Jan betaalde, daarna bedacht Erbudak de ideeën

Rechtszaak Aysel Erbudak, voormalig bestuursvoorzitter van het Slotervaartziekenhuis, stond maandag terecht voor verduistering en valsheid in geschrifte.

Aysel Erbudak maandag bij de rechtbank.
Aysel Erbudak maandag bij de rechtbank. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het is een lijvig dossier geworden, zei de voorzitter van de rechtbank Amsterdam maandagochtend. Meer dan 4.000 pagina’s lang. Een zaak over „hele, hele oude feiten”.

Aysel Erbudak, de voormalig bestuursvoorzitter van het Slotervaartziekenhuis, moest zich maandag voor de strafrechter verantwoorden voor financiële transacties uit 2008 waarover zij vijf jaar geleden een paar maal door de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) is verhoord.

Erbudak was zeven jaar lang baas van het ziekenhuis in Amsterdam-West. Ze kwam in 2006 aan boord toen het ziekenhuis gekocht werd door de Beverwijkse vastgoedspeculant Jan Schram. En ze werd ontslagen en als aandeelhouder buitenspel gezet nadat haar zakenpartner Schram in 2012 in zijn eigen ziekenhuis overleed en de erven ruzie met haar kregen.

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Erbudak van verduistering van 1,2 miljoen euro waarbij ook valsheid in geschrift zou zijn gepleegd.

Lees ook: ‘Die schulden ga ik niet betalen’

„Totaal niet terecht”, liet Erbudak weten in een verklaring die zij aan het begin voorlas. Het berust volgens haar allemaal op een verkeerde boekhoudkundige verwerking van de transacties. De FIOD, die onderzoek deed, is misleid door haar opvolgers bij het ziekenhuis en de opsporingsdienst leed aan tunnelvisie: gericht op bewijsvoering in plaats van waarheidsvinding, claimt Erbudak.

Een karikatuur van zichzelf

Zij zag de afgelopen jaren in kranten, theatervoorstellingen en een telefilm een karikatuur van zichzelf ontstaan: „Een onverschrokken, inhalige nietsontziende hooggehakte Turkse uit de polder die wel even dacht ons zorgsysteem uit te dagen”.

Ja, erkende Erbudak: het ging allemaal niet keurig volgens het boekje bij het ziekenhuis. Soms werd er een paar jaar geen jaarlijkse aandeelhoudersvergadering gehouden. En dan kon in de statuten staan dat uitgaven boven de ton door de commissarissen moesten worden goedgekeurd. Maar in de praktijk was dat „onzin”. Jan Schram bepaalde alles, de commissarissen hadden niets in te brengen. Maar fraude?

Lees ook: Handjeklap in het Slotervaartziekenhuis

Erbudak ging uitgebreid in op de recente ondergang van het Slotervaartziekenhuis. Dat zou onder haar leiding nooit zo zijn gebeurd. Maar dat kapte de rechter resoluut af. We hebben het vandaag echter niet over de ondergang van het ziekenhuis, waarschuwde die. Het gaat hier over ‘mogelijke malversaties’. „En het één kan naast het andere bestaan.”

Hart van de zaak is de 1 miljoen euro die het ziekenhuis in opdracht van Erbudak aan een Turks bedrijf betaalde dat ziekenhuizen bouwt. Dat was een vastgoedproject in Turkije dat op naam stond van Erbudak. Omdat zij dat bedrag niet terugbetaalde aan het ziekenhuis, werd er volgens het OM gemeenschapsgeld gestolen.

Ziekenhuis en vakantiepark

Maar Erbudak betwist dat dit een privé-project was. Uiteindelijk was de ontwikkeling van een ziekenhuis en een vakantiepark in Turkije in het belang van het ziekenhuis, waarbij kansen lagen om zorg te verlenen aan een doelgroep van 5 miljoen Europese Turken, legde ze uit. Enige probleem: er werd heel weinig op papier vastgelegd.

Jan Schram was de man met geld, hij betaalde. Erbudak was de vrouw met ideeën die het uitvoerde, vertelde ze. Zo hadden ze ook in 2006 het Nederlandse ziekenhuis gekocht: eerst betalen, en daar later een bedrijfsstructuur bij ontwerpen.

In Turkije betaalde het ziekenhuis terwijl alles in Turkije op naam stond van de eenmanszaak die Aysel Erbudak in Turkije had. „Dat paste in de lijn hoe wij zaken deden”, zei Erbudak.

De rechter: „Mag ik zeggen dat het mistig is?”

Erbudak: „Dat is een zwaar woord. Dat kan er ook nog wel bij.”

Waarom zou het ziekenhuis mee moeten betalen aan de ontwikkeling van een resort in Turkije, wilde de rechtbank weten. „Omdat het Slotervaartziekenhuis er ook van zou kunnen profiteren”, liet Erbudak weten. Uiteindelijk waren Schram en haar kinderen toch eigenaar van alles, legde zij uit.

Lees ook: Hoe het Slotervaartziekenhuis miljoenen verdiende aan heroïne

Tegenstrijdig belang

Erbudak liet het ziekenhuis ook twee ton betalen voor een participatie in een Rotterdams bedrijf. Het geld ging van het ziekenhuis naar Rotterdam, maar de aandelen die er voor terug kwamen gingen niet naar het ziekenhuis, maar naar een vennootschap van de familie Erbudak.

Dat lijkt een tegenstrijdig belang, hield de rechter voor. „U betaalt als bestuurder en krijgt aandelen privé. Heeft u daar wel eens aan gedacht?” „Echt niet”, antwoordde Erbudak. „Het was heel normaal voor mij om zaken tijdelijk bij mij te stallen.” Wel erkent ze na aandringen dat die twee ton terug naar het ziekenhuis had gemoeten. Maar dat ze dat bedrag niet betaalde, want ze had zelf nog veel geld van het ziekenhuis tegoed. Ze verrekende dat. „Maar dit was toch een BV van u en niet u in privé”, probeerde de rechter nog.

Tweemaal werd Erbudak eerder veroordeeld, beide keren voor deelname aan een criminele organisatie, memoreerde de rechter. „Mijn verleden verdient geen schoonheidsprijs. Ik heb fouten gemaakt, maar ik ben geen crimineel. Het stamt allemaal uit dezelfde periode. Ik heb me nadien ontwikkeld tot volwaardig en nuttig lid van de samenleving. Dat mag ook blijken uit mijn periode bij uit Slotervaartziekenhuis.”

Komende woensdag komt de officier van justitie met zijn eis en volgt het pleidooi van de advocaat, waarna de rechter op 7 oktober uitspraak zal doen.