Burgemeester Maastricht worstelt met affaire rond aankoop pand

Ze kocht een huis van een ambtenaar die ook voor haar gemeente werkt. Burgemeester Penn-te Strake van Maastricht maakte al excuses, er komt een onderzoek. Kan ze zo haar positie redden?

Burgemeester Annemarie Penn te Strake kondigde een onderzoek aan naar haar aankoop van een pand en ze maakte al excuses.
Burgemeester Annemarie Penn te Strake kondigde een onderzoek aan naar haar aankoop van een pand en ze maakte al excuses. Foto Marcel van Hoorn / ANP

„Heel slim”, noemt Marcel Boogers, hoogleraar regionaal bestuur aan de Universiteit Twente, de excuses die burgemeester Annemarie Penn-te Strake van Maastricht maandag maakte voor de gang van zaken rondom de aankoop van een huis in haar stad. Het aandringen op een extern onderzoek past daarbij. „Ze trekt maximaal het boetekleed aan, laat zien dat ze het serieus neemt en koopt tijd. Als het onderzoek verschijnt, is de storm waarschijnlijk grotendeels overgewaaid.”

In het voorjaar van 2018 kocht de partijloze Penn onderhands een huis van Wim Lousberg, directeur van het Shared Service Center Zuid-Limburg (SSC-ZL), een kantoor waar de gemeenten Heerlen, Sittard-Geleen en Maastricht een deel van hun ambtenaren samenbrengen. Penn zegt achteraf dat ze dit beter aan de gemeenteraad had kunnen melden. Maar over de vraag of dit echt had gemoeten, moet een onderzoek helderheid bieden. Dat heeft Penn met de fractievoorzitters in de gemeenteraad afgesproken.

Penn legde de onderhandse aankoop van het huis aan de Looiergracht, haar derde in de stad, wel voor aan commissaris van de koning Theo Bovens (CDA). Die zag geen bezwaren. Penn noemde in dat gesprek wel de naam van Lousberg, maar diens functie niet. Die was volgens de commissaris van de koning niet relevant, omdat er geen afhankelijkheidsrelatie tussen Penn en Lousberg zou bestaan.

Lees ook dit stuk over de ‘Maastrichtse spionage-affaire’

De burgemeester was op het moment van de voorlopige koopovereenkomst echter nauw betrokken bij verhitte discussies met ambtenaren over de arbeidsvoorwaarden bij SSC-ZL. Voorafgaand aan het tekenen van de definitieve koopakte ontstond commotie over het lekken van notulen van een overleg. Dat leidde tot verhoren van ambtenaren en bekijken van e-mails door een ingehuurde bedrijfsrecherche-dienst (de zogenaamde Maastrichtse spionage-affaire).

Lees ook het profiel van Annemarie Penn-te Strake: Partijloze showvrouw leidt met verbazing

„Prudentie is altijd geboden, zeker in een tijdsgewricht waarin de scheidslijn tussen publiek en privaat steeds dunner wordt”, reageert Zeger van der Wal, hoogleraar bestuurskunde op de Ien Dales Leerstoel aan de Universiteit Leiden. Boogers: „Ik geloof niet in kwade opzet bij Penn. Maar iemand die ook moet toezien op integriteit, moet voorkomen dat ze de schijn van belangenverstrengeling wekt. Als je het op straat niet kunt uitleggen, kun je het beter laten.”

Maastricht heeft een verleden met burgemeestersaffaires. In 2002 sneuvelde de voordracht van universiteitsbestuurder Karl Dittrich (PvdA) vanwege zijn voorzitterschap bij MVV in een tijd dat die voetbalclub bij justitie in beeld was vanwege fraude en belastingontduiking. Gerd Leers (CDA) moest in 2010 aftreden vanwege gebruik van zijn positie om privéproblemen rond de aanschaf van een Bulgaarse vakantievilla op te lossen. Penns voorganger Onno Hoes (VVD) kon in 2015 niet verder in het burgemeestersambt vanwege herhaaldelijke ophef over zijn date-gedrag. „Zo’n voorgeschiedenis betekent niet dat een Maastrichtse ambtsdrager extra moet opletten”, vindt Boogers. „Integriteitsregels horen overal hetzelfde te zijn.”

Rest de vraag of het wenselijk is dat een burgemeester meer onroerend goed bezit in haar gemeente dan alleen de eigen woning? Van der Wal pleit voor „gezond verstand. Normale burgers, die geld over hebben, kunnen ook een huis voor hun kind kopen. Waarom ambtsdragers niet? Je kunt ook doorschieten in regels, dan wordt het integritisme.” Boogers vindt dat een burgemeester het zichzelf met meerdere huizen, die in het geval van Penn ook nog eens verhuurd worden, „lastig’’ maakt. „Je hebt meerdere belangen, terwijl alleen het belang van de stad zou moeten tellen.”