De uitstoot van auto’s moet nu écht omlaag

Auto-industrie Veel autofabrikanten voldoen nog niet aan de nieuwe uitstootregels van de EU die in 2020 ingaan. Wat kunnen ze doen om hoge boetes te voorkomen?

Voorbereidingen voor de Internationale Automobilausstellung in Frankfurt. De show begint op donderdag. Een aantal belangrijke merken laat het dit jaar afweten.
Voorbereidingen voor de Internationale Automobilausstellung in Frankfurt. De show begint op donderdag. Een aantal belangrijke merken laat het dit jaar afweten. Foto Odd Andersen/AFP

Superfeestelijk belooft de Internationale Automobilausstellung in Frankfurt dit jaar niet te worden. Belangrijke genodigden als Toyota, General Motors, PSA en de auto-allianties Renault-Nissan-Mitsubishi en Fiat-Chrysler komen niet opdagen op de show die donderdag begint. En onder het motto ‘zand in de motor’ staan demonstranten dit weekeinde massaal de toegang te blokkeren, uit protest tegen „de profiteurs van de klimaatcatastrofe”.

De sfeer rond de IAA, één van de grootste en meest prestigieuze autobeurzen ter wereld, weerspiegelt de mineur in de wereldwijde autoindustrie. De vraag naar nieuwe auto’s stagneert, China en de VS graven zich dieper in een handelsoorlog die autofabrikanten zwaar treft, de Brexit blijft onzeker en de afwikkeling van het dieselschandaal eist nog steeds veel aandacht en geld van autofabrikanten.

En dan zijn er de nieuwe, strenge Europese uitstoot-eisen voor broeikasgas CO2 waar fabrikanten vanaf volgend jaar aan moeten voldoen. Vanaf 2020 mogen de nieuw verkochte auto’s van fabrikanten gemiddeld maar 95 gram CO2 per gereden kilometer uitstoten van de Europese Commissie. Halen ze dat niet, dan volgen torenhoge boetes.

Fabrikanten halen die norm op dit moment bij lange na niet, staat in een nieuwe inventarisatie die groene lobbygroep Transport & Environment maandag uitbracht. Sterker nog, sinds 2016 jaren nam de gemiddelde CO2-uitstoot alleen maar toe, blijkt uit data van het Europees Milieuagentschap.

Fabrikanten zullen heel snel hun aanbod moeten aanpassen om de norm vanaf volgend jaar te halen en de boetes te ontlopen. Met name Honda, Fiat-Chrysler, Hyundai-Kia en Daimler zitten ver van de vereiste grens. De kloof is niet eenvoudig te overbruggen. Willen autofabrikanten dat doen met puur elektrische auto’s, dan moet dat aandeel in één klap naar zo’n kwart van de nieuw verkochte auto’s, berekende Transport & Environment. Dat is veel. Maar fabrikanten hebben meer opties om binnen de gestelde grenzen te blijven. De groene organisatie zette er vier op een rij.

1 Vergroot de verkoop van elektrische auto’s

Zonder elektrisch model op de autoshow in Frankfurt komen, dat kan niet meer met goed fatsoen. Audi presenteert daarom op de IAA onder meer een concept-elektrische terreinwagen en een volelektrische raceauto. Volkswagen komt met een nieuwe, volledig elektrische ID.3, Mercedes-Benz staat er met een elektrisch personenbusje, Honda met een elektrische budget-auto en Lamborghini met een hybride Batman-achtige superauto.

Gauw veel elektrische auto’s verkopen is de snelste weg naar minder CO2-uitstoot, zegt T&E. Kijk naar Nederland, het land met een vloot met één van de laagste uitstoot per kilometer van Europa: 106 gram per kilometer. Het Europese gemiddelde ligt op 120 gram per kilometer.

Dat Nederland er zo gunstig uitsteekt, komt mede door het relatief hoge percentage nieuw verkochte elektrische auto’s en plugin hybrides: 6,8 procent in 2018. Het Europese gemiddelde is 2 procent. En dat ligt volgens de groene lobbygroep aan de gunstige belastingvoorwaarden op de verkoop van elektrische auto’s in Nederland.

Volkswagen, waar het dieselschandaal in 2015 uitbrak, heeft een grote ommezwaai naar elektrisch aangekondigd. Dit voorjaar kondigde bestuursvoorzitter Herbert Diess aan dat Volkswagen binnen tien jaar 22 miljoen elektrische auto’s wil produceren.

2 Verlaag de CO2-uitstoot van reguliere auto’s

Van alle grote fabrikanten zit de Japanse automaker Toyota het dichtst bij de Europese uitstootnorm van 95 gram per kilometer. Toyota hoeft niet radicaal van koers te wijzigen om de Europese doelen voor 2020 en 2021 te halen. Dat komt doordat de automaker al lang investeert in zuinige, hybride modellen. Meer dan de helft van de auto’s die Toyota verkoopt, is hybride. Ook andere beetjes kunnen helpen, zoals betere banden voor minder weerstand op de weg.

Toch zal de strategie van Toyota op de lange termijn niet genoeg zijn om de normen te halen, denken de opstellers van het rapport. Auto’s mogen in 2030 van de Europese Commissie 37,5 procent minder CO2 uitstoten dan in 2021. Dat is niet te halen met enkel hybride technologie.

Foto Ralph Orlowski/Reuters

3 Verleid klanten tot het kopen van kleinere auto’s

Het feit dat auto’s in Europa de laatste jaren gemiddeld méér CO2 per kilometer uitstoten, komt voor het grootste deel door de toegenomen verkoop van grote SUV’s, stelt Transport & Environment. Op dit moment telt 36 procent van de nieuw verkochte auto’s in Europa als SUV of ‘crossover’. De verwachting is dat dit aandeel stijgt naar 40 procent.

Autofabrikanten kunnen goed verdienen op dit soort benzineslurpende luxeauto’s met vierwielaandrijving. Maar de auto’s stoten gemiddeld wel 14 procent meer CO2 uit dan gewone auto’s. Eén van de redenen dat de Nederlandse vloot relatief zuinig rijdt, is dat er ook een minder dan gemiddeld percentage SUV’s wordt verkocht: 30 procent.

4 Pool met andere fabrikanten

Automakers die op boetes afstevenen hebben twee snelle opties. Of ze halen hele onzuinige modellen uit de markt, wat heel duur is. Of ze gaan poolen. Fiat-Chrysler is één van de fabrikanten die de norm hoogstwaarschijnlijk niet gaat halen en voor het laatste kiest. De automaker sloot dit voorjaar een akkoord met Tesla om de twee vloten op papier samen te voegen, waardoor die van Fiat-Chrysler ineens binnen de Europese regels valt. Dat mag, maar Fiat-Chrysler moet Tesla hiervoor wel een onbekend bedrag betalen. Mazda en Toyota, en Peugeot en Opel willen ook op deze manier samenwerken. De vraag is of de strategie houdbaar blijft als de normen nog verder aanscherpen. De kans is groot van niet.