Regio8 wil niet langer de hand ophouden bij de gemeenten

Lokale omroep De Kamer praat woensdag over de publieke omroep. Lokale zenders zoeken hulp van de minister. Regio8 in Ulft wil minder afhankelijk zijn van gemeentes.

‘Dahliapluk in de Achterhoek valt goed tegen’. Nieuwsitem van lokale omroep Regio8.
Dahliapluk in de Achterhoek valt goed tegen’. Nieuwsitem van lokale omroep Regio8. Beeld Regio8

In de Achterhoek dreigt een enorm bloementekort voor de bloemencorso’s, zo meldt streekomroep Regio8 op 20 augustus. Door de droogte valt de dahliapluk flink tegen. Vooral de corso’s van Rekken en Lichtenvoorde („de op één na grootste ter wereld”) worden getroffen. Verslaggever Davie Klein Gunnewiek gaat eropaf. „Je ziet hier een dahlia die gewoon verbrand is door de zon”, treurt een bloemenkweker.

Vanuit de ruime nieuwe studio in Ulft brengt Regio8 dagelijks nieuws uit de westelijke Achterhoek. Veel over voetbalclub De Graafschap en de evenementen in de streek: naast de Zwarte Cross ook Huntenpop, de Trekkertrek en de Varsseveldse Volksspelen. Maar er zijn ook misstanden bij sociale dienst Laborijn, en: „Zorgen om wapengebruik Oude IJsselstreek”. En de droogte dus, een belangrijk thema voor de landbouw de komende jaren, maar onderbelicht in de landelijke media.

Bankroet dreigt

De 240 lokale omroepen (niet te verwarren met de dertien regionale omroepen) staan onder druk. Ze worden belangrijk geacht, maar ze zijn afhankelijk van gemeentelijke bijdragen, die vaak te kort schieten. Velen dreigen bankroet te gaan, stelt koepelorganisatie NLPO. De Raad voor het Openbaar Bestuur en de Raad voor Cultuur schreven vorige week in een advies aan de ministers Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) en Slob (Media, Christenunie): „De lokale nieuwsvoorziening is zover verschraald dat ingrijpen bijna niet meer mogelijk is.” Woensdag vergadert de Tweede Kamer over de kwestie.

De adviesraden stellen dat lokale journalistiek onmisbaar is voor de democratie: „Lokaal nieuws ligt het dichtst bij de burger. Goede lokale journalistiek controleert het lokale bestuur en draagt bij aan een lokale identiteit.” Volgens Regio8-directeur Peter Berendsen is dat belang gegroeid nu gemeenten van het Rijk meer taken hebben gekregen, zoals de jeugdzorg. „In zo’n overgangsfase gaat er veel mis. Dan heb je goede lokale journalistiek nodig om dat in de gaten te houden.”

Veel aandacht van het publiek lekt weg naar sociale media en andere bronnen van „eenzijdig en gekleurd” nieuws, stellen de adviesraden. Regionale kranten zijn weg of gekrompen. Verder besteden gemeentes steeds meer geld aan eigen voorlichters.

Het grootste probleem is de financiering. De omroepen worden betaald uit het gemeentefonds – minimaal 1,28 euro per huishouden, 10 miljoen voor alle 240 lokale omroepen. Dat is niet genoeg. Tijdens het middageten rekent Berendsen van Regio8 het voor op een servetje: „Doetinchem 132.000. Oude IJsselstreek 119.000. Montferland 21.000. Markt 475.000 euro.” Hij heeft dus een jaarbudget van 7,3 ton euro, dat grotendeels komt van ‘de markt’: reclame en sponsoring. Bij Regio8 werken elf medewerkers en 35 vrijwilligers.

Regio8 is een streekomroep, die meerdere gemeentes bedient. Volgens de NLPO is het omvormen van de 260 lokale omroepen tot tachtig streekomroepen een van de oplossingen van de problemen. Maar het moeten aankloppen bij diverse gemeenteraden heeft zijn nadelen. Bij Regio8 betalen twee gemeentes gul een ton bovenop het vereiste, maar eentje, Montferland, betaalt het minimum. „Daar houden we dus wel rekening mee in de verslaggeving. Als er iets is, dan gaan Doetinchem en Oude IJsselstreek voor. Wat er misgaat is dat je te afhankelijk bent van de gemeentes.”

Berendsens oplossing: laat het Rijk een basisbedrag betalen. Hij krijgt daarin steun van de NLPO en de adviesraden. De eerste vindt dat Slob vanuit de mediabegroting 3,8 ton per streekomroep moet gaan betalen; bovenop de gemeentesubsidie. Volgens het NLPO-plan zouden dan tachtig streekomroepen kunnen leven van 8,8 ton per jaar. Rechtstreekse rijkssteun zou de omroepen solider maken, en onafhankelijker van de gemeentes. Op verzoek van de Tweede Kamer (motie-Sneller) wil Slob vanaf november 6 miljoen uittrekken om, bij wijze van proef, twee jaar lang vijftien streekomroepen steun te geven. Regio8 wil ook in deze pilot.

YouTube

Een andere oplossing van de adviesraden: schrap de wettelijke verplichting om het nieuws per tv en radio te brengen. Dat kost veel tijd, terwijl digitale verspreiding nu al de norm is. Regio8 verspreidt zijn nieuws, naast op tv en radio, ook via YouTube. Nadeel is dat het meeste reclamegeld bij YouTube blijft hangen. Een eigen server zou welkom zijn, zegt Berendsen, maar dat is te duur. Een groot deel van de huidige inkomsten van Regio8 komt overigens uit zijn radiokanaal Optimaal FM, zegt Berendsen, dus het achterwege laten van de traditionele kanalen zou daar juist geen oplossing zijn.

En oplossing drie: samenwerking met andere media, vooral de regionale omroepen. „Deze oplossing werkt alleen als er sprake is van gelijkwaardigheid en wederkerigheid”, benadrukt Berendsen. Samenwerken doet Regio8 al. Verslaggever Davie Klein Gunnewiek is uitgeleend door Omroep Gelderland. Die heeft hem ook een camera, microfoon en laptop meegegeven. „We hebben een gezamenlijke plopkap”, zegt Klein Gunnewiek. Op zijn microfoon staan de logo’s van beide broodheren. Zijn reportage over de dahliapluk werd ook uitgezonden door Omroep Gelderland. De omroepen deelden ook de reportages over de bloemencorso’s. Voor het oog van de leek vertoonden de praalwagens overigens geen gebrek aan dahlia’s.