Reportage in terreurgebied? Eerst toestemming vragen bij Justitie

Wetsvoorstel Wie afreist naar gebied dat onder controle staat van terroristen, moet zich straks vooraf melden bij het ministerie. Journalisten ook, tot ontsteltenis van hun vakbond.

Foto Stock

Journalisten, maar ook hulpverleners die niet onder het Rode Kruis vallen, moeten goedkeuring van het ministerie van Justitie en Veiligheid afwachten voordat zij afreizen naar gebieden die onder controle staan van een terroristische organisatie.

Zo besloot dinsdag een meerderheid in de Tweede Kamer over een wetsvoorstel van minister Ferdinand Grapperhaus (CDA). Hij wil het verblijf in dergelijke gebieden – aangewezen door de Nederlandse overheid – strafbaar stellen. Als zijn wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer aangenomen wordt, is elke Nederlander die afreist zonder toestemming van de overheid strafbaar.

Lees ook: Eerste strafeis tegen Syriëganger voor oorlogsmisdrijf

De afbakening van de twee beroepsgroepen is volgens veel partijen te ambigu voor een categorische uitzondering. Een amendement van GroenLinks om hulpverleners en journalisten vrij te stellen van een meldplicht sneuvelde. Ook werd een D66-motie verworpen die bepaalde dat houders van een perskaart, bijvoorbeeld van journalistenvakbond NVJ, zich alleen achteraf hoeven melden. De Kamer stemde wel voor een amendement dat bepaalt dat Rode Kruis-medewerkers zonder melding vooraf uitgezonden kunnen worden, gezien de status van deze hulporganisatie.

Principiële bezwaren

De NVJ heeft grote principiële bezwaren tegen het registreren van journalisten die op reportage gaan. Hiermee zou de onpartijdigheid gecompromitteerd worden, wat het bereiken van bronnen kan bemoeilijken. Ook heeft de overheid op deze manier inzage in wie afreist naar een bepaald land. Thomas Bruning, secretaris van de NVJ: „Dit tast de onafhankelijkheid van de journalistiek aan. In het borgen van grondrechten is onze hoop nu gevestigd op de senaat.”

Grapperhaus acht, op basis van ervaringen met Irak- en Syriëgangers, strafbaarstelling noodzakelijk. Personen die zijn afgereisd kunnen zo langer vastgehouden worden gedurende het onderzoek naar eventuele terroristische activiteiten. Een amendement om de celstraf te verhogen van maximaal één naar twee jaar is wel aangenomen. (NRC)