‘Het land staat stil’, zeggen bestuurders | Het kabinet is de FVD-zege niet vergeten

De Haagse Stemming Met Wouter Koolmees, Jeroen de Vries en Paul Smeulders. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Stikstof zet nog veel meer projecten op de tocht dan gedacht. Durft Nederland een nieuwe missie in Mali aan? En na de afgelopen Provinciale Statenverkiezingen is het kabinet eruit: de Eerste Kamer moet anders gekozen worden.

STIKSTOFBOMMETJE: Niet een paar honderd, maar 18.000 projecten staan stil of op de tocht sinds de Raad van State afrekende met het stikstofprogramma van de overheid (PAS). Dat nog ongepubliceerde cijfer melden bronnen aan NRC, op basis van een rondgang langs gemeenten. Het PAS liet aannemers en boeren de afgelopen jaren stikstof uitstoten in de buurt van natuurgebieden, als ze maar beloofden die in de toekomst te compenseren. Een schijnoplossing, oordeelde de Raad. De kans is groot dat veel projecten alsnog doorgaan, maar iedereen wacht eerst op een kabinetsreactie en op een nieuwe rekenmethode. En die zijn allebei uitgesteld. “Het hele land ligt in principe stil”, in de woorden van een gedeputeerde.

Meer weten? Morgen wijden we een hele aflevering van NRC-podcast Haagse Zaken aan PAS (abonneer je je nu via iTunes, Spotify of de NRC-app, dan staat hij morgen direct klaar).

Uitvlucht: Een van de getroffen projecten is vliegveld Lelystad. Dat heeft een andere horde die de opening in de weg staat intussen wél achter de rug. De coalitie wil dat het vliegveld vluchten van Schiphol overneemt en niet simpelweg extra vluchten toevoegt. De Europese Commissie had daar twijfels bij, maar is nu toch om: maatschappijen die Schiphol inruilen voor Lelystad, krijgen straks voorrang. Het staat allemaal in een conceptbesluit in handen van de NOS.

SAHELLETOCHT: Defensie heeft betere dagen gekend. Vorig jaar concludeerde de Rekenkamer dat de krijgsmacht te zwak dreigt te worden om buitenlandse missies aan te kunnen. De Nederlandse bijdrage aan de VN-missie naar Mali werd voor die zwakte een toonbeeld. Dieptepunt was dood van twee militairen bij een ongeval met een mortier, dat na een vernietigend onderzoek leidde tot het vertrek van Jeanine Hennis (VVD) als minister van Defensie. De operationele problemen waren de reden dat Nederland dit voorjaar vertrok uit de Sahel; alleen bij de EU-missie in het land bleef een aantal Nederlanders betrokken. Maar de internationale verantwoordelijkheid roept, nu Frankrijk vraagt om een nieuwe Nederlandse bijdrage. Het geweld in Mali is de afgelopen maanden weer opgelaaid en meedoen aan een militaire missie is diplomatiek goud waard.

EERSTE KAMER OP DE SCHOP: De kater van de Provinciale Statenverkiezingen is het kabinet nog niet verdwenen. Zonder zich al te veel te mengen in provinciale debatten wist nieuwkomer Forum voor Democratie in maart met een campagne vol landelijke thema’s de grootste te worden. De meerderheid van de coalitiepartijen in de Eerste Kamer was halverwege de rit ineens verdampt. Reden voor het kabinet om de verkiezing van de senatoren op de schop te nemen, schrijft Trouw. Als het aan premier Rutte (VVD) en minister Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) ligt, wordt straks om de drie jaar de helft van de Eerste Kamerleden ververst. De senatoren zitten dan niet vier, maar zes jaar. De logica: minder waan van de dag, meer rust in de tent.

Terug in de tijd: Het plan (ook al voorgesteld door de commissie-Remkes) zou een terugkeer betekenen naar het kiesstelsel dat tot voor de grondwetswijziging van 1983 bestond -- en ook toen was de uitleg dat de senaatsverkiezing eerlijker moest.

STOLPNIEUWS: Vrijdag werpen we als vanouds een blik op het Haagse transferseizoen. Vandaag: de nieuwe woordvoerders. De breuk met Henk Otten kostte bij Forum voor Democratie ook woordvoerder (en senator) Jeroen de Vries de kop: hij is opgevolgd door Christo Ruijs. De VVD krijgt met oud-journalist Oene van der Wal een nieuwe woordvoerder in de gelederen. Lennart Wegewijs (was: asielwoordvoerder op Justitie) wordt de nieuwe woordvoerder van minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66). En D66-veteraan Daan Bonenkamp komt terug als woordvoerder van fractievoorzitter Rob Jetten, als opvolger van de vertrokken Thierry van Es.

WAT WIJ VOLGEN: Wonen staat vandaag opnieuw hoog op de agenda. GroenLinks presenteert vandaag een plan om de overheid veel meer invloed te geven op de huurprijzen. “We moeten af van de vrije sector”, vindt Kamerlid Paul Smeulders. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer komt met een eigen initiatiefnota: die moet niet alleen huurstijgingen inperken, maar ook regelen dat hoge en lage inkomens weer vaker in dezelfde buurt wonen. En we houden in de gaten hoe diezelfde partijen druk zetten op minister Koolmees (Sociale Zaken, D66) nu de kortingen van pensioenfondsen morrelen aan zijn pensioendeal.

QUOTE VAN DE DAG:

“Iedere vier jaar is de vraag prominent aan de orde of de coalitiepartijen een meerderheid behalen in de Eerste Kamer. Er komt zo te veel nadruk te liggen op het politieke karakter van de Eerste Kamer.”

Premier Rutte (VVD) en minister Ollongren (D66) laten weinig twijfel over hun motieven bestaan in de toelichting op hun voorgestelde aanpassing van de Eerste Kamerverkiezingen.