaluwen, maar vooral ook uilen, haviken, buizerds, zeearenden. Deze ochtend nog is Kwakman achter een visarend aan geweest. „Prachtig dier, komt ergens bij Rusland vandaan. Mooi om te zien hoe hij het water induikt om met z’n klauwen een vis te vangen. Dat gevecht om ’m omhoog te krijgen! Het is de kunst om het oog van de vogel én dat van de vis scherp te krijgen. Dan heb je een topfoto.”

Maar ook vossen, herten en andere dieren mag hij graag fotograferen. Als het maar echt wild betreft. „Je kan ook naar de Waterleidingduinen bij Amsterdam gaan, daar eten de vossen uit je hand. Dat vind ik niks.” De Wildbaan op de Hoge Veluwe, ook zoiets. „Soms staan daar wel honderden mensen bij elkaar. Dan komt de boswachter, die strooit wat appels rond. Even later komen de eerste hindes, al snel gevolgd door de jongens met de grote geweien. Prachtig om te zien, natuurlijk. Maar wel een beetje nep.”

De wolf!

Toch kun je hem de laatste tijd ook af en toe op de Veluwe aantreffen – op de fiets. Niet voor een plaatje van vogels, herten of zwijnen. Nee, hij wil de wolf! „Via via weet ik een klein beetje waar die zich ophoudt. Dat gebied is nog behoorlijk groot, maar ik blijf zoeken.” Mocht hij hem op de foto krijgen, zullen er ongetwijfeld weer mensen zeggen: die heeft geluk gehad! Maar Kwakman weet inmiddels wel beter: „Wie een bijzondere foto wil hebben, moet gewoon veel uren maken.”

Het thema van de maand september is Nederland poseert. Inzenden en stemmen kan tot 4 oktober 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.