VVD en PvdA: pas Grondwet aan om haatzaaiende scholen aan te pakken

Islamitisch basisonderwijs De politieke roep groeit om islamitische scholen aan te pakken waar omstreden lessen worden gegeven. Minister Slob kondigt nieuw onderzoek aan van de inspectie.

De islamitische basisschool El Wahda in Heerlen. Deze school was betrokken bij de ontwikkeling van de omstreden lesmethode voor seksuele voorlichting.
De islamitische basisschool El Wahda in Heerlen. Deze school was betrokken bij de ontwikkeling van de omstreden lesmethode voor seksuele voorlichting. Foto Chris Keulen

De Tweede Kamerfracties van VVD en PvdA willen de grondwet aanpassen om omstreden diversiteitslessen op islamitische scholen aan te pakken. De partijen willen dat de Onderwijsinspectie ingrijpt. Daartoe moet Grondwetsartikel 23, waarin de vrijheid van onderwijs is vastgelegd, volgens hen worden aangepast.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken werkt aan een wetsvoorstel om het artikel aan te passen, zei ze donderdag in het Radio 1-programma 1 op 1. VVD-Kamerlid Dennis Wiersma zei in de uitzending dat voorstel te steunen.

Het pleidooi komt na onthullingen van NRC en Nieuwsuur over het diversiteitsonderwijs op islamitische basisscholen. Veel islamitische basisscholen gebruiken een onderwijsboek waarin onder andere staat dat jongens en meisjes elkaar niet mogen aankijken, dat ze geen kleding van ‘ongelovigen’ mogen dragen en dat Allah homoseksualiteit verafschuwt.

De inspectie constateerde bij deze scholen dat er geen aanleiding was om in te grijpen omdat de „basiswaarden van de democratische rechtsstaat” niet worden overtreden. Wiersma en Kuiken zeggen verbaasd te zijn dat de inspectie niet kan ingrijpen. „Als dat niet kan op basis van wettelijke maatregelen, nemen we zelf het initiatief”, aldus Kuiken. „Daarom werkt de PvdA aan een grondwetswijziging van artikel 23, waarin we uitgaan van gelijkheid voor man en vrouw, homo’s en hetero’s. Dan heb je een norm waarop je wel kunt handhaven.”

Lees ook: ‘Allah verafschuwt seks tussen mensen van het eigen geslacht’

Slob: stevig onderzoek

Minister Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) zegt in een reactie dat hij de inspectie opdracht heeft gegeven „stevig onderzoek” te verrichten naar de betrokken scholen en de omstreden lessen. Volgens Slob heeft de inspectie nu al veel bevoegdheden om in te grijpen op scholen waar haat wordt gezaaid. Hij heeft de inspectie hier naar aanleiding van het nieuws op gewezen. Slob: „Bij vrijheid van onderwijs hoort dat we verantwoordelijk met die vrijheid omgaan. Anders grijpen we in.”

Voor aanpassing van artikel 23 is een tweederde meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer vereist. Die is er nu niet, maar de discussie over het artikel uit 1917 is de laatste maanden sterk toegenomen. VVD en PvdA stelden eind vorig jaar al voor om artikel 23 aan te passen. Dat stuitte toen op verzet van coalitiepartijen CDA en ChristenUnie.

Ook nu reageert ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers geprikkeld: „Onderwijsvrijheid bescherm je niet door hem af te schaffen”, schrijft hij op Twitter. „Onderwijs bescherm je wel door misbruik door salafisten te bestraffen.”

Segers haakt hierbij in op kamerbrede oproepen naar aanleiding van een ander onderzoek van NRC en Nieuwsuur, waaruit bleek dat salafistische organisaties eigen informele klasjes hebben waarin kinderen wordt geleerd dat ze zich moeten afkeren van de Nederlandse samenleving. Meerdere partijen, van VVD tot SP, riepen de minister op om alle middelen in te zetten deze praktijken te stoppen. Segers pleit ervoor buitenlandse financiering te verbieden en salafistische docenten die strafbare uitspraken doen, te vervolgen.

Segers en VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff pleitten er dinsdag in Nieuwsuur voor om de Onderwijsinspectie meer bevoegdheden te geven, om op die manier de klasjes van salafistische organisaties aan te kunnen pakken. Op dit moment mag de inspectie alleen toezicht houden op het reguliere onderwijs, in dit geval gaat het om informele klasjes die door vrijwilligers worden opgezet. De Onderwijsinspectie kan daar niet ingrijpen. Dijkhoff en Segers willen daarom de bevoegdheden oprekken.