Britse ambtenarij verwacht chaos bij No Deal-Brexit

No Deal-Brexit Het Lagerhuis dwong de regering-Johnson haar toekomstscenario te publiceren. Exit zonder akkoord leidt tot fikse ontwrichting.

Rij vrachtwagens in Dover op een willekeurige dag, wachtend op de boot naar Frankrijk. De voorspelling: het Kanaal wordt een flessenhals en de vertragingen, ook bij Calais, worden omvangrijk.
Rij vrachtwagens in Dover op een willekeurige dag, wachtend op de boot naar Frankrijk. De voorspelling: het Kanaal wordt een flessenhals en de vertragingen, ook bij Calais, worden omvangrijk. Foto Merlin Daleman

Het is logisch dat politici als premier Boris Johnson en de zijnen, die beweren dat een No Deal-Brexit niks is om bang voor te zijn, niet wilden dat de samenvattende inventarisatie van de gevolgen van zo’n uittrede zonder akkoord geopenbaard werd. In zes kantjes schrijven ambtenaren hoe het Britse leven in zo’n geval vanaf 1 november, de dag na uittreden, ontwricht wordt. Die dag noemen zij Day 1 No Deal, afgekort tot D1ND. Het leven in het Verenigd Koninkrijk vanaf D1ND is niet aangenaam.

Het rapport lekte onlangs uit in The Sunday Times. Angstzaaierij, sneerde de regering van Johnson toen. Voordat het Britse parlement dinsdagochtend geschorst werd, dwong het Lagerhuis af dat het document openbaar diende te zijn.

Die eis is onderdeel van de strategie van de oppositie om de regering te bestrijden met haar eigen informatie. Zo probeert de oppositie ook hard te maken dat de appjes tussen premier Johnson en zijn adviseurs aantonen dat de premier koningin Elizabeth heeft voorgelogen over het doel van de parlementaire schorsing. Tegenstanders van de premier denken bewijs te hebben dat niet de aanloop naar een troonrede reden was het parlement naar huis te sturen, maar het stil krijgen van de volksvertegenwoordiging in aanloop naar de Brexit. Johnson weigert inzicht te geven in de betreffende chatgeschiedenis, maar zette woensdagavond wel het No Deal-rapport, opgesteld op 2 augustus, online.

1 Het Kanaal verstopt

Het Kanaal wordt een flessenhals en de vertragingen die ontstaan in Calais en Dover zijn omvangrijk. Dat is een van de belangrijkste conclusies van Operation Yellowhammer, de codenaam van de ambtelijke inventarisatie. Een Yellowhammer, is een geelgors, een vogeltje.

Op D1ND zullen Franse douaniers verplichte controles uitvoeren op vracht, aangezien de lading opeens afkomstig is van buiten de EU. De Fransen hebben hun douane-capaciteit uitgebreid en nieuwe IT-systemen ingericht, maar de Britse ambtenaren houden er rekening mee dat 50 tot 85 procent van de vervoerders zich niet goed heeft voorbereid op de nieuwe situatie en niet de juiste papieren heeft. „Het gebrek aan voorbereiding van vervoerders gecombineerd met ruimtebeperking in Franse havens kan betekenen dat de doorstroom van vrachtwagens afneemt tot 40 à 60 procent van het huidige niveau”, aldus de Britse ambtenaren.

Door de drukte in Frankrijk lopen de wachttijden in Engelse havens, vooral Dover, op. Chauffeurs moeten maximaal anderhalve tot tweeënhalve dag wachten voordat ze het Kanaal kunnen oversteken. Als er na No Deal niet snel maatregelen getroffen worden, kan deze ontwrichting van handel een half jaar aanhouden.

Lees over de voorbereidingen in Nederland op de Brexit

2 Minder medicijnen

Hoe langer het Kanaal verstopt zit, hoe groter de gevolgen. De aanvoer van medicijnen is gevoelig voor verstoringen, schrijft de Britse overheid. „Driekwart van de medicijnen wordt verhandeld via het Kanaal.” Extra problematisch is dat het vervoer van medicijnen vaak aan aanvullende voorwaarden moet voldoen. Ze mogen niet te lang onderweg zijn of hebben geen lange houdbaarheidsdatum. Er kan dan geen voorraad in het VK worden aangelegd. Wat hier concreet de gevolgen van zijn en welke patiënten getroffen worden, wordt niet vermeld. Wel concluderen de ambtenaren dat het moeilijker wordt de voedselveiligheid te garanderen en Britten te beschermen tegen ziektes die overgedragen worden door dieren.

3 Minder fruit, benzine

De gevolgen van No Deal opvangen in november is moeilijker dan in april, na de aanvankelijke Brexit-deadline eerder dit jaar. In de herfst en winter oogsten Britse boeren minder en zijn supermarkten dus meer afhankelijk van buitenlandse invoer. Eveneens is er minder opslagruimte beschikbaar om voorraden levensmiddelen aan te leggen omdat winkeliers in aanloop naar de kerstdrukte al meer opslagcapaciteit gebruiken.

Er zullen volgens de ambtenaren geen voedseltekorten ontstaan, wel zal er minder keus zijn en stijgen prijzen, waardoor armeren harder getroffen worden.

De verkeerspolitie zal de drukte van Londen richting Dover moeten begeleiden. Door opstoppingen kan de benzinevoorraad bij pompen rond de hoofdstad opraken, waardoor automobilisten uitwijken naar andere delen van het land.

4 Gibraltar ontwricht

Door grenscontroles tussen Spanje en Gibraltar, Brits overzees gebied, kunnen wachtrijen ontstaan van vier uur of meer, voor mensen die voor hun werk moeten oversteken. De toevoer van voedsel en medicijnen komt in het geding en Gibraltar kan mogelijk afval moeilijk naar Spanje verhandelen. Eveneens zullen bedrijven in Gibraltar die (digitale) diensten leveren in de EU problemen ondervinden.

5 Protest en onrust

De Britse politie zal volgens Yellowhammer veel tijd en mankracht kwijt zijn met het bewaken van protesten tegen No Deal en tegendemonstraties. Op zee kan de sfeer onaangenaam worden als Britse vissers kotters uit de EU zien als indringers.

De waarschuwingen van de ambtenaren veroorzaakten een schokgolf in de Britse politiek. Volksvertegenwoordigers willen dolgraag premier Johnson ondervragen. Maar dat kan niet, aangezien Lagerhuisleden werkeloos thuiszitten. Daar heeft de premier met zijn parlementaire schorsing voor gezorgd.