Laatste plek Oosterdokskade wordt nu bebouwd

Nieuwbouw Jarenlang een gapend gat: het stukje Oosterdokskade naast het Conservatorium. Maar hun uitzicht is straks voorbij: er wordt gebouwd.

Artist impression van het nieuwe gebouw op de kop van het Oosterdokseiland. Het linkerdeel omvat appartementen; rechts het 24-uurs kantoor van Booking.com. Rechts in beeld de Oosterdoksdraaibrug.
Artist impression van het nieuwe gebouw op de kop van het Oosterdokseiland. Het linkerdeel omvat appartementen; rechts het 24-uurs kantoor van Booking.com. Rechts in beeld de Oosterdoksdraaibrug. Artist impression ODE, Oosterdokseiland

Het lijkt een geslepen diamant aan het water. Architect Ben van Berkel van UNStudio vindt inspiratie bij „het Hollandse licht en het wijde water van het Oosterdok”. Hier verrijst op de oostpunt van het Oosterdokseiland het internationale hoofdkantoor van Booking.com, bestemd voor 4.500 werknemers. Nu een bouwput, hoog erboven vijf rode, reusachtige kranen.

Deze kavel 5b/6 beslaat 72.500 vierkante meter, ongeveer een derde van het eiland. Behalve kantoor biedt de nieuwbouw 42 appartementen, sociale woningbouw, een fietsenstalling met 2.500 en een parkeergarage met 1.801 plekken. Ook is voorzien in 1.500 vierkante meter publieke ruimte en een plein met bomen, aan de waterkant. Plus horeca. Als het gebouw, waarvan de voorgevel geheel uit glas is opgetrokken, in 2021 opent is het schiereiland volgebouwd. Toepasselijk heet het bouwfront ODE, van Oosterdokseiland. De hoogte is ‘slechts’ 47 meter, en die is voor Van Berkel heilig: „Je hoeft niet hoger te bouwen om volume te creëren.”

De architect noemt het kantoorpand de laatste ‘boekensteun’ in de rij die aan de westzijde, tegen het Centraal Station aan, begint bij hotel Double Tree by Hilton en via woningen, winkels, kantoren, OBA en Conservatorium eindigt bij Booking.com, een van de grootste internetbedrijven ter wereld.

Het Oosterdokseiland werd in 1832 aangelegd. In 1968 opende de PTT er een supermodern spoorwegemplacement en verrees er het monumentale distributiecentrum Post CS, daarna in gebruik als Stedelijk CS en later gesloopt. Maar het gebied raakte in onbruik toen post over de weg ging; het werd een no go area.

Jeroen Galle, projectdirecteur van ontwikkelmaatschappij BPD, noemt ODE „een van de grootste binnenstedelijke projecten in West-Europa”. In de bouwkeet laat hij de maquette zien. Galle: „Booking.com was op zoek naar een nieuw hoofdkwartier. Men zit nu verspreid over meerdere locaties, met hoofdkantoor op het Rembrandtplein. De gemeente bracht het Amsterdamse bedrijf met ons in contact. Wij ontwikkelen het eiland in de overtuiging dat het geschikt is voor een dynamische stedelijke bestemming. Dat in 2007 de OBA zich hier vestigde, was gewaagd. Waarom weg van de Prinsengracht naar deze uithoek? Maar de OBA werd met zo’n twee miljoen bezoekers per jaar een succes.”

Van Berkel ontwierp onder meer de Erasmusbrug in Rotterdam en het nieuwe station van Arnhem. Vorig jaar begon de bouw van Booking.com. Omdat de ruimte extreem nauw is bemeten moest de Oosterdoksdraaibrug naar het Marineterrein dicht. Dit leidde tot protest van onder meer Hannekes Boom en MediaMatic op de Dijksgracht: hun ondernemingen zijn voor lange tijd slecht bereikbaar. Ze verwijten de gemeente dat deze nooit voor tijdelijke vervanging van de brug heeft gezorgd.

Galle: „We hebben aldoor overlegd met de omgeving en zoveel mogelijk materiaal over het water aangevoerd, vandaar die kranen. Maar we konden niet verhinderen dat een deel van het eiland dichtging. Toch bouwen we dit alles in betrekkelijk korte tijd.” De brug gaat pas weer open als het gebouw klaar is, in 2021.

De Oosterdoksdraaibrug gaat pas weer open als het gebouw klaar is: in 2021

De rijk geschakeerde Amsterdamse binnenstad gaf Van Berkel ideeën: „We wilden eenzelfde mix van wonen, werk, horeca, winkels en publieke ruimte. In het transparante pand komen werknemers elkaar op trappen, in gangen en op binnenpleinen tegen. Dat wilde Booking.com.” Bovendien draait het bedrijf, goed voor 1,5 miljoen hotel- en reisboekingen per dag, in een 24-uurs economie. De nieuwe stadscampus slaapt nooit. Galle: „Dat bevordert de levendigheid en veiligheid.”

Amsterdam kent de rode loper, straks ook de blauwe: dan sla je bij het Centraal Station linksaf, loop je over de Oosterdokskade, neem je de brug naar het Marineterrein en Scheepvaartmuseum en ga je via de Museumhaven en Nemo weer terug.