Mijn dochter zit alleen in de pauze

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: een buitengesloten kind.

Illustratie Sarah Kaptein

Vader: „Mijn dochter van 13 zit meestal alleen in de pauze. Dat was vorig jaar al zo, en lijkt ook dit schooljaar weer te gebeuren. Ze heeft het niet getroffen met haar klas, er zitten een paar van de grootste etters van de school in. De weinige meiden met wie ze aansluiting heeft, willen in de pauze bij die jongens zitten.

„Ze heeft een diep donkere huid, en zit op een overwegend witte school. Ze heeft wel eens gezegd: ‘Was ik maar gewoon wit’. Ze zegt ook: ‘Kan ik niet gewoon een groepje gaan vormen met de losers?’

„Ik probeer haar uit te leggen hoe kinderen elkaar soms uitsluiten: ik was zelf een dokterskind dat zonder dialect sprak in een boerendorp, dan kon je het ook krijgen.

„We hebben haar aangeraden om bij de naschoolse muziekklas te gaan, en dat heeft iets geholpen. Hoe kunnen we haar verder helpen?”

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma voorleggen? Mail uw vraag naar opgevoed@nrc.nl

Een bondje sluiten

Trees Pels: „We weten dat voor sociale acceptatie dagelijks contact over kleine dingen belangrijk is. De afstand die kan ontstaan tussen kinderen door beeldvorming op basis van uiterlijk, wordt door dagelijks geklets en samenwerken kleiner. In plaats van de leerlingen zelf te laten bepalen waar ze zitten en met wie ze samenwerken, zouden de leraren de groepjes en tafels kunnen indelen. Zo kunnen ze helpen de afstand tussen leerlingen te verkleinen, zodat er binnen en buiten de klas meer aansluiting is.

„Tieners vinden het vreselijk als hun ouders zich opzichtig met hun sociale leven bemoeien, maar u kunt dit op een elegante manier toch doen. Bijvoorbeeld door uw zorgen te delen met ouders in de klas die u vertrouwt, en samen te kijken of zij niet subtiel kunnen interveniëren in het gedrag van hun kinderen. Of u vraagt ouders die u aardig vindt op visite met hun dochters, zodat er buiten school meer contact met klasgenoten ontstaat.

„Raad uw dochter aan goed om zich heen te kijken of er niet toch kinderen op school zijn met wie ze een bondje kan sluiten. Heeft ze misschien een eigenschap waar ze trots op is, en die ze kan inzetten om andere kinderen te helpen, of een leuke hobby die hen kan interesseren?”

Zoek alternatieve plekken

Stijn Sieckelinck: „Net zoals elk mens voedsel en onderdak nodig heeft, is geaccepteerd worden een basisbehoefte. U mag de school echt aanspreken om uw dochter te helpen haar plek te vinden, zeker als er een vermoeden is dat afwijzing met haar huidskleur te maken heeft.

„Acceptatie is niet helemaal maakbaar, er is een gerede kans dat ze in de klas nooit helemaal op haar plek zal zijn. We moeten er ook voor waken dat ze zich zodanig gaat aanpassen dat ze zichzelf verliest. De persoon die ze is, willen we koesteren. Maar we gunnen haar wel waardevolle relaties. Zoek alternatieve plekken waar ze aansluiting kan vinden. Zijn er naast de naschoolse muziekclub verenigingen of clubs in de buurt die ze interessant vindt, en waar ze mensen kan leren kennen? De populaire cultuur kent steeds meer idolen die laten zien dat een afwijkende achtergrond en beperkte sociale vaardigheden niets zeggen over je andere talenten.

„Goed om te weten is dat de categoriëen ‘losers’ en ‘winnaars’ vaak kantelen. De ‘losers’ van vandaag zijn niet zelden de winnaars van morgen, en omgekeerd. De populairste kinderen in de klas pieken net iets te vroeg, zou je kunnen zeggen, terwijl de minder populaire kinderen doorzettingsvermogen leren.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.