Aanklager: geen reden om OM niet-ontvankelijk te verklaren in zaak-Wilders

Strafzaak Aanklager Gerard Sta zegt dat het Openbaar Ministerie „verbaasd” is over de e-mails van topambtenaren over de vervolging van PVV-leider Geert Wilders.

Advocaat Geert-Jan Knoops en PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol.
Advocaat Geert-Jan Knoops en PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol. Foto Evert Elzinga/ANP

Van „politieke sturing” in de strafzaak die het Openbaar Ministerie al vijf jaar voert tegen de van discriminatie verdachte Geert Wilders is nooit sprake geweest. De vervolging is enkel gebaseerd op wet, regelgeving, jurisprudentie en wetenschappelijke literatuur. Er is dus geen reden om het OM niet-ontvankelijk te verklaren, zoals Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops bepleiten.

Dat heeft de advocaat-generaal Gerard Sta dinsdag „in alle magistratelijkheid” gezegd in de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol waar het hoger beroep tegen Wilders dient. Het proces was de afgelopen dagen in opspraak geraakt door het bekend worden van e-mails die ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid in september 2014 met elkaar hebben gewisseld over de strafzaak. In die correspondentie wordt aangedrongen op vervolging van Wilders wegens „kwaadaardige” uitspraken. Wilders staat terecht omdat hij zijn aanhangers in maart 2014 toezegde te gaan „regelen” dat er minder Marokkanen in Nederland komen.

Lees ook Wilders-proces verplaatst zich van rechtszaal naar Binnenhof

Irritatie over nationale discussie

Aanklager Sta zegt dat het OM wel „verbaasd” is over de e-mails waaruit blijkt dat een aantal departementale ambtenaren druk in de weer was met de vervolging. Ze gaven onder meer te kennen het requisitoir te willen ontvangen om het desnoods nog te kunnen wijzigen. Sta zegt dat de behandelende zaaksofficieren van justitie de e-mails nooit hebben ontvangen en er ook nooit op zouden zijn ingegaan. Het requisitoir is ook nimmer opgestuurd naar het departement.

De advocaat-generaal toonde zich geïrriteerd over de nationale discussie die gaande is over het strafproces. „Menig mens heeft de afgelopen dagen gemeend er iets over te moeten zeggen. Maar uw hof moet beslissen of de mails van departementsambtenaren moeten leiden tot niet-ontvankelijkheid van het OM. Wij vinden van niet omdat er geen sprake van is dat Wilders geen eerlijk proces zou krijgen”. Sta wees er ook op dat de e-mails dateren van na 10 september 2014. Dat was de dag dat het OM aan het ministerie liet weten dat Wilders zou worden vervolgd.

Advocaat Knoops vraagt het hof opnieuw om een niet-ontvankelijkheidsverklaring van het OM. Volgens hem is er weliswaar geen formele aanwijzing geweest van de minister om de leider van de PVV te vervolgen maar wel een „materiële aanwijzing” via de ambtelijke e-mails. „Minister Opstelten heeft in 2014 doen interveniëren. Hij moet wetenschap hebben gehad van de activiteiten van zijn ambtenaren en heeft geaccepteerd dat zijn medewerkers zich met de strafzaak bemoeiden”, aldus Knoops. „Als het OM rechtsstatelijk is, zou het nu erkennen dat een grens is overschreden. Er is in het geheim op geraffineerde wijze druk uitgeoefend op het OM.”

Herhaling van zetten

De argumenten die nu in de rechtszaal worden gewisseld zijn in hoge mate een herhaling van zetten. Tot nu toe heeft het hof zich op het standpunt gesteld dat ze bij de einduitspraak die op 11 oktober staat gepland een beslissing nemen over de verweren. Waarschijnlijk wordt later deze dinsdag, of anders vrijdag bekend of het hof nu alsnog meteen de niet-ontvankelijkheid van het OM zal uitspreken.

Wilders nam aan het eind van de dag het woord. „Het zou de advocaten-generaal hebben gesierd als ze zich hadden verschoond en teruggetrokken. Er moet een gedegen Rijksrecherche-onderzoek komen naar de aangifte die ik tegen ze heb gedaan. Stel dat ze worden veroordeeld voor valsheid in geschrifte. Dat zou betekenen dat ik vervolgd zou zijn door drie potentiële delinquenten van het OM en dat kan toch nooit de bedoeling zijn van de rechtsstaat. U moet zich terugtrekken.”

Het hof verklaarde aan het einde van de dag dat het pas bij de einduitspraak op 11 oktober een oordeel zal geven over het verzoek tot niet-ontvankelijkheid. De beslissing vereist meer zorgvuldigheid, aldus de rechters. Vrijdag gaat de strafzaak verder. Advocaat Knoops zei dat hij zich met zijn cliënt zal beraden. Daarbij laat hij de mogelijkheid open om de rechters te wraken.