Brexitblog

Oud-premier Cameron hekelt Brexit-aanpak van Johnson

Dit Brexitblog is gesloten

Dit blog is gesloten.

Oud-premier Cameron hekelt Brexit-aanpak van Johnson

De voormalig premier van het Verenigd Koninkrijk David Cameron is niet te spreken over de manier waarop de huidige premier Boris Johnson de Brexit aanpakt. Dat blijkt uit een vrijdag gepubliceerd interview in The Times over zijn te verschijnen boek. Het is de eerste keer dat Cameron uitvoerig over de politiek spreekt na zijn aftreden in 2016.

Een No Deal-Brexit, het scenario waar Johnson recent op aanstuurde, zou volgens hem een „slechte uitkomst” zijn. Ook is hij het niet eens met Johnsons omstreden beslissing het parlement tot half oktober met reces te sturen.

Cameron stelt dat Johnson, een van de gezichten van het Leave-kamp destijds, nooit heeft voorzien dat het Brexit-referendum in 2016 op een vertrek zou uitdraaien. Cameron zelf stapte vrijwel direct na de stemming op als premier omdat hij tegen een Brexit was. Als hij zou aanblijven, zou hij zijn geloofwaardigheid verliezen. Toch was het houden van een referendum volgens Cameron noodzakelijk „omdat het onderwerp bleef spelen".

Lees ook dit profiel van David Cameron na zijn vertrek als premier

Wel denkt hij naar eigen zeggen nog elke dag aan het referendum en welke consequenties de stembusgang uiteindelijk voor het VK zal hebben: „Ik maak me ontzettend veel zorgen over wat er gaat gebeuren.”

Naast Johnson heeft Cameron ook voor Michael Gove, die als kabinetslid zonder portefeuille de gevolgen van de Brexit overziet, amper een goed woord over. Hij verwijt Gove en Johnson ervan tijdens de campagne voor een vertrek uit de EU „de waarheid thuis te hebben gelaten". Daarmee verwijst hij onder meer naar de belofte dat er 350 miljoen pond (bijna 400 miljoen euro) per week bij zou komen voor de Britse zorg, als het VK de EU eenmaal had verlaten. Dit bleek onjuist. Volgens Cameron hebben zijn oud-partijgenoten zich destijds „vreselijk gedragen”. De oud-premier: „Ze maakten het kabinet kapot waar ze zelf deel van uitmaakten.”

Schuld van de Brexit

Volgende week verschijnt van Camerons hand een boek over onder meer het Brexit-referendum. Naar aanleiding van de publicatie blikt hij in de Britse pers terug op zijn premierschap, van 2010 tot 2016.

De oud-premier wordt er door de Britten veelal van beschuldigd de Brexit-chaos op zijn geweten te hebben. In 2015 zegde hij een referendum toe over uittreding als zijn partij de verkiezingen zou winnen. Daarmee hoopte hij de verdeeldheid binnen de Tories te sussen en de eurosceptici in de partij tevreden te houden.

Schots hof verklaart premier Johnsons schorsing van het parlement onwettig

Het besluit van de Britse premier Boris Johnson om het parlement vijf weken te schorsen is onwettig. Dat heeft het Schotse hooggerechtshof woensdag geoordeeld. In eerste aanleg stelde de Schotse rechtbank vorige week nog dat het een politieke beslissing was, waar de rechter niet over kan oordelen.

De Britse regering zegt teleurgesteld te zijn over de uitspraak en gaat in hoger beroep tegen het besluit, meldt persbureau Reuters. Het is onduidelijk welke gevolgen het vonnis heeft voor het parlement, dat sinds dinsdagochtend thuis zit. Een aantal parlementariërs heeft zich alweer gemeld in Westminster. Labour-parlementariër Keir Starmer vraagt Johnson het parlement terug te roepen.

Johnson zegt zelf dat het parlement geschorst blijft tot het hooggerechtshof in Londen heeft geoordeeld. Volgende week dinsdag dient de zaak in een driedaagse spoedzitting. Daar dienen gelijktijdig drie Brexit-gerelateerde zaken: die uit Schotland, één uit Belfast en een Engelse zaak.

Misleidde Johnson de koningin?

De Schotse en Engelse zaken draaien om de vraag of premier Johnson de Britse koningin heeft misleid toen hij haar adviseerde het parlement te schorsen. Het parlement wordt normaal gesproken een aantal dagen geschorst voor verkiezingen, of in de aanloop naar een troonrede.

In dit geval vroeg Johnson de koningin het parlement voor vijf weken te schorsen en een troonrede te geven op 14 oktober. Dat is een ongewoon lange schorsing in een politiek belangrijke periode: op 31 oktober staat de Brexit gepland.

In de Schotse zaak waren de drie raadsheren het er over eens dat de schorsing het „oneigenlijke doel” had „om het Parlement te bezweren”. De zaak was aangespannen door 75 parlementsleden, onder leiding van Joanne Cherry van de Schotse Nationale Partij.

All 3 judges in Scotland’s Highest court of appeal rule #Prorogation #unlawful! #Cherrycase succeeds

— Joanna Cherry QC MP (@joannaccherry) September 11, 2019

De Engelse zaak, die tevens ten vraag stelt of Johnson onwettig heeft gehandeld, is aangespannen door anti-Brexit activist Gina Miller. In eerste aanleg heeft Miller ongelijk gekregen.

De zaak die op dit moment dient voor het hooggerechtshof in Belfast draait om het vaststellen van de waarschijnlijke gevolgen van een No Deal-Brexit voor het vredesproces in Noord-Ierland.

Lagerhuis stemt opnieuw tegen vervroegde verkiezingen

De Britse premier Boris Johnson heeft opnieuw een nederlaag geleden in het Lagerhuis. Vorige week stemden parlementariërs tegen vervroegde verkiezingen en ook vannacht wist Johnson niet de benodigde twee derde van de stemmen te halen.

Tijdens de stemming stemden 293 Lagerhuisleden voor en 46 tegen. Een groot deel van de 650 parlementariërs onthield zich van de stemming. Zoals verwacht kon Johnson niet rekenen op de steun van oppositiepartij Labour, waardoor zijn motie opnieuw strandde.

De Britse premier wilde vervroegde verkiezingen uitschrijven vóór 31 oktober. Johnson heeft gezegd dat Groot-Brittannië op die dag hoe dan ook de EU zal verlaten, met of zonder akkoord. Het Lagerhuis bepaalde vorige week echter dat de Brexit naar 31 januari 2020 schuift als er voor 20 oktober geen akkoord met Brussel op tafel ligt.

Het Hogerhuis nam die wetgeving aan en koningin Elizabeth zette er gisteren haar handtekening onder. De Britse regering moet nu tot een akkoord komen met Europa over de Brexit of om uitstel vragen. Voorafgaand aan de stemming vannacht zei Johnson nog eens dat hij dat laatste niet zal doen. Het parlement is de komende vijf weken geschorst.

Regering moet van parlement documenten vrijgeven over No Deal-scenario

De Britse regering moet van het Lagerhuis interne documenten vrijgeven over een No Deal-Brexit-scenario. Daarover werd maandagavond in het parlement gestemd. De motie, ingebracht door Tory-prominent Dominic Grieve, werd met een meerderheid van negen stemmen aangenomen. Het is onduidelijk wat er precies in die documenten staat.

Behalve de No Deal ging de motie ook over de schorsing van het parlement, die maandag werd aangekondigd en morgen al ingaat. Het parlement wil eveneens interne regeringscommunicatie inzien over hoe de schorsing tot stand is gekomen. Vooral Labour is ontevreden over de schorsing, omdat de oppositiepartij vindt dat het parlement het zwijgen wordt opgelegd. Volgens de belangrijkste juridische adviseur van de regering kunnen alle documenten niet zomaar worden vrijgegeven, zo schrijft The Guardian.

Ook als de documenten uiteindelijk niet worden gedeeld, betekent de stemming alsnog een pijnlijk moment voor premier Boris Johnson. Vorige week verloor zijn regering namelijk al een reeks stemmingen over uitstel van de Brexit tot 31 januari volgend jaar. De huidige Brexit-datum is 31 oktober, maar als het de regering niet lukt om voor 20 oktober een akkoord te sluiten met Brussel, wordt de Brexit opnieuw uitgesteld. Een No Deal is daarmee voorlopig van de baan. Dat is tegen het zere been van Johnson, die had toegezegd dat het VK eind oktober zeker uit de EU zou treden.

Verkiezingen

Vanavond nog stemt het Lagerhuis op verzoek van de regering opnieuw over vervroegde verkiezingen. Tweederde van het parlement moet akkoord gaan voor Johnson nieuwe verkiezingen mag uitschrijven. Vorige week verloor hij een stemming daartoe, omdat oppositiepartij Labour zich van stemmen onthield. Verwacht wordt dat de regering-Johnson ook vanavond geen meerderheid zal weten te behalen.

Lees meer over Dominic Grieve: Uit de Tories gezet, maar niemand die het hem durft te vertellen

Lagerhuisvoorzitter Bercow stapt uiterlijk 31 oktober op

John Bercow legt zijn functie als voorzitter van het Britse Lagerhuis per 31 oktober neer. Als er voor die tijd verkiezingen zijn, stopt hij zelfs eerder. Ook treedt hij terug als parlementariër. Dat heeft hij maandag in het parlement aangekondigd. In een korte, emotionele toespraak bedankte hij zijn familie voor de steun. Na Bercows aankondiging volgde applaus.

Dit weekend opende voormalig fractieleider van de Tories Andrea Leadsom de aanval op Bercow, omdat zij vond dat hij zich vorige week niet onpartijdig genoeg had opgesteld als speaker. Volgens Leadsom had Bercow het Lagerhuis niet zomaar mogen laten stemmen over een wetsvoorstel over uitstel van de Brexit. De Conservatieven zouden daarom van plan zijn om Bercow bij de eerstvolgende verkiezingen aan de kant te schuiven, aldus Leadsom in The Daily Mail. „Ik bied mijn excuses aan niemand aan, op geen enkel moment", zei Bercow maandag in het parlement.

Lees ook het profiel van Bercow: ‘A little shit’ verdedigt de belangen van het Lagerhuis

Het wetsvoorstel waarover werd gestemd houdt in dat, als het de regering van premier Boris Johnson niet lukt om uiterlijk 19 oktober een Brexit-akkoord te sluiten met Brussel, de Brexit wordt uitgesteld tot 31 januari. Het Hogerhuis gaf afgelopen vrijdag groen licht voor het wetsvoorstel. Koningin Elizabeth heeft het maandag ondertekend. De Brexit-datum is vooralsnog 31 oktober.

Bercow is sinds 2009 voorzitter van het Lagerhuis en is in die functie verantwoordelijk voor de ordehandhaving in het parlement. Vorig jaar gingen geruchten dat hij deze zomer zou terugtreden, maar recentelijk zei hij dat daar voorlopig geen sprake van zou zijn.

Voor hij aantrad als voorzitter, was Bercow lid van de Tories. Als speaker is hij niet gebonden aan een partij. Wel liet hij eerder doorschemeren tegen een No Deal-Brexit te zijn. Afgelopen jaar werd Bercow door parlementariërs vaker bekritiseerd omdat hij de agenda van het Lagerhuis te veel naar zijn eigen hand zou zetten.

Twitter avatar BBCPolitics BBC Politics "This has been the greatest privilege and honour of my professional life" John Bercow receives a standing ovation from MPs, as he announces his intention to stand down as House of Commons Speaker https://t.co/e3Shcat2ql https://t.co/TqtEmoI9yE

Meer begrip tussen Ierland en VK, maar van overeenstemming nog geen sprake

Een grote doorbraak tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk in de gesprekken over de backstop bleef maandagochtend inderdaad uit, precies zoals premier Boris Johnson voorafgaand aan het gesprek met zijn Ierse ambtsgenoot Leo Varadkar had voorspeld.

In een gezamenlijke verklaring staat dat de twee regeringsleiders meer begrip voor elkaars positie te hebben gekregen. „Hoewel ze het eens zijn dat de besprekingen in een vroeg stadium zijn, werd op sommige gebieden overeenstemming bereikt. Op andere thema's liggen de posities echter aanmerkelijk verder uiteen.”

De beleefde verklaring contrasteert sterk met de reactie die Varadkar na afloop van zijn ontmoeting met Johnson tegenover de pers gaf. Daar kraakte hij het besluit van zijn ambtsgenoot om de Brexitonderhandelingen weer te heropenen. Een „nette breuk” noemde Varadkar een illusie. In het geval van een No Deal-Brexit rekent de Ierse regeringsleider op „ernstige verstoringen” voor Britten en Ieren. „Wat er ook gaat gebeuren, we zullen snel weer moeten onderhandelen. Dan zullen bovenaan de agenda burgerrechten staan, de financiële genoegdoening en de Ierse grens. Allemaal zaken die al opgelost waren in het uittredingsakkoord dat 28 regeringen in goed vertrouwen sloten met uw voorganger.”

Twitter avatar BBCPolitics BBC Politics Ireland's Leo Varadkar warns UK PM Boris Johnson "if there is no deal, it will cause disruption for British and Irish people alike", adding "there's no such thing as a clean break, or just getting it done", when it comes to #Brexit https://t.co/wf2JSjRlrm https://t.co/oYXguzE6Y1

Varadkar denkt dat een deal mogelijk is, maar dat het wel moeilijk gaat worden. Handelsverdragen sluiten met de Europese Unie en de Verenigde Staten en die goedgekeurd krijgen, noemde hij „Hercules-arbeid”. „Maar we willen uw vriend en bondgenoot zijn, uw Athene. De manier waarop u de EU zal verlaten, zal bepalen of dat mogelijk is.” Hercules en Athene zijn figuren uit de Griekse mythologie. Athene, godin van onder meer de wijsheid, redde Hercules van zijn eigen waanzin door hem bewusteloos te slaan.

Schorsing tot Queen's Speech

De regering van Boris Johnson maakte - eveneens zoals verwacht - bekend dat het parlement na deze maandag geschorst zal zijn tot de troonrede op 14 oktober. Hoewel het gebruikelijk is om het parlement te schorsen tot de Queen's Speech, de Britse versie van de troonrede, spreken sommige parlementariërs van een politiek besluit.

Twitter avatar lewis_goodall Lewis Goodall Break: Parliament is to be prorogued tonight. No Parliament, select committees or scrutiny of the executive until October 14th. Perfectly legal but the longest prorogation in modern history, in the middle of the biggest political crisis since the war.

Labour-leider Jeremy Corbyn zei tegen The Guardian: „Ik vind het schandelijk. Het parlement zou bijeen moeten kunnen komen en de regering ter verantwoording roepen. De premier lijkt te willen vluchten voor vragen.”

Johnson in Ierland: ik raak niet ontmoedigd door het parlement

De Britse premier Boris Johnson is maandag in Ierland om met zijn ambtsgenoot Leo Varadkar te praten over de Brexit en de backstop, het mechanisme dat een fysieke grens tussen Ierland en Noord-Ierland (deel van het Verenigd Koninkrijk) moet voorkomen.

Voorafgaand aan hun bespreking spraken ze de pers toe. Johnson toonde zich ondanks diverse tegenslagen in het Lagerhuis vastbesloten om voor 31 oktober uit de Europese Unie te stappen. „Ik ben absoluut onverschrokken door wat er ook in het parlement kan gebeuren. Wat de Britten willen is een deal en uittreding op 31 oktober”, zei hij volgens persbureau Reuters.

De twee regeringsleiders zullen naar verwachting voornamelijk over de backstop praten. Veel Britse parlementariërs hebben daar kritiek op, omdat die afspraak het Verenigd Koninkrijk ondanks de Brexit in de Europese Unie kan houden. Johnson zei in Dublin inmiddels alternatieven te hebben gevonden die het vrije verkeer van goederen, het Goede Vrijdagakkoord en „de economische eenheid” van Ierland zullen beschermen. Die voorstellen wilde hij nog niet met de media delen. Wel komen er nooit grenscontroles, verzekerde Johnson.

Leo Varadkar zei dat Ierland nooit een juridische garantie, zoals die nu overeengekomen is met de EU, zal vervangen door beloftes. „Bij gebrek aan afgesproken alternatieve regelingen, is geen backstop voor ons een probleem.” Varadkar had nog geen realistische alternatieven voor de backstop gezien.

Kaag: op een gegeven moment is het klaar

De Ier hoopt dat op de EU-top in oktober duidelijkheid komt over uitstel van Brexit. EU-landen zouden dat volgens hem liever niet willen. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel, D66) zei maandag in Het Financieele Dagblad No Deal-Brexit inmiddels te verkiezen boven nieuw uitstel. „Op een gegeven moment is het klaar. Dan kan de zekerheid van een verslechtering beter zijn dan de continue onzekerheid zonder nieuw perspectief.”

Het Hoger- en Lagerhuis stemden vorige week in met een wet die Johnson verbiedt een No Deal-Brexit in te voeren, waardoor verder uitstel dichterbij komt. De premier zei vorige week nog dat hij liever „sterft in een greppel” dan om uitstel vraagt. Naar verwachting tekent de Britse koningin Elizabeth vandaag de wet, die Johnson eerder met een capitulatie vergeleek.

Naar verluidt zal Johnson later op maandag nogmaals aan het parlement vragen om in te stemmen met vervroegde verkiezingen, waarvoor een tweederdemeerderheid nodig is. Oppositiepartijen kondigden vorige week al aan hiermee niet in te stemmen. Johnson rekent erop dat de Britse kiezer bij eventuele nieuwe verkiezingen voor de Conservatieven zal stemmen, zodat hij een No Deal-Brexit door kan zetten.

Welkom in een nieuw Brexitblog

Lees het Brexitblog van vorige week hier terug.

Britse minister van Werkgelegenheid en Pensioenen stapt op