Wilders is ‘misselijk’ maar het hof gaat door

Proces PVV-leider Het verzoek van Wilders om nu al te stoppen met de strafzaak tegen hem is door het hof afgewezen. Het OM ontkent te zijn beïnvloed.

Geert Wilders
Geert Wilders Foto Evert Elzinga/ANP

Het Haagse gerechtshof ziet geen reden om nu al te stoppen met de strafzaak tegen Geert Wilders. Over het herhaalde verzoek van advocaat Geert-Jan Knoops om het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te verklaren in de vervolging van de PVV-leider omdat het een politiek proces zou zijn, zal het hof pas bij de einduitspraak – 11 oktober – een oordeel geven.

Zelfs de smeekbede van Wilders die aan het eind van een lange procesdag zei „misselijk” te worden van de strafzaak die hem al meer dan vijf jaar lang iedere dag bezighoudt, kon de raadsheren niet vermurwen. Het hof wil alle stukken en argumenten „zorgvuldig en in onderlinge samenhang bestuderen” vooraleer er een oordeel wordt geveld.

In de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol betoogde het Openbaar Ministerie dinsdag dat nooit sprake is geweest van „politieke sturing” in de strafzaak die het OM al vijf jaar voert tegen de van discriminatie verdachte Wilders. De vervolging is enkel gebaseerd op wet, regelgeving, jurisprudentie en wetenschappelijke literatuur. Er is dus geen reden om het OM niet-ontvankelijk te verklaren, aldus advocaat-generaal Gerard Sta die zei „in alle magistratelijkheid” te handelen.

Het proces tegen Wilders was de afgelopen dagen in opspraak geraakt door het bekend worden van ambtsberichten en e-mails die ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid in september 2014 met elkaar hebben gewisseld over de strafzaak. In die correspondentie wordt aangedrongen op vervolging van Wilders wegens „kwaadaardige” uitspraken. Wilders staat terecht omdat hij zijn aanhangers in maart 2014 toezegde te gaan „regelen” dat er minder Marokkanen in Nederland komen.

Aanklager Sta zegt dat het OM wel „verbaasd” is over de e-mails waaruit blijkt dat een aantal departementale ambtenaren druk in de weer was met de vervolging. De ambtenaren gaven onder meer te kennen het requisitoir te willen ontvangen om het desnoods nog te kunnen wijzigen. Sta zegt dat de zaaksofficieren van justitie de e-mails nooit hebben ontvangen en er ook nooit op zouden zijn ingegaan. Het requisitoir is ook nimmer opgestuurd naar het departement.

De advocaat-generaal toonde zich geïrriteerd over de nationale discussie die gaande is over het strafproces. „Menig mens heeft de afgelopen dagen gemeend er iets over te moeten zeggen. Maar uw hof moet beslissen of de mails van departementsambtenaren moeten leiden tot niet-ontvankelijkheid van het OM. Wij vinden van niet omdat er geen sprake van is dat Wilders geen eerlijk proces zou krijgen”. Sta wees er ook op dat de e-mails dateren van na 10 september 2014. Dat was de dag dat het OM aan het ministerie liet weten dat Wilders zou worden vervolgd. De departementale stukken zijn dinsdag door minister Grapperhaus naar de Tweede Kamer gestuurd omdat ze zondag al uitlekten.

Volgens advocaat Knoops is er weliswaar geen formele aanwijzing geweest van de minister van justitie om Wilders te vervolgen maar wel een „materiële aanwijzing” via de ambtelijke e-mails. „Minister Opstelten heeft in 2014 doen interveniëren. Hij moet wetenschap hebben gehad van de activiteiten van zijn ambtenaren en heeft geaccepteerd dat zijn medewerkers zich met de strafzaak bemoeiden”, aldus Knoops. „Er is in het geheim op geraffineerde wijze druk uitgeoefend op het OM.”

Wilders nam aan het eind van de dag het woord. „Het zou de advocaten-generaal hebben gesierd als ze zich hadden verschoond en teruggetrokken. Er moet een gedegen Rijksrecherche-onderzoek komen naar de aangifte die ik tegen ze heb gedaan. Stel dat ze worden veroordeeld voor valsheid in geschrifte. Dat zou betekenen dat ik vervolgd zou zijn door potentiële delinquenten van het OM en dat kan toch nooit de bedoeling zijn van de rechtsstaat.”

De strafzaak tegen Wilders gaat vrijdag verder. Wilders liet weten dat hij zich met zijn advocaat zal beraden of ze het verdere vervolg nog wel willen meemaken. Het is mogelijk dat hij het gerechtshof zal proberen te wraken. Dat deed hij ook met succes bij een vorige behandeling in hoger beroep. Het is zeer wel de vraag of hij het hof nu met succes vooringenomenheid kan verwijten omdat het zorgvuldig wil nadenken over een verzoek het OM niet-ontvankelijk te verklaren.