Europese manier van leven wordt ‘beschermd’ – maar waartegen?

De oprichting van een nieuw commissariaat voor ‘de bescherming van onze Europese manier van leven’ valt niet bij iedereen goed. „Het refereert aan extreem-rechtse slogans.”

Het besluit van de nieuwe Commissievoorzitter om ‘de Europese manier van leven te beschermen’ met een apart commissariaat leidt tot vragen.
Het besluit van de nieuwe Commissievoorzitter om ‘de Europese manier van leven te beschermen’ met een apart commissariaat leidt tot vragen. Foto Vincent Kessler

Trots meldde de nieuwe Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dinsdag, bij de presentatie van haar beoogde nieuwe Commissie, de oprichting van een nieuw commissariaat: ‘Protecting our European Way of Life’. De Griek Margaritas Schinas wordt er de baas. Zich ogenschijnlijk van geen kwaad bewust voegde Von der Leyen er aan toe dat Schinas als vice-president in de Commissie ook gaat toezien op het dossier asiel en migratie.

Er stak meteen een storm van kritiek op. De woordencombinatie ‘Europa’, ‘beschermen’ en ‘migratie’ blijkt explosief: bedoelt Von der Leyen dat haar Commissie het continent wil afschermen tegen migranten?

In een eerste felle reactie riep Guy Verhofstadt, de liberale veteraan in het Europees Parlement, Von der Leyen op ,,zich te distantiëren van Orbáns retoriek”. De Hongaarse premier Viktor Orbán botst al jaren met ‘Brussel’, vanwege de nieuwe hekken aan zijn grenzen waarmee hij migranten weert. Orbáns uitleg: Hongarije houdt vreemdelingen tegen die een gevaar vormen voor de Europese manier van leven.

Heeft Von der Leyen met de naamgeving van het nieuwe commissariaat geblunderd, of is het een knieval voor Europese haviken in het migratiedebat?

‘Dit is geen blunder’

Europarlementariër Rob Roos (Forum voor Democratie) hoopt dat Von der Leyen doelt op een harder migratiebeleid, zegt hij. „De EU staat nu al onder druk van ongereguleerde migratie. Als zij de EU daar tegen wil beschermen, zijn we vóór.”

,,Het is een knieval”, oordeelt zijn PvdA-collega Kati Piri. Volgens haar heeft Von der Leyen in het Parlement „veel commotie veroorzaakt”. Piri: „Ik kan me moeilijk voorstellen dat ze tegen wat hippe pr-mensen, die mogelijk die naamgeving bedachten, heeft gezegd: ‘Goh, wat leuk!’. Daar is Von der Leyen veel te ervaren voor. Het is geen blunder, maar een bewuste keuze.”

Lees ook: Ook migranten dragen bij aan de Europese cultuur

De PvdA’er heeft geen moeite met het beschermen van Europese normen en waarden. „De EU moet dat ook doen. Maar gebruik je het in combinatie met migratie, dan beland je aan de verkeerde kant. Het refereert aan extreem-rechtse slogans.”

In haar ‘geloofsbrief’ Agenda voor Europa, waarin Von der Leyen eerder haar beleidsprioriteiten opsomde, schrijft ze over migratie: „We moeten de legitieme angsten en zorgen over de impact van irreguliere migratie op onze economie en samenleving verminderen.”

Toen ze zich dinsdag moest verdedigen tegen de gerezen ophef, was haar toon mild en vaag: „Onze Europese manier van leven gaat over onze waarden en de schoonheid van de waardigheid van elk menselijk individu.”

Hongaar op Uitbreiding

Er is discussie ontstaan „doordat sommigen het met opzet negatief hebben geïnterpreteerd”, zegt CDA-Europarlementariër Esther de Lange, lid van dezelfde EVP als Von der Leyen. „De Europese manier van leven is heel breed: dat gaat ook over onze privacy, onze voedselveiligheid. In de verste verte heeft Von der Leyen iets bedoeld dat door anderen nu zo wordt geframed.”

PvdA’er Piri gelooft niet in een positieve uitleg. „Stel dat ze bedoelde dat iedere migrant moet kunnen rekenen op een humane opvang, volgens Europese waarden, dan had ze het commissariaat ‘New European Way of Life’ moeten noemen. Want hoe we de laatste jaren in Europa omgaan met migratie heeft weinig te maken met goede Europese manieren.”

Op zijn Twitteraccount laat de beoogde Commissaris Schinas ondertussen de naam van zijn portefeuille achterwege. Hij somt slechts zijn dossiers op: cultuur, jongeren, onderwijs, sociale rechten, veiligheid en migratie.

,,Het is een fout die Von der Leyen snel cosmetisch zal oplossen”, denkt Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks). „Ik vrees dat deze commotie de aandacht afleidt van iets veel ernstigers: er is een Hongaarse kanditaat-commissaris die moet gaan toezien op verdere EU-uitbreiding. Diezelfde Hongaar heeft als minister van justitie de rechtstaat in zijn eigen land uitgehold.”