Klussen, vervelen of toch doorwerken. Wat te doen na je pensioen?

Pensioen in zicht Wat moet je doen als je na een leven lang werken met pensioen gaat? Drie 60-plussers en hun aanpak.

Hans Kievits is sinds 1 juni met pensioen. „Ik ben iemand met projecten. Nu heb ik mijn handen vol aan de verbouwing van ons nieuwe huis.”
Hans Kievits is sinds 1 juni met pensioen. „Ik ben iemand met projecten. Nu heb ik mijn handen vol aan de verbouwing van ons nieuwe huis.” Foto Merlin Daleman

Senior consultant Luc wil wel eens een maand een Airbnb in Rome huren, accountmanager Hans kijkt uit naar zijn sleepbootklusproject en docent Ineke wil de locknaaimachine die ze acht jaar geleden kocht eindelijk eens uit de verpakking halen. Plannen genoeg voor deze 60-plussers, wier pensioen voor de deur staat of net is begonnen.

Dat pensioen komt voor veel mensen eerder dan verwacht, dankzij het akkoord dat minister Koolmees afgelopen juni presenteerde. Daarin staat dat de AOW-leeftijd vanaf 2020 minder snel zal stijgen dan aanvankelijk gepland. Voor mensen van 63 en 64 betekent het dat hun AOW acht tot elf maanden eerder ingaat dan ze op basis van het huidige stelsel dachten. En waar 65’ers eerder de AOW-datum van 66 jaar en 8 maanden in hun hoofd hadden, ligt die grens nu op 66 jaar en 4 maanden. Ook wordt het voor mensen met een zwaar beroep vanaf 2022 makkelijker om met hun baas afspraken te maken over een vervroegd pensioen.

In Nederland ontvingen vorig jaar 3,1 miljoen mensen een AOW-uitkering. Daarnaast gaan velen al voor hun AOW-leeftijd met pensioen en leven van een zelf opgebouwd pensioen- of spaarpotje; met hen erbij zijn er zo’n 3,3 miljoen gepensioneerden. De gemiddelde leeftijd waarop mensen vorig jaar met pensioen gingen, was 65 jaar.

Een nieuw ritme kan een tijdje duren, zeker als je identiteit erg verbonden is geweest met je werk

Mensen die zich willen voorbereiden op hun pensioen kunnen terecht bij trainer Jacqueline Hovius. Een aantal keer per jaar geeft ze de cursus Pensioen in Zicht bij Loof Trainingen in Bergen. „Sommige deelnemers zien op tegen het pensioen: ze vragen zich af hoe ze een nieuw ritme gaan vinden, ook naast dat van hun partner. Dat kan best een tijdje duren, zeker als je identiteit erg verbonden is geweest met je werk. Ik noem het een bewustwordingsproces.”

Ondanks de zorgen zien de meesten toch uit naar de nieuwe levensfase waarin ‘het moeten’ eraf is, ziet Hovius. „Altijd maar die werkdruk, altijd maar moeten presteren: veel mensen zijn toch blij daarvan verlost te zijn.”

Door het pensioenakkoord van Koolmees komt die verlossing soms eerder dan gedacht. Een zegen voor de één, schrikken voor de ander: nu moeten ze opeens al eerder hun gepensioneerde leven vorm gaan geven.

Lees meer over het pensioenakkoord: Allen akkoord, maar venijn zit in de uitwerking

Hoe doe je dat, een beetje prettig met pensioen gaan? Trainer Hovius wil niet te veel tips geven – mensen moeten vooral zelf onderzoeken hoe ze de nieuwe levensfase willen invullen – maar één algemeen advies heeft ze wel: doe eerst een tijdje niets. „Ga na je pensioen niet meteen door met 32 uur in de week klussen en vrijwilligerswerk. Het heeft nut even afstand te nemen en misschien wel te ervaren hoe het is om je te vervelen: wat gebeurt er dan? Misschien vind je dat best aangenaam!”

‘Zorgen over een zwart gat maak ik me helemaal niet’

Foto Merlin Daleman

Hans Kievits (66) uit Escharen werkte als accountmanager bij afvalverwerkingsbedrijf Attero in Tilburg. Sinds 1 juni is hij met pensioen.

„Pensioen is iets voor oude mensen – zo zag ik het altijd. Ik heb me er pas het laatste half jaar mee beziggehouden dat het eraan zat te komen. Met mijn vrouw Christine had ik het er wel eens over. We wilden in ieder geval onze levensstijl voortzetten, in beweging blijven en leuke dingen samen doen – al klinkt dat wel heel pensioenachtig zo. Voor de rest zien we het wel. Ik citeer graag John Lennon: ‘Life is what happens to you while you’re busy making other plans.’ Ik houd graag de opties open om te zien wat er op mijn pad komt.

„Zorgen over een zwart gat maak ik me helemaal niet. Ik ben iemand met projecten: ik zing met Christine in ons eigen ensemble en ooit wil ik nog eens een oude sleepboot opknappen. Nu heb ik mijn handen vol aan de verbouwing van ons nieuwe huis. Vanmiddag rijden we even op en neer naar Rotterdam om de waterpomp voor het huis om te ruilen. Het is fijn dat het niet allemaal volgende week af hoeft.

„Het enige waar ik me misschien zorgen over maak, is onze gezondheid. Gezondheid is alles. Ik probeer op mijn voeding te letten, minder koolhydraten te eten, de keukenkastjes staan vol kookboeken met alternatieve recepten. Maar dat biedt geen garantie natuurlijk. We zien om ons hoe heen hoe het soms – pats! – in één keer over kan zijn.

„Ik ben drie maanden gestopt met werken en ervaar het tot nu toe als een grote vakantie die niet meer overgaat. In je werk zit je toch vast in een bepaald keurslijf, een rol. Een rol die me paste en waar ik ook goed in was – mijn omzetten gingen sky high – maar ook een rol die iets in me beknelde. Het vergt energie om aan bepaalde voorwaarden te moeten voldoen die de werkwereld van je vraagt. Nu dat allemaal niet meer hoeft, ervaar ik eigenlijk pas wat voor rust dat geeft.”

‘Van je vrijheid genieten. Eindelijk slaap ik weer goed’

Foto Merlin Daleman

Ineke Pol (65) uit Noordbroek gaf praktijkvakken op een vmbo-school in Assen. Sinds 1 september is ze met pensioen.

„Ik heb al eens een hele dag met de krant in de tuin gezeten. En een perk in de tuin onkruidvrij gemaakt zonder te denken: heb ik hier wel tijd voor? Moet ik niet nog iets voorbereiden of nakijken? Nu kán het gewoon. Verrukkelijk vind ik het.

„Ik ben opgeleid tot docent ‘naaldvakken’. Dat klinkt fossielerig hè, maar dat bestond toen nog. De laatste jaren gaf ik praktijkvakken op een vmbo-school. Een schitterend beroep en een leuke doelgroep, die pubers, maar vanaf je zestigste voel je dat je niet meer alles kunt. Ik vond het fysiek zwaar – of nee, dat is niet waar, het was geestelijk zwaar. De onderwijsvernieuwingen vraten energie. Dan had je het net helemaal uitgevonden en moest het wéér anders.

„Ik heb mijn laatste jaar niet vol kunnen maken: in de voorjaarsvakantie was ik opgebrand. Na zes weken vrij heb ik nog voor spek en bonen wat klusjes gedaan tot de zomervakantie, zodat ik wel officieel afscheid kon nemen. Dat vond ik belangrijk.

„Zeven of acht jaar geleden ben ik me al gaan verdiepen in ons pensioen. Zelf moest ik officieel tot 66 jaar en 8 maanden door, maar ik wist: dat ga ik nooit redden. Het was een hele rekensom, maar uiteindelijk kon mijn man Henk op zijn 64ste stoppen en ik op mijn 65ste. Dat vond ik best een griezelig besluit. We missen daardoor drie jaarsalarissen, bijna de waarde van een huis! Maar we hebben het goed doorgerekend en het kan; we hebben er ons hele leven al voor gespaard. Dat we nu al van onze vrijheid kunnen genieten, ervaar ik in grote dankbaarheid.

„Ook slaap ik weer goed, eindelijk. Jarenlang was ik nog tot ’s avonds laat lessen aan het voorbereiden. Niet goed, maar ja, wanneer moest ik het anders doen? Nu hoef ik aan al die dingen niet meer te denken. Een hele opluchting.”

‘Straks vijf weken werken en dan vijf weken tralala’

Foto Merlin Daleman

Luc van Hecke (66) uit Arnhem is senior coach en consultant bij Schouten & Nelissen. Hij gaat op 28 oktober van dit jaar met pensioen.

„Een jaar geleden kwam er een brief van de Sociale Verzekeringsbank binnen met de mededeling dat ik over een jaar een AOW-uitkering zou gaan ontvangen. O ja, dacht ik, dat is waar ook.

„Ik heb nooit overwogen om na mijn pensioen niet meer te werken. Nooit, geen moment. Ik blijf op freelancebasis klussen doen voor Schouten & Nelissen en ik heb mijn eigen coachingsbedrijf nieuw leven ingeblazen. Kijk, als je stratenmaker bent, is misschien op je 55ste je rug versleten. Maar in mijn vak is levenservaring een belangrijke credit. Het zou zonde zijn die kennis en ervaring plots niet meer te kunnen delen.

„Ik zie voor me dat ik werkweekjes en pensioenweekjes inplan. Vijf weken werken en dan vijf weken tralala.

„Het lijkt me leuk om eens voor een maand een Airbnb in Rome te huren, zó’n mooie stad, en dan iedere dag met de Italianen een espressootje aan de bar drinken. Ook ben ik lid geworden van de Lions en de vrijmetselarij, leuke mannenclubs met diepgang. Dat heb ik wel gedaan met het oog op mijn pensioen, zodat ik niet aan de verkeerde kant van de geraniums terechtkom.

„O ja, en ik heb een kookles bij mijn vrouw Marja aangevraagd. Ik coach op zelfsturing, dus dan moet ik dat zelf ook naleven, vind ik. Ik kan nog wel wat kneepjes van het vak leren en ik wil in alle gevallen goed voor mezelf kunnen zorgen.

„Of ik ooit helemaal stop met werken? Tja, ik weet het niet. Ik ben een helper. Dat zit zo diep in mij dat ik me niet kan voorstellen daar ooit mee op te houden. Ik zou misschien op den duur met de grote projecten stoppen, maar een korte klus of een een-op-eentraject kan ik niet laten, denk ik. Een langzame fade-out, dat zie ik wel voor me.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.