Gaat het proces-Wilders na vandaag nog verder? | Rutte snapt vergoeding aan Koning niet

De Haagse StemmingMet Mark Rutte, Geert wilders en de middenklasse. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

SCHIMMIGE DEAL: Niks aan de hand, allemaal doorlopen. Dat was de reactie van Mark Rutte op de onthullingen van NRC over dat de staat dubbel betaalt voor het onderhoud van de inventarissen van vier paleizen: die inventarissen zijn eigendom van de staat, en onderhoudt die dus, maar het Koninklijk Huis krijgt ook een vergoeding voor het onderhoud. Die betalingen zitten “ongelofelijk ingewikkeld” in elkaar, en eigenlijk snapt Mark Rutte ze zelf ook niet, bekende de premier gisteren. Desalniettemin denkt hij dat het Koninklijk Huis niks verkeerd heeft gedaan. Kamerleden spreken over een “schimmige deal” – dat de staat de inventarissen kocht, werd niet aan de Tweede Kamer gemeld. Nu blijkt ook nog eens dat een deel van de aankopen al lang in handen was van de staat.

MINDER-MINDER: Gaat het ‘minder-minder’-proces tegen Geert Wilders na vandaag nog verder? De advocaten van de PVV-politicus zullen vandaag tijdens het hoger beroep waarschijnlijk opnieuw vragen om het OM niet-ontvankelijk te verklaren en de rechtszaak stil te leggen, nu steeds duidelijker wordt hoe ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben geprobeerd invloed uit te oefenen op de vervolging. Als het hof het OM niet-ontvankelijk verklaart, zal minister Ferd Grapperhaus (Justitie) snel tekst en uitleg moeten geven. De Tweede Kamer heeft namelijk een waslijst aan vragen over de bemoeienis met het proces, welke bewindspersonen daarbij betrokken waren en de cultuur op het ministerie. Binnen de coalitie gaan stemmen op om de ambtelijke top van het ministerie te vervangen – die al onder druk stond na eerdere affaires. Maar de Kamer wil wachten met een debat tot het proces is afgelopen, zodat de rechter niet beïnvloed kan worden.

GEEN VOORUITGANG: Een pijnlijke boodschap vlak voor Prinsjesdag voor premier Rutte: zijn kabinetten hebben geprobeerd om de verschillen tussen groepen burgers te verkleinen, maar dat is niet gelukt. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau in het rapport De sociale staat van Nederland. Het SCP deed onderzoek naar de jaren 2008-2018, direct na de financiële crisis. Daarvan zijn we hersteld, maar er is geen vooruitgang geboekt. “De vooruitgang in onze kwaliteit van leven vond plaats voor 2008.” Bovendien is de kloof tussen verschillende groepen vergroot. Dat is bijvoorbeeld te zien aan hoe tevreden mensen zeggen te zijn over hun eigen leven: meer mensen geven hun leven een rapportcijfer lager dan een 5, én meer mensen geven hun leven een 9 of 10. Het gemiddelde bleef daardoor tussen 2008 en 2018 gelijk. De onvrede nam voornamelijk onder de middeninkomens toe. Die groep krijgt in Den Haag de afgelopen tijd volop de aandacht: wilden politici eerst nog ‘de gewone man’ paaien, nu komt iedereen op het Binnenhof op voor de middenklasse.

NIET CHIC: Surprise, surprise! Het plan van D66 om het stikstofprobleem aan te pakken, viel niet in goede aarde bij de rest van de coalitie. Na de uitspraak van de Raad van State, waarin min of meer is besloten dat de uitstoot van stikstof bij nieuwe projecten direct moet worden gecompenseerd, moeten harde keuzes worden gemaakt. Bij de uitbreiding van een snelweg moeten bijvoorbeeld boerderijen worden gesloten om te voorkomen dat te veel stikstof in natuurgebieden belandt. De keuze van D66 is: de veestapel halveren, en meer woningen bouwen. Gert-Jan Segers (ChristenUnie) vond dat “echt te kort door de bocht”, VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff meende dat D66 “niet alle groepen tegenover elkaar moet zetten” en minister Carola Schouten van Landbouw vond het plan “niet chic”. Hoe het kabinet het stikstofprobleem dan wel wil oplossen? Het wacht op de aanbevelingen van de commissie-Remkes, die is aangesteld om een eerste aanzet voor oplossingen te geven. Die komt dit najaar met een rapport.

SGP-RUZIE: Oude beloftes in een nieuw jasje van de SGP aan de medewerker die zijn ongenoegen over het partijbestuur uitte. Die medewerker beklaagde zich over “intimiderend gedrag” binnen de partij en buitenlandse reizen die met subsidiegeld werden betaald. De partij kondigde eerder al aan dat er een onafhankelijke bemiddelaar zou komen, maar na twee maanden bleek die nog niet te zijn benoemd. Gisteren beloofde de SGP opnieuw bemiddeling, nu door twee “onafhankelijke deskundigen”. Ook wordt beloofd dat er binnenkort een gesprek plaatsvindt met de klager. Een bevestiging dat er de afgelopen twee maanden niks is gebeurd, zo stelt NRC-redacteur Pim van den Dool.

QUOTE VAN DE DAG:

“Vijf jaar bediscussiëren we nu zijn minder Marokkanen-uitspraken. Bijna vijf jaar wordt hij ervoor vervolgd. Maar dat het alleen een praatje was, een pose, dat hij nooit feitelijk heeft geprobeerd zijn belofte te realiseren – daar hebben we het nooit over gehad. Ik vermoed dat ook dit best veel zegt over de politieke cultuur.”

NRC-columnist Tom-Jan Meeus over wat het Wilders-proces zegt over de politieke cultuur in Nederland