Nú planten, vanaf maart bloeien

Tuinieren Plant nu makkelijke bollen voor een maandenlang bloeiende tuin: ook fijn voor insecten.

Bij bloembollen zien veel mensen meteen de Keukenhof voor zich. Felle kleuren, massa’s tulpen, een hoop werk. Dat kan anders. Er zijn bolgewassen die je plant en die jaar na jaar beter worden, in tegenstelling tot tulpen die na het eerste jaar juist steeds minder worden. ‘Verwilderingsbollen’ noemen doorgewinterde tuiniers dat. Dit betekent niet dat ze al brullend de tuin overnemen, wel dat ze mooiere en grotere bloemen krijgen als de tijd verstrijkt en soms op een nieuw plekje in de tuin opduiken.

Door de juiste bollen te kiezen zorg je voor een maandenlange bloei in de tuin. Insecten zijn erg gelukkig met een tuin waarin constant bruikbare bloemen voor hen staan. Zo zijn zij tenminste verzekerd van een constante stroom voedsel, met name in het vroege voorjaar hebben zij enorme trek terwijl er nog weinig te halen valt. Kies wel voor gifvrije, biologische bollen, anders hebben ze een averechts effect.

Door nu, half september, een drietal makkelijke bolgewassen te planten in de tuin of in potten en bakken op het balkon, krijg je die maandenlange bloei voor elkaar.

Anemone blanda

Anemone Blanda bloeit al in maart, met vrolijke, open bloemen. En dat met een bolletje dat eigenlijk meer een knolletje is en veel op een geitenkeutel lijkt. Ze zijn er in blauw en wit, en sinds kort ook in het roze. Mocht het warm zijn in februari, dan willen ze ook dan al wel eens hun kopjes boven de grond laten zien.

Hoe vroeger de bloei, hoe fijner dit is voor insecten. Op gemiddelde voorjaarstemperaturen kunnen we niet meer zo rekenen. Het kan zomaar zijn dat sommige insecten eerder tevoorschijn komen bij warmte. Fijn als er dan al iets klaarstaat voor ze. Om de knolletjes makkelijk te kunnen planten is het handig ze eerst in een bak water te laten wellen, minstens twee uur. Hierna is beter te zien wat de boven- en onderkant is: het gladde deel is de bovenkant, aan de onderkant zitten vaak wat restjes wortel. Maar het luistert niet heel nauw. Plant ze in groepjes op een zonnig plekje, zo vormen ze al snel een kleurig tapijtje. Dit plantje is ideaal voor onder bladverliezende struiken en bomen aangezien die ten tijde van de bloei nog geen schaduw werpen.

Zo blijken er veel meer zonnige plekken in de tuin te vinden dan gedacht. Woel de grond, het liefst langs paden of een terras waar je ze goed kan zien, een beetje los en stop de knolletjes in de grond. Houd ongeveer aan dat ze op 5 centimeter diepte en 5 centimeter van elkaar geplant worden.

Camassia

Dit bolgewas wordt ook wel ‘prairielelie’ genoemd en neemt in april het stokje over van de anemone blanda. Het zijn mooie, kaarsachtige bloemen die erg makkelijk in de omgang zijn. Officieel houden ze van een plekje in de zon maar ik heb er zelf een lange strook langs een pad mee beplant dat van zeer zonnig naar flinke schaduw loopt en ze bloeien allemaal even mooi.

Er blijken veel meer zonnige plekken in de tuin te vinden dan gedacht

Ook over de grondsoort haalt hij zijn schouders op. Waar veel bollen moeite hebben met zware grond omdat ze dan kunnen wegrotten, kan Camassia dat meestal prima hebben. Al vroeg verschijnt er frisgroen, op breed gras lijkend blad. De bloemen zijn er in vele tinten blauw, wit en roze. Het leuke aan deze bollen is dat ze ook in het gras geplant kunnen worden. Is er een deel dat niet gemaaid wordt, zoals gazonranden, of rondom bomen, dan kan Camassia dat steriele gazon een nectarboost geven. Omdat Camassia zich uitbreidt, is het handig ze niet te dicht op elkaar te planten; 30 centimeter aanhouden is goed. Het lijkt vreemd, kijkend naar die bescheiden bollen, maar ze zullen de ruimte echt vullen. Plant ze zo dat ze ongeveer 10 centimeter grond op zich krijgen. Het blad heeft niet zo’n hoge sierwaarde dus zet ze niet pal vooraan en laat ze wat opgaan tussen de planten of in het gras.

Allium

Nadat de Camassia uitgebloeid is, nemen Alliums, oftewel sieruien het in mei met verve over. Ze lijken op gigantische bieslookbloemen, zij het een stuk chiquer. Op lange, rechte stelen bloeien grote, kogelronde bloemen in paars en wit. De mooiste soorten zijn naar mijn mening Allium ‘purple sensation’ en Allium ‘mount everest’. Bedekt met massa’s insecten en omringd door luid gezoem wordt al snel duidelijk waarom ze een aanwinst zijn in de tuin. In groepjes van drie of vijf, het liefst herhaald op meerdere plekken, zijn ze prachtig. Ze geven een ritmisch effect in de voorjaarstuin.

Anne Wieggers schreef een korte serie vol tuintips. Vind hier alle afleveringen van ‘Groene Vingers’

Deze sieruien, waarvan de bollen ruiken zoals de naam al doet vermoeden, willen niet in te zware grond staan. Tuinier je zo’n beetje op boetseerklei, meng dan een handje grind in het plantgat en ze kunnen de nattigheid van de winter stukken beter aan. De bloemen staan graag op een zonnig plekje in de tuin en steken uit boven andere planten, die nog bezig zijn met hun voorjaarsgroeispurt. Het mooist is ze tussen andere planten te zetten, zoals Nepeta of geraniums. Zij verbergen het blad van de alliums dat al snel ̶ zelfs tijdens de bloei ̶ geel wordt. Onderdruk de neiging het blad weg te halen. Door deze rustig te laten afsterven neemt de bol de energie terug voor volgend jaar. Dat geldt overigens voor alle bolgewassen.