Destiny (Constance Wu, links) en Ramona (Jennifer Lopez) nemen het ervan nadat ze hun klanten hebben opgelicht in ‘Hustlers’.

Film over strippers die Wall Street oplichten: ‘Amerika is een stripclub’

Lorene Scafaria en Constance Wu Na de Wall Street-crash van 2008 zette een groepje strippers een ingenieus plan op om hun clientèle op te lichten. Regisseur Lorene Scafaria en hoofdrolspeler Constance Wu over hun waargebeurde feministische film ‘Hustlers’.

Het klinkt als een spin-off van Ocean’s Eight. Als de plot van een geweldige heistfilm. Maar de strippers die in de nasleep van de Wall Street-crash van 2008 hun voormalige cliënten met MDMA en ketamine drogeren en vervolgens hun creditcards leegtrekken in de film Hustlers van regisseur en scenarioschrijver Lorene Scafaria, zijn naar het leven getekend. Hun oplichtersplot verscheen voor het eerst in een artikel in New York Magazine dat viral ging. Er is iets ontegenzeggelijk aanstekelijks aan het waargebeurde verhaal van deze vrouwelijke Robin Hoods.

„Hoho”, haast Scafaria zich te zeggen. „Dat ligt net een tikkeltje ingewikkelder.” Voormalig actrice Scafaria werd aanvankelijk alleen als scenarist bij het project betrokken, maar wist stiekem altijd dat zij een betere regisseur voor de film zou zijn dan Adam McKay (The Big Short, Vice) of Martin Scorsese, de twee filmmakers die eerst op de regisseursstoel zouden plaatsnemen. Dus ze schreef het scenario zo dat alleen zij het kon regisseren, vertelt ze op het filmfestival van Toronto, waar de film afgelopen week z’n wereldpremière beleefde. Maar: geen Robin Hood-verhaal dus.

„Dit is zoveel meer dan een waargebeurde oplichtersfilm. De meeste mensen hebben een duidelijk moreel kompas, en zijn zich echt wel bewust van het verschil tussen goed en kwaad. Jennifer Lopez’ personage Ramona mag het dan wel doen voorkomen alsof deze vrouwen iets goeds doen voor de wereld door de rekening met de Wall Street-bankiers te vereffenen, maar ik denk dat iedereen snapt dat het allemaal net ietsje gecompliceerder in elkaar zit.”

Scafaria was geïnteresseerd in het grotere plaatje, in de manier waarop haar verhaal een tijdsdocument was, een metafoor voor Amerika: „Amerika is een stripclub”, zegt ze. „Deze vrouwen werkten letterlijk in de achtertuin van Wall Street. De regels van de club zijn de regels van die wereld. Ze weerspiegelen het defecte waardensysteem van een maatschappij waarin vrouwen alleen worden geapprecieerd om hun uiterlijk en hun lichaam, of dat nu voor seks is, of als moeder, terwijl mannen worden gewaardeerd om hun macht en succes. Dat is het soort toxic masculinity dat in de Verenigde Staten in alle lagen van de maatschappij doorsijpelt. Geld, kapitalisme, seks en gender zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Als je je afvraagt hoe Amerika is geworden wat het nu is, dan vind je hier je antwoorden.”

Het is een wereld die ze kent, vanaf het moment dat ze als 17-jarige in een callcenter werkte, en „oudere mensen van alles probeerde aan te smeren wat ze niet nodig hebben. Daar begint de glijdende schaal al. En ik ken genoeg mensen die in stripclubs hebben gewerkt om hun studentenleningen af te betalen. Wat zegt dat over hoe wij in onze samenleving met elkaar omgaan?”

Dat wil niet zeggen dat Hustlers niet allereerst een fijne, swingende buddyfilm is, over rookie Destiny, gespeeld door Crazy Rich Asians-actrice Constance Wu, en ervaren rot Ramona (Jennifer Lopez in al haar wereldwijze verleidelijkheid). Over desperado’s tegen de wereld – een thema dat in de Amerikaanse film ook altijd op sympathie kan rekenen. En over bontjassen en Louis Vuitton-tassen, en paars en roze neonlicht, en sexy outfits en erotiek. En ja, ook over de erotiserende werking van geld en macht. Scafaria: „Er is een reden waarom ik de film begin met Janet Jacksons nummer ‘Control’. Want wie heeft de controle? Dat is een fascinerende vraag. In mijn film heb ik de stripindustrie willen laten zien vanuit het vrouwelijk perspectief. Ik denk dat er geen stripfilm is met zoveel close-ups van gezichten. Daarmee laat ik zien dat de danseressen ook een vorm van controle hebben. En ik als regisseur. Ik heb geprobeerd zo dicht mogelijk bij de female gaze te komen als maar mogelijk is.”

Actrice Constance Wu speelt het morele hart van de film. Zij is de eerste die met journaliste Jessica Pressler gaat praten, de eerste die wroeging krijgt als ze merkt dat ze weliswaar geld aan het verdienen is om haar familie te onderhouden, maar daarmee andere families dupeert. Ze bouwde haar personage op aan de hand van het scenario, niet door uitgebreid met de echte Destiny te gaan praten. Die liet pas na de première van zich horen en „was godzijdank heel erg over de film te spreken. Ze is nu haar eigen boek aan het schrijven.”

„Ik stelde me voor hoe Destiny door haar moeder in de steek is gelaten, zich enorm verantwoordelijk voelt voor haar grootmoeder, en later voor haar dochter. Ik denk dat er maar heel weinig vrouwen in een stripclub gaan werken omdat ze zich seksueel willen bevrijden. Maar het zegt misschien wel iets over hun milieu waarin vrouwen schijnbaar meer gewaardeerd worden om hun seksualiteit dan om iets anders.”

„Dat paaldansen was voor mij dan ook helemaal niet het belangrijkste van de film. Ja, het is waar mensen naar kijken, we zijn gefascineerd door seks. Maar om het te doen is ook gewoon acrobatiek. We hebben heel hard getraind. Jennifer Lopez heeft in interviews gezegd hoe bevrijdend en empowerend ze het vond, omdat het je controle geeft over je eigen seksualiteit, maar voor mij is dat bijvangst. Ik had steeds het gevoel dat ik op zoek moest naar iets anders, omdat als ik alleen maar naar de uiterlijke en seksuele kant van de zaak zou kijken, ik dan niet anders naar deze vrouwen zou kijken dan de industrie al sinds mensenheugenis heeft gedaan.”

Wu ziet parallellen met haar eigen vak: „Objectief gezien: wat doen strippers? Ze gebruiken hun lichaam als instrument voor entertainment, is dat heel anders dan wat acteurs of atleten doen? Er is zo’n dubbele standaard.”

Lees hier de recensie van ‘Hustlers’

Dat beaamt ook Scafaria: „Er zijn niet zoveel films die het leven van strippers vanuit hun gezichtspunt vertellen, en zeker niet met dezelfde empathie en menselijkheid als wij erin hebben geprobeerd te leggen. Ik heb de situatie niet mooier of glamoureuzer willen voorstellen dan zij was. Een van de eerste scènes die ik schreef, en de laatste die we opnamen was als Destiny en Ramona voor het eerst kennismaken tijdens een rookpauze op het dak. Het is koud, en Ramona nodigt Destiny uit om naast haar in haar bontjas te komen zitten. Voor mij is dat zo’n veelzeggend beeld. Bovendien: als Jennifer Lopez haar arm om je heenslaat als was je een kleine baby-kangoeroe, dan zou iedereen daarna bereid zijn om alles voor haar te doen.”

Voor Wu weerspiegelen dat soort scènes de typisch vrouwelijke blik van de film. Die daarom een film voor vrouwen én mannen is: „Iedereen zegt dat het momenteel een geweldige tijd is voor vrouwelijke makers, maar weet je wat? Ik denk dat het momenteel een geweldige tijd is voor mannen. Denk je eens in hoe het voor hen moet zijn om nu eindelijk al die verhalen te horen en al die films te zien waar ze hiervoor nooit mee in aanraking kwamen omdat er maar één perspectief was.”