Brieven

Brieven 7/9/2019

Amsterdam snuift (1)

Hoge cultuur

De column van Rosanne Hertzberger Amsterdam snuift, de pijn is voor anderen (31/8) is, weer, midden in de roos. Kijk Brabant, dat is lage cultuur, dat zijn boeven, dat zijn woonwagenbewoners. Die bedreigen hun burgemeesters, dat doen wij nette Amsterdammers niet. Wij zijn hoge cultuur. Wij doen het stiekem, dat valt niet op. Wij Amsterdammers maken ons druk over roken in het openbaar, over snorscooters op het fietspad, een gebrek aan veganistische maaltijden bij de overheid. Het is van de zotte dat linkse partijen zich druk maken over luxe problemen en de maffia haar gang laat gaan. Ja, zij creëren rechtse populisten die het nog erger gaan maken.

Amsterdam snuift (2)

Landelijk probleem

Rosanne Hertzberger, laat het feit dat je in Rotterdam woont je wetenschappelijke blik niet vertroebelen. Amsterdam is een uitgaansmagneet, meer dan de helft van de snuivers op feesten en concerten aldaar wonen er niet eens. Ik woon in het centrum van Amsterdam, heb af en toe last van drommen toeristen maar niet van doorgesnoven buren of vrienden. We hebben het hier over een nationaal probleem, don’t blame the Capital omdat onze stad zo veel interessanter is dan de tweede en andere steden!

Naturalis

Betonvergruizer

De recensie van de nieuwe behuizing van Naturalis in Leiden door Bernard Hulsman wordt gekenmerkt door kritiekloze bewondering (De metamorfose van Naturalis is spraakmakend en schitterend, 30/9). Over de vorige architect, Verheijen, schrijft Hulsman dat hij pas een proces tegen Naturalis begon wegens schending van zijn auteursrecht toen de nieuwbouw al was begonnen. Uiteindelijk schikte Naturalis voor 1,5 miljoen euro met hem om een geldverslindende bouwstop te voorkomen. Kortom, Verheijen laat eerst de zaak op zijn beloop en probeert er vervolgens financieel beter van te worden. In werkelijkheid begon Verheijen al in 2015 een bodemprocedure om zijn rechten als architect veilig te stellen, waarbij Naturalis willens en wetens het risico nam dat de beslissing in hun nadeel zou uitvallen. De financiële compensatie heeft Verheijen bij een stichting ondergebracht die wetenschappelijk onderzoek en architectuur stimuleert. In 2017 bood Naturalis excuses aan voor de manier waarop ze de architect hadden behandeld. Vreemder nog is dat Hulsman meent dat Naturalis nu in de traditie past van grote musea zoals het Natural History Museum in Londen. Het mooie is nu juist dat deze fantastische bakstenen kolos uit 1881 fier overeind staat, terwijl Naturalis blijkbaar elke twintig jaar door de betonvergruizer moet. Ook Neutelings Rietdijk, de architecten van het nieuwe gebouw, zullen met dat vooruitzicht moeten leven.

studiekosten

Leve het leenstelsel

Vier jaar heb ik in het buitenland gestudeerd op kosten van de Nederlandse overheid. Soms schrik ik als ik naar de hoogte van mijn studieschuld kijk: 46 duizend euro. Toch lig ik hier niet wakker van en ben ik zelfs een groot voorstander van het leenstelsel. In het huidige systeem los je de schuld namelijk af door 4 procent van het bedrag dat je boven het minimuminkomen verdient terug te betalen aan de overheid. Ik zie dat als een extra belasting. Vier jaar heb ik zonder enige geldzorgen kunnen leven; de Nederlandse lening is immers vrij riant. Nu doe ik promotie-onderzoek en verdien niet genoeg om terug te betalen. Als ik in de toekomst een baan vind die boven het minimuminkomen betaalt, dan betaal ik 4 procent extra belasting. Geen probleem: ik verdien dan toch genoeg, namelijk meer dan ik als student te besteden had. Zolang de rente op de lening laag blijft (nu 0 procent , vergelijk met 6 procent in Engeland), is het leenstelsel een goede manier om iedereen de mogelijkheid te geven te studeren. Het geld dat de overheid bespaart komt nu ten goede aan het onderwijs. Een win-winsituatie.

brazilië

Eigendom/diefstal

De discussie over het Braziliaanse regenwoud confronteert ons met de ongemakkelijke waarheid dat natuurlijke hulpbronnen ongelijk verdeeld zijn over de wereld. Staatsgrenzen zijn daarbij tamelijk willekeurig getrokken lijnen. Inderdaad, het regenwoud kan, zoals president Macron terecht stelt, aangemerkt worden als ‘longen van de wereld’; het heeft dan een functie voor de hele mensheid en gaat de jurisdictie van de Republiek Brazilië te boven.

Maar hoe stelde Nederland zich op, toen 60 jaar geleden een ongekende aardgasvondst gedaan werd in Slochteren ? Geen sprake van dat de zeggenschap met de mensheid gedeeld moest worden. Nederland besliste dat het kostbare methaangas voornamelijk zo snel mogelijk verbrand moest worden in cv-installaties en elektriciteitscentrales. Had Nederland het geaccepteerd als het daarvoor internationaal op de vingers getikt was, terwijl het de eigen, voornamelijk materiële, welvaart verhoogde ten koste van deze natuurlijke hulpbron – en van de veiligheid van de Groningers? Uiteindelijk stelt de actie van de Braziliaanse president Bolsonaro ons weer de filosofische en praktische vraag die Macrons landgenoot en anarchist Proudhon ooit formuleerde: Qu’est-ce que la propriété, wat is eigendom ? Zijn antwoord: ‘diefstal!’ was misschien wat demagogisch, maar dat maakt de vraag niet minder relevant.

Mannenkransje

Damesbolwerk

Rutte vindt het woord ‘dameskransje’ seksistisch, blijkt als dat valt in een debat over Europese topbenoemingen. Maar hij windt zich weer niet op als vrouwen de term mannenbolwerk gebruiken.

Correcties en aanvullingen

Naturalis

Anders dan werd gesteld in de recensie De metamorfose is spraakmakend (2/9, p. 6) begon architect Fons Verheijen de rechtszaak tegen Naturalis wegens inbreuk op zijn auteursrecht niet toen de bouw van de uitbreiding van het museum al was begonnen, maar al begin 2015.