Chinees geld moet de Britse reisreus helen

Reiswereld Na 179 jaar komt reisorganisatie Thomas Cook in Chinese handen. De overname tekent de onrust in de bedrijfstak.

Chinese toeristen op de Acropolis in Athene. De Chinese investeringsmaatschappij Fosun heeft nu een meerderheidsbelang in Thomas Cook, ’s werelds oudste reisorganisatie.
Chinese toeristen op de Acropolis in Athene. De Chinese investeringsmaatschappij Fosun heeft nu een meerderheidsbelang in Thomas Cook, ’s werelds oudste reisorganisatie. Foto Yorgos Karahalis/Bloomberg

Hij wilde tripjes maken zonder drank en drama, en omdat er in 1841 niemand was die daarin voorzag, besloot geheelonthouder Thomas Cook het dan maar zelf te doen. Elf kilometer met de trein, van Leicester naar Loughborough, met zo’n vijfhonderd anderen die ook van de blauwe knoop waren.

Dat die trip zou leiden tot een bedrijf dat 178 jaar later nog steeds bestaat, met ruim 21.000 werknemers en 9,6 miljard pond omzet, had hij niet kunnen bevroeden. Laat staan dat het in zestien landen actief zou zijn, met ook een dochter in Nederland: Neckermann.

Maar anno 2019 is Thomas Cook de zieke oude man van de reisbranche. In één jaar verdampte 90 procent van de beurswaarde en liep de schuldenlast op tot zo’n 2 miljard euro.

Het was dan ook een beroerd jaar voor de Britse touroperator. Door alle onzekerheid rondom de Brexit stelden Britten hun vakanties uit, en dat werd verergerd door het mooie zomerweer; een staycation in eigen land leek zo nóg aantrekkelijker.

Doe daar de problemen rond de Boeing 737 Max bij en de moordende concurrentie met online boekingsplatforms, en het verwondert niet langer dat Thomas Cook in mei een halfjaarverlies van 1,5 miljard pond rapporteerde.

Lees ook: Typisch Nederlands erfgoed, gered door toeristen

Vorige week presenteerden de crediteuren een reddingsplan. Ze steken 450 miljoen pond (zo’n half miljard euro) in het noodlijdende bedrijf en zetten hun schulden om in een substantieel belang: driekwart van de luchtvaarttak en een kwart van de reisbureaudivisie.

Nog eens 450 miljoen pond komt van de Chinese investeringsmaatschappij Fosun, al partner van Thomas Cook in China, die hiervoor het resterende belang in de luchtvaartmaatschappij verwerft en driekwart van de reisbureau-activiteiten. ’s Werelds oudste reisorganisatie komt daarmee in handen van een investeerder uit een van de jongste toeristische markten. En in potentie ook de allergrootste.

Trend

Fosun vergaarde in Europa al bekendheid door een reeks opvallende acquisities. Het kocht voetbalclub Wolverhampton, nam een belang in Cirque du Soleil én is eigenaar van het roemruchte Club Med – de Franse pioniers van de all-inclusive vakantie.

„In de reissector is een enorme consolidatieslag gaande”, zegt Stef Driessen, sectorspecialist bij ABN Amro. „Kijk alleen al naar Nederland: Sunweb en Corendon zijn beide opgekocht door de Zweedse investeerder Triton. Voor durfkapitalisten blijft het een interessante groeimarkt. Met name in Azië zie je de middenklasse groeien, waardoor meer mensen op reis gaan.”

En daarin is Fosun dus thuis. Maakten Chinezen in 2010 nog zo’n 57 miljoen trips naar het buitenland, in 2017 waren dat er al 131 miljoen. McKinsey publiceerde vorig jaar de verwachting dat het in 2020 zo’n 160 miljoen reizen zullen zijn. Een verdrievoudiging dus in tien jaar, met een geschatte waarde van zo’n 315 miljard dollar.

Thomas Cook rapporteerde in mei een halfjaarverlies van 1,5 miljard pond

Nu lijkt dat veel, maar als je beseft dat slechts 9 procent van de Chinezen beschikt over een paspoort, is dit hooguit een aardig begin.

Fosun kan hierop inspelen met de aankoop van Thomas Cook. De Britse touroperator is sterk in package deals: vakanties die van ticket tot buffet zijn verzorgd. Met name de oudere Chinese toerist vindt dat fijn, aldus Marco van Leeuwen, docent Travel Industry aan de Breda University of Applied Sciences. „Ze reizen vaak in groepen en zijn afhankelijk van een reisleider die hen vervoert en helpt met de taalbarrières. Maar er verandert veel: de Chinese millennials zijn taalvaardig, hebben minder angsten dan de oudere reizigers en willen vaker individueel op pad.”

Thomas Cook heeft voor die oudere klant een belangrijke troef: het is een bekend merk. „En die bekendheid straalt óók veiligheid uit”, zegt Van Leeuwen. „Zeker voor ouderen die in groepen reizen is dat een voordeel.”

Foto Yorgos Karahalis/Bloomberg

Skyscanner

Misschien nog wel belangrijker voor Fosun is de Europese infrastructuur van het bedrijf. Betaalapps als WeChat en WePay werken in China feilloos, maar elders reizen blijft een hele opgave. De grootste reisorganisatie in China is het online platform Ctrip, met zo’n 200 miljoen klanten, maandelijks. „Ze hebben de hele Aziatische markt ontsloten”, zegt Van Leeuwen. „Maar voor de Europese markt wil dat niet echt lukken.”

De aankoop van Thomas Cook geeft Fosun in een klap een volledig functionerend systeem voor Europa. Geen gedoe met opzetten: het ís er al. Van Leeuwen: „Ze hebben die problemen met deze aankoop direct opgelost.”

Overigens probeert Ctrip de achterstand in te lopen: het kocht al de ticketvergelijkingssite Skyscanner, en kondigde begin dit jaar samenwerking aan met het Duitse TUI, niet geheel toevallig de belangrijkste concurrent van Thomas Cook.

Zo lijkt de Chinese reissector in alle hevigheid op de Europese af te komen. Maar dat valt wel mee, vindt Stef Driessen van ABN Amro. Hij ziet nog niet veel andere investeringen uit China in Europese reisondernemingen.

„Eigenlijk zie je vooral branchevervaging”, zegt Frank Oostdam, directeur van de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen. „Een bedrijf als Booking gaat nu complete vakanties aanbieden. Er hangt ook steeds de vraag boven de markt of en, zo ja, wanneer Google zelf reizen gaat aanbieden.”

Wat hier niet vergeten moet worden: door Chinees geld is nu een faillissement van een van de grootste touroperators voorkomen.

„Want dat zouden we in Nederland ook zeker hebben gemerkt”, zegt Oostdam, refererend aan het grote dochterbedrijf Neckermann. Andere Nederlandse reisorganisaties zouden dan garant moeten staan voor de reizen van gedupeerde vakantiegangers. „Dat zou hier grote gevolgen hebben gehad.”