En opnieuw blokkeert Serena Williams in een finale

US Open Het Amerikaanse icoon Serena Williams verliest vierde grandslamfinale op rij en lijkt ook nu gegijzeld te worden door de druk.

Serena Williams in de finale van de US Open tegen de Canadese Bianca Andreescu.
Serena Williams in de finale van de US Open tegen de Canadese Bianca Andreescu. Foto Eduardo Munoz Alvarez/AP

Het Arthur Ashe-stadion wordt langzaam wild, zaterdagmiddag in New York, Queens. De tennishistorie drukt op de imposante schouders van Serena Williams. Toeschouwers springen op, schreeuwen, vallen dan weer stil. De beste tennisster in het moderne tijdperk, moet het hier doen, in de finale van de US Open.

Het record, steeds weer dat record. Het prikkelt haar – en tegelijkertijd gijzelt het haar.

Ze speelt tegen het Canadese toptalent Bianca Andreescu (19). Zij moest nog geboren worden toen Williams in 1999 op 17-jarige leeftijd in New York haar eerste grandslamtitel won. Williams was er klaar voor, had haar coach gezegd. Nu vecht ze hier, terwijl ze met 6-3 en 5-1 achterstaat, met het mes op de keel voor haar laatste kans.

Lees ook: Foeterende Serena Williams verliest finale US Open van Naomi Osaka

Ze staat nu op 23 grandslamtitels, één minder dan de Australische Margaret Court won in de jaren zestig en zeventig. Dat record evenaren en verbreken was een van de voornaamste drijfveren achter de comeback van Williams, na de gecompliceerde bevalling van dochter Alexis Olympia, twee jaar geleden.

Eind deze maand wordt ze 38. Ze pusht zichzelf – maar zij niet alleen. De tenniswereld, en de Amerikaanse sportwereld in brede zin, lijken haar richting een volgende grand slam te willen duwen. Het moet de vervolmaking worden van een grootse carrière die een passend slotakkoord verdient. Al geldt ze nu al als the greatest of all time.

Het pro-Williams-sentiment kan daarnaast niet los worden gezien van de controversiële standpunten van Court, die zich als orthodoxe christen uitsprak tegen het homohuwelijk. Martina Navratilova, de lesbische oud-topspeelster, noemde Court „een racist en een homofoob”.

Williams, die zich heeft gemanifesteerd als voorvechter van gelijke rechten, speelt in die zin voor een hoger doel dan alleen haar sportieve nalatenschap. Het gaat ook om Williams en haar symbolische waarde, als kampioene en protagonist.

Daarbij past, sportief gezien, de nuance dat Court haar 24 grand slams deels behaalde in het amateurtijdperk, toen veel spelers niet afreisden naar de Australian Open, die Court elf keer won.

Williams’ maatschappelijke nalatenschap is al een feit, als boegbeeld van jonge, Afro-Amerikaanse meisjes die dromen van een topsportcarrière. De doorbraak van de 15-jarige belofte Coco Gauff is mede terug te voeren op de Williams-zussen, voor Gauff een voorbeeld. The New York Times schreef dit weekend over de plotselinge opkomst van ‘Black Girl Magic’, met vijf zwarte Amerikaanse tennissters in het juniorentoernooi.

Verwachtingspatroon

Williams is niet meer zo dominant als voor haar zwangerschap. Haar beweeglijkheid en vastheid zijn afgenomen. Maar deze US Open waren er weer flarden zichtbaar van de oude Williams, met overtuigende zeges op Maria Sjarapova en Elina Svitolina.

Bianca Andreescu of Canada na haar zege op Serena Williams in New York.

Foto Jason Szenes/EPA

In drie eerdere pogingen lukte het haar niet de 24ste grand slam te winnen. Twee Wimbledon-finales verloor ze, in 2018 en 2019. En in de US Open-finale van vorig jaar raakte ze de weg kwijt tegen Naomi Osaka, na een woedeaanval richting de umpire.

De druk, de zenuwen, het opgelegde verwachtingspatroon, de opgebouwde spanningen – het was keer op keer te veel. Ze haalde haar niveau niet in die finales, was zichzelf niet. Nu leek het moment rijp. Ze zei rustiger te zijn, meer „chill”.

Maar in wat een finale voor de eeuwigheid had moeten worden, blokkeert ze zaterdag opnieuw. In haar spelersbox verbijt vriendin Meghan Markle, de vrouw van de Britse prins Harry, zich. Ze is speciaal ingevlogen. Moeder Oracene schudt haar hoofd, houdt een hand voor haar ogen.

Williams heeft problemen met haar eerste service, cruciaal in het krachttennis dat zij speelt. Ze slaat slechts 44 procent in – terwijl het percentage eerder in dit toernooi steeds rond de 60 lag. Op belangrijke momenten slaat ze dubbele fouten. Ze wordt zes keer gebroken – Williams onwaardig. Van slag, toch weer.

Maar opeens knokt ze zich terug in de tweede set, na een matchpoint tegen, en vliegt van 5-1 naar 5-5. Publiek er vol achter, hopend op een ultieme wederopstanding. Maar Andreescu – een onbevreesd, onbevangen, onverstoorbaar talent – weet het verzet ijskoud te breken en wint als eerste Canadees, man of vrouw, een grand slam. Het wordt 6-3 en 7-5.

Acht verloren sets in haar laatste vier grandslamfinales. „Ik geloof dat ik vandaag gewoon meer Serena had kunnen zijn”, zegt Williams. „Eerlijk gezegd denk ik niet dat Serena kwam opdagen. Ik moet erachter komen hoe ik haar in de grandslamfinale kan laten verschijnen.”

De grande dame van het vrouwentennis – zoekende in de jacht op een verlossende grand slam.