Opinie

Bij het lijden kan ik niet lang stilstaan

Grunberg in een gesloten jeugdinrichting 11 Schrijver Arnon Grunberg leeft veertien dagen dag en nacht in de gesloten jeugdinstelling De Koppeling in Amsterdam. Hij schrijft elke dag over het leven daar. Deel 11: Lijden

Joey (15) praat veel over seks, welke puber doet dat niet, maar soms ontglippen hem persoonlijke mededelingen, over zijn broertje bijvoorbeeld. Dat die altijd wordt voorgetrokken, of dat hij gespuugd heeft naar een politieagent. Dat zijn vader veel van geld houdt. Daarna vertelt hij dat hij in Eindhoven robotica wil studeren en in een buitenwijk van Los Angeles wil gaan wonen. Even neemt hij geconcentreerd deel aan een gesprek, dan springt hij op van tafel, hij zoekt sigaretten of een afstandsbediening.

Shaneyney (17) zei de eerste dagen vrijwel niets, tot ze onverwacht aangaf een stukje met me te willen schrijven. Ze schrijft over haar mooiste zomer, die van 2018, toen ze in een instelling aan het Museumplein zat. Het verhaal eindigt met de zin: „Ik zit al vanaf mijn twaalfde in strenge instellingen ver buiten Amsterdam, ik heb nog nooit zoveel vrijheid gehad als daar.”

Bij het voorlezen blijkt waarom ze weinig zegt, ze stottert een beetje. „Het is niet erg”, zeg ik. Samen met een paar mensen uit de groep wil ze naar Frankrijk. „Kan je een hotelkamer krijgen als je nog geen achttien bent?”, vraagt ze.

Ook Jayden (15) zei eerst weinig, of curieuze dingen zoals: „Dat beeld daar geeft energie en dat gaat rechtstreeks naar mijn hoofd.” Naarmate mijn verblijf langer duurt ontwikkel ik met hem iets wat een band kan worden genoemd. Bij muziektherapie drummen we samen. Op een middag bakt hij een eitje, hij zegt: „Het eitje van Jayden was donderdag smerig. Schrijf dat maar op.”

Na het drummen luisteren we bij muziektherapie naar ‘Bury a Friend’ van Billie Eilish:

„Step on the glass, staple your tongue (ahh)/ Bury a friend, try to wake up (ah, ahh)”

Een orthopedagoog is benieuwd of stukjes als deze de kinderen recht doen. „Zie je dat de kinderen beschadigd, verwaarloosd en mishandeld zijn?”, vraagt ze. Ik zie dat, maar ik kan niet lang bij het lijden stilstaan, niet bij het eigen lijden, niet bij dat van anderen. Je neemt jezelf in bescherming; waar andermans lijden je te zeer aangrijpt, komt je functioneren in gevaar.

Joey is verslaafd aan knakworstjes. Bij de lunch eet hij er vaak acht. Soms is hij in staat de knakworstjes met anderen te delen.

Sara (14) zegt: „Leer je kaak dicht te houden, Joey, je bent een snitch, je mond staat de hele dag open.”

Overal is verraad en de angst voor verraad.

Wordt vervolgd

Om privacyredenen zijn achternamen in deze serie weggelaten. Ze zijn bij de redactie bekend.