Coalitie gaat nu echt multinationals aanpakken | Wilders kan niet zonder politiek

De Haagse StemmingMet Diederik Samsom, Geert Wilders en Pia Dijkstra. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Diederik Samsom vertrekt zonder Europese ervaring naar Brussel. Coalitie wil dat multinationals belasting gaan betalen en groeit langzaam naar een vrouwenquotum. En Geert Wilders lijkt verslaafd aan politiek.

SAMSOM NAAR BRUSSEL: In Brussel kwam het eigenlijk voor niemand als een verrassing: Diederik Samsom wordt de nieuwe stafchef van Frans Timmermans. Samsom dook tegen het eind van de Europese campagne al steeds vaker op naast Timmermans. Op de avond van de verkiezingen hieven ze zelfs samen het glas op een goede afloop, zo weet NRC-correspondent Tijn Sadée. De keuze lijkt sowieso logisch: Timmermans is Eurocommissaris voor klimaat, en als Samsom ergens verstand van heeft… Aan de andere kant: hij heeft geen ervaring in Brussel. Woensdag maakte hij, terwijl het nieuws bekend werd, daarom snel kennis met de spilfiguren. Wil je op de hoogte blijven over de ins en outs in Brussel? Schrijf je in voor de Europanieuwsbrief van NRC.

OPLUCHTING EN ONTZETTING: Mag een arts euthanasie toepassen op een demente vrouw die zegt dat ze toch wil blijven leven? Die zaak diende gisteren voor de rechtbank en had een bom kunnen leggen onder de huidige euthanasiewetgeving. De rechter oordeelde dat de arts zorgvuldig had gehandeld en ontsloeg haar van alle rechtsvervolging – de wilsverklaring woog zwaarder dan haar latere verklaringen. Een zucht van verlichting ging door de rechtszaal. En de uitspraak is ook een opluchting voor D66 en VVD. Als de rechtbank de arts wel was veroordeeld voor moord, had de wet ter discussie komen te staan, vertelt NRC-redacteur Pim van den Dool. “De wet was dan blijkbaar niet helder genoeg.” Maar bij partijen als de ChristenUnie en SGP is er juist ontzetting. “Die partijen vonden deze wet al te ver gaan.” De verhoudingen staan ook binnen de coalitie op scherp – en dan staat D66-Kamerlid Pia Dijkstra op het punt om de voltooid leven-wet in te dienen.

WILDERS KAN NIET ANDERS: Na de Provinciale Statenverkiezingen moest Geert Wilders concurrent Forum voor Democratie feliciteren met de verkiezingsoverwinning, in mei raakte zijn PVV al haar zetels kwijt in het Europarlement. Vijftien jaar nadat Wilders zich afscheidde van de VVD en zijn eigen partij oprichtte, leek de magie van de PVV uitgewerkt. Maar Wilders afschrijven willen politicolgen Gerrit Voerman en Koen Vossen nog niet. Zij schreven met zeventien anderen een boek over vijftien jaar PVV. De politicologen zien de PVV er weer bovenop komen, zeker als de interne ruzies bij FVD doorzetten. Bovendien is Wilders “veroordeeld tot het Binnenhof” aldus Vossen. “Hij lijkt wel verslaafd. Wat moet hij ook anders? Wilders ís politiek.”

KABINET VAN DE MULTINATIONALS: Het is misschien wel de grootste ommezwaai van deze kabinetsperiode: eerst wilde het kabinet multinationals nog paaien door de dividendbelasting af te schaffen, nu treedt de coalitie streng op tegen dezelfde multinationals. Het kabinet gaat een initiatiefwetsvoorstel overnemen dat multinationals die geen of weinig winstbelasting in Nederland betalen, moet aanpakken. Eind vorig jaar onthulde Trouw dat Shell geen winstbelasting betaalt. In Nederland mag het bedrijf namelijk verliesposten uit het buitenland opgeven, en daardoor blijft er nauwelijks winst over die belast kan worden. Later bleek dat Philips en Akzo Nobel ook gebruik maken van deze constructie. Maar die posten worden straks beperkt. Dat zou enkele honderden miljoenen aan extra belastinginkomsten moeten opleveren.

VROUWENQUOTUM: Een ander pijnpunt tussen Den Haag en het bedrijfsleven: het gebrek aan vrouwen in topposities. Ook hier maken coalitiepartijen langzaam een draai. D66 was tegen een vrouwenquotum, maar is nu voor. Niet onbelangrijk, want de ministers die er in het kabinet over gaan, zijn van D66. En ook binnen de VVD lijkt het vrouwenquotum geen taboe meer. Invloedrijke partijleden als Neelie Kroes en Annemarie Jorritsma spraken zich al uit voor een quotum, en voormalig VVD-minister Edith Schippers stelde afgelopen week in WNL op Zondag op de vraag of zij voorstander is van quota: “Ik groei ernaar toe.” Nu is er nog een streefcijfer voor grote vennootschappen: 30 procent van de topfuncties moet door vrouwen zijn ingevuld. Dat ligt in werkelijkheid op 15 procent.

QUOTE VAN DE DAG

“71 van de 150 Kamerleden wilden zich dus gewoon mengen in een strafzaak – omdat een ministerie zich eerder zou hebben gemengd in een strafzaak. En geen van die 71 Kamerleden stelde zich blijkbaar de vraag: wat klopt hier niet?”

Volgens NRC-columnist Tom-Jan Meeus zijn het juist de politici die zich het meest zorgen maken over de schending van de trias politica, die de scheiding der machten het snelst schenden.