Frankrijk vraagt Nederland om opnieuw militairen naar Mali te sturen

Internationale missie Als Nederland besluit in te gaan op het Franse verzoek, is dat opmerkelijk: Nederland was tot drie maanden geleden actief in Mali. Die missie werd afgebroken vanwege de slechte staat van de krijgsmacht.

Een Franse soldaat in Mali. Parijs wil graag dat Nederland zich aansluit bij een multinationale ‘taakgroep’ die de Malinese strijdkrachten moet gaan „ondersteunen door middel van training, advisering en begeleiding”.
Een Franse soldaat in Mali. Parijs wil graag dat Nederland zich aansluit bij een multinationale ‘taakgroep’ die de Malinese strijdkrachten moet gaan „ondersteunen door middel van training, advisering en begeleiding”. Foto Benoit Tessier/Reuters

Frankrijk heeft Nederland gevraagd om een militaire bijdrage te leveren aan een trainingsmissie in Mali, nog geen drie maanden na de beëindiging van een vorige Nederlandse missie daar. Parijs wil graag dat Nederland zich aansluit bij een multinationale ‘taakgroep’ die de Malinese strijdkrachten moet gaan „ondersteunen door middel van training, advisering en begeleiding”, aldus minister Stef Blok (VVD, Buitenlandse Zaken) en minister Ank Bijleveld (CDA, Defensie) donderdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Het kabinet, schrijven de bewindslieden, gaat nu „de wenselijkheid en mogelijkheid” onderzoeken om aan de missie deel te nemen. Ook andere Europese landen zouden zijn benaderd met de vraag om mee te doen aan de Combined Joint Special Operations Task Force (CJSOTF).

In 2013 verjoeg Frankrijk oprukkende terroristen uit het noorden van Mali en voorkwam daarmee de oprichting van een IS-achtig kalifaat. Aansluitend stuurde de VN een vredesmissie. Maar de laatste maanden neemt het geweld in de regio weer toe.

Eerder deze week waarschuwde VN-baas António Guterres zelfs dat (internationale) initiatieven om terrorisme te bestrijden in Mali en omliggende landen dreigen spaak te lopen. „Ik geloof helemaal dat we de oorlog tegen terrorisme in de Sahel niet aan het winnen zijn en dat de operatie versterkt moet worden”, aldus Guterres. Hij pleit voor extra VN-financiering.

De Franse minister van Defensie, Florence Parly, zei in juni al dat Frankrijk een beroep zal doen op Europese partners. Het verzoek aan Nederland werd gedaan op 26 juli, aldus Blok en Bijleveld. Het kabinet moet sinds 2014 aan de Kamer melden wanneer zulke verzoeken worden gedaan.

400 Nederlandse militairen

Als Nederland besluit in te gaan op het Franse verzoek, is dat opmerkelijk: Nederland was tussen 2013 en 2019 actief in Mali, met permanent zo’n vierhonderd militairen, elk ongeveer een half jaar. Als onderdeel van de VN-missie verzamelden Nederlandse militairen voornamelijk inlichtingen. Op 1 mei van dit jaar trok Nederland zich terug. De laatste onderdelen van de Nederlandse missie worden op dit moment nog afgebouwd.

Lees ook wat de eerdere Nederlandse missie in Mali heeft opgeleverd

Dat Nederland zich terugtrok, had vooral met de slechte staat van de krijgsmacht te maken. Na decennia van bezuinigingen kon het leger langer blijven simpelweg niet aan. De belasting voor het materieel en de organisatie was te groot. Toch trok Nederland zich niet helemaal terug: Nederland levert een handjevol militairen en civiele deskundigen aan EU-missies in de regio en aan de VN-politiemissie in Mali.

Dodelijkste VN-missie

‘Mali’ is de dodelijkste VN-missie ooit met ruim tweehonderd gesneuvelde militairen. Ook Nederland leed verlies, al gebeurde dat niet in gevechtssituaties: in maart 2015 kwamen twee militairen om bij een helikopterongeluk en in juli 2016 vielen bij een mortierongeval twee doden. Dat laatste ongeluk had voorkomen kunnen en moeten worden, oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Toenmalig minister Hennis (VVD, Defensie) en Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp stapten naar aanleiding van dat oordeel op.