Het luistergenot van de pornopodcast

Erotiek Er zijn steeds meer pornografische audioverhalen, vooral bedoeld voor vrouwen. „Ze nemen minder snel genoegen met een afgezaagd verhaal over de pizzakoerier.”

Beeld Getty Images/bewerking NRC

‘Je borsten zijn perfect”, fluistert een mannenstem. De ene luisteraar ziet een cup H voor zich, terwijl een ander misschien juist kleine borsten visualiseert. „Ik ben gek op je buik”, hoor je dan een vrouw zeggen. Of de buik in kwestie afgetraind is of mollig; behaard of gladgeschoren: dat mag de luisteraar helemaal zelf invullen.

Het geluidsfragment komt uit de podcast Body Positivity van Dipsea. Met deze app is auditieve pornografie te beluisteren: erotische verhalen van zeven tot vijftien minuten die gebruikt kunnen worden voor ontspanning of masturbatie. De Amerikaanse app is sinds vrijdag beschikbaar in Nederland.

De verhalen zijn geschreven door creatieve schrijvers en ingesproken door stemacteurs. Luisteraars kunnen kiezen uit verschillende categorieën, met titels als Relax & Unwind en Hot & Heavy. Ook zijn er podcasts voor alle mogelijke seksuele voorkeuren. Van lesbisch tot hetero, van groepsseks tot exhibitionisme. De app is inmiddels ruim 170.000 keer gedownload.

Dipsea is niet de enige manier om opgewonden te raken via je oordopjes. Op de website Quinn zijn talloze erotische verhalen te beluisteren, geschreven en opgenomen door amateurs en op de site ingedeeld in categorieën en door luisteraars beoordeeld met een score. En op de Tumblr-pagina Audiogasm zijn audioclips te vinden van mensen die zichzelf hebben opgenomen tijdens de seks – solo of met meerdere personen. Beide sites zijn vanuit Nederland te bezoeken. Het Nederlandstalige aanbod van auditieve pornografie is nog beperkt. Wel brengt het vrouwenweekblad Viva sinds vorig jaar een erotische podcast uit, die enkele duizenden keren beluisterd is.

Te veel nadruk op penetratie

De drie Amerikaanse initiatieven zijn bedacht door vrouwen. Ook zijn de verhalen gemaakt vóór vrouwen. De oprichtsters willen met Dipsea (betaald), Quinn en Audiogasm (beide gratis) de strijd aangaan met visuele porno, die volgens hen te veel gericht is op mannen. Werkt audioporno beter voor vrouwen? En waarom?

Vooropgesteld: uit onderzoek blijkt dat vrouwen, net als mannen, in principe sneller opgewonden worden van beelden dan van geluiden. Dat mailt hoogleraar seksuologie Ellen Laan, verbonden aan het Amsterdam UMC. Toch kan Laan zich voorstellen dat vrouwen inderdaad liever audiopornografie gebruiken.

Dit heeft volgens haar vooral te maken met de eigenschappen van ‘gewone’, visuele porno. Daar gaat het vaak vooral om penetratie en is er weinig aandacht voor voorspel en vrouwelijk genot. „En vrouwen weten dat al dat gepenetreer zonder clitorale stimulatie in het echt nauwelijks leidt tot hogere opwinding”, denkt Laan. Hierdoor zouden zij kunnen „afknappen” bij het kijken van porno.

De Amerikaanse vrouwen achter Dipsea, psycholoog Gina Gutierrez en econoom Faye Keegan, denken bovendien dat vrouwen bepaalde dingen liever aan de verbeelding overlaten. Volgens de ondernemers zien vrouwen liever niet expliciet wat er gebeurt, maar willen ze een deel fantaseren.

En dat is makkelijker met audio dan met video, denkt ook seksuoloog Paul Enzlin, verbonden aan het Instituut voor Familiale en Seksuologische Wetenschappen van de KU Leuven. „Auditieve pornografie lijkt op een spannend boek: op basis van de woorden vorm je zelf beelden in je hoofd.”

In de verhalen van Dipsea wordt daarom expres ruimte overgelaten voor fantasie, vertelt een redacteur in een interview met The Guardian. In de podcasts wordt bijvoorbeeld nauwelijks iets gezegd over hoe personages eruitzien. „Je kunt inbeelden dat het over je partner gaat, of over een aantrekkelijke collega. En het laat ook toe jezelf in het verhaal te verplaatsen, of je nou mager of wat molliger bent”, zegt Enzlin.

In de stemming

De 26-jarige Amerikaanse Ashlee Brown gebruikt Dipsea nu een paar weken. Na een periode van stress en weinig zin in seks helpen de podcasts haar in de stemming te komen tijdens het masturberen. Gewone pornografie werkt minder goed, vertelt ze. „De geluiden zijn eigenlijk het enige wat ik leuk vind aan reguliere porno.”

Meer vrouwen hebben moeite om zich te concentreren tijdens het kijken van porno, zegt Enzlin. „Uit onderzoek blijkt dat het kijkpatroon bij vrouwen anders is dan bij mannen: zij focussen minder op de seksuele daad en de genitale shots, maar nemen de hele omgeving in zich op. Daarbij komen ze dingen tegen waardoor ze afgeleid kunnen raken.” Volgens de seksuoloog bieden de erotische podcasts uitkomst, aangezien de luisteraar minder informatie hoeft te verwerken.

Niet alleen is de seks in de verhalen van Dipsea anders, ook alles wat eromheen gebeurt verschilt van reguliere pornografie. In de podcasts wordt bijvoorbeeld veel meer aandacht geschonken aan de opbouw naar de seks toe: het flirten, het uitdagen, het verleiden. Ook wordt meer verteld over de relaties tussen personages. In het ene verhaal eindigen twee vriendinnen bij elkaar in bed, in het andere gaat het om oude bekenden die weer samenkomen.

Vrouwen voelen zich eindelijk gerechtigd om op zoek te gaan naar een positieve seksuele beleving

Paul Enzlin, seksuoloog

Volgens Enzlin spelen de auteurs hiermee slim in op een andere wens van vrouwelijke luisteraars. „Vrouwen nemen minder snel genoegen met een afgezaagd verhaal over een jonge pizzakoerier die wordt verleid door een huisvrouw”, zegt hij. Zij zouden de voorkeur geven aan verhalen waar de „relationele context” duidelijk is. Vaak vertaalt dat zich in romantiek.

Er zijn echter ook talloze studies die aantonen dat vrouwen net zo goed opgewonden kunnen raken van verhalen waar géén liefde aan te pas komt, benadrukt Enzlins collega Laan. Volgens haar kan het zo zijn dat vrouwen onbewust de voorkeur geven aan romantische verhalen, wat waarschijnlijk het gevolg is van stereotypische genderrollen. „Meisjes zijn nog steeds een ‘slet’ als ze zeggen dat ze opwindend hebben gevrijd met iemand op wie ze niet verliefd zijn”, zegt Laan. „Dat is oké voor jongens, nog steeds niet voor meisjes.”

Lees ook: De pornokijkende, sportief-seksende generatie mist wat

Dipsea-oprichtsters Gutierrez en Keegan denken dat hun vorm van pornografie ook opwindender is voor vrouwen, omdat het ook vrouwen zijn die de verhalen bedenken. Deze gedachte wordt ondersteund door een bekende studie van Laan uit 1994. Zij onderzocht hoe vrouwen reageren op pornografie die gemaakt is door vrouwen versus door mannen.

Uit dit onderzoek blijkt dat vrouwen fysiek gezien van beide soorten even opgewonden worden, maar dat zij de opwinding sterker ervaren bij de ‘vrouwenfilms’ – waarin meer aandacht is voor vrouwelijk genot. Dit heeft mogelijk weer te maken met eerdergenoemde genderrollen. ‘Mannenfilms’ roepen sneller gevoelens van schuld of schaamte op, die de opwinding kunnen drukken.

Gedachten verzetten

Dan is er nog een reden die de opkomst van audiopornografie verklaart, maar die helemaal niets te maken heeft met seks. Volgens seksuoloog Enzlin kan de ontwikkeling niet los gezien worden van de opmars en populariteit van de podcast in het algemeen. „Het geschreven woord verliest het steeds vaker van audio. En elke nieuwe technologische hype wordt ook ingezet door mensen die met seksualiteit bezig zijn”, zegt hij.

Dit herkent de 35-jarige Maggie uit Washington, die niet met haar achternaam in de krant wil omdat ze het onderwerp te persoonlijk vindt. Ze beschrijft zichzelf als een „enorme podcastluisteraar en fan van audioboeken”. Voor haar heeft auditieve pornografie dezelfde voordelen als andere audioverhalen. „Ik kan met mijn oordopjes overal naar de verhalen luisteren, die helpen me mijn gedachten te verzetten. En ik kan moeilijk de hele dag erotische filmpjes bekijken.”

Lees ook: De-man-heeft-altijd-zin – en andere seksfabels op het hakblok

Tot slot past de ontwikkeling in de trend dat het aantal vrouwen dat pornografie maakt, de afgelopen jaren is toegenomen. Terwijl de Zweedse pornoregisseur Erika Lust er in het begin van deze eeuw vrijwel alleen voor stond, zijn er nu steeds meer vrouwen die porno maken. Zo heeft de Amerikaanse Jennifer Lyon Bell prijzen gewonnen met haar indie-achtige pornofilms en maakte ook de Amerikaanse rapper Young M.A vorig jaar haar debuut als pornoregisseur.

De toename heeft volgens Enzlin te maken met het langzaamaan verdwijnen van het taboe dat bestaat op vrouwen die plezier beleven aan seks. „Vrouwen voelen zich eindelijk gerechtigd om op zoek te gaan naar een positieve seksuele beleving. Dat betekent dat vrouwen nu ook kunnen toegeven dat ze naar porno kijken.” Hierdoor durven vrouwen volgens Enzlin „het heft, of de geluidsrecorder, in handen te nemen”.

Dit artikel is op 13 september 2019 geactualiseerd.