Achter de schermen wordt de wooncrisis aangepakt | Een ministerie dat zijn eigen ambtenaren tegenwerkt

De Haagse Stemming Met Femke Merel van Kooten, Kajsa Ollongren en Raymond de Roon. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Het kabinet wil de wooncrisis nu écht aanpakken. Bij de Partij voor de Dieren gaat de onvrede dieper dan het lid-Van Kooten. En nu er eindelijk een oplossing is gevonden die falende ict-projecten aanpakt, blijken ambtenaren hun best te doen die oplossing de nek om te draaien.

IN GEOUWEHOER KUN JE NIET WONEN: De krapte en de prijzen op de Nederlandse huizenmarkt zijn welbekend. Volgens Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) is het tekort inmiddels opgelopen tot 300.000 woningen. Het IMF roept al jaren dat de schulden die Nederlanders maken om een huis te kopen veel te hoog zijn. Maar actie ondernemen ligt gevoelig. Meer woningen bouwen kan de huizenprijzen omlaag drukken (al is dat geen zekerheid). Dalende prijzen vallen weer niet goed bij huizenbezitters, en huizenbezitters zijn op hun beurt weer kiezers. Nu lijkt het in Den Haag toch menens.

De grote verbouwing: Achter de schermen zijn voor Prinsjesdag ambitieuze plannen in de maak, schrijft de Volkskrant. Het kabinet wil een miljard aan subsidies verstrekken aan gemeenten die nieuwe huizen bouwen. De verhuurderheffing, door woningcorporaties aangewezen als grootste rem op betaalbare huurwoningen, gaat op de schop. Starters hoeven mogelijk straks geen overdrachtsbelasting meer te betalen. En de hypotheekrenteaftrek, waar Rutte II al in begon te snijden, moet verder gaan dalen. Hoe minder aantrekkelijk het nemen een hoge hypotheek wordt, is het idee, des te lager worden de huizenprijzen.

Huisje, boompje, beestje: Dan rest nog de vraag of overal wel zo makkelijk gebouwd kán worden. De streep die de Raad van State voor de zomer zette door het soepele stikstofbeleid van de overheid, werkt ook op de woningmarkt door. Vorige maand bleek uit een berekening van ABN Amro nog dat rond de tien procent van de voorgenomen woningbouw door het stikstofbesluit op de tocht staat. Tegenover de NOS roepen Den Haag en Eindhoven, twee steden die flink bij moeten bouwen, het kabinet nu op de bouw snel voorrang te geven. Een van de bedreigde bouwprojecten in Den Haag waar vertraging dreigt: het Binnenhof, toch al niet de meest vreedzame verbouwing.

NIET TE KRITISCH AUB: Overheid en ict-projecten waren nooit een gelukkige combinatie, maar het gaat beter dan voorheen. En dat is te danken het Bureau Ict Toetsing, het BIT. Het BIT, dat valt onder het ministerie van Binnenlandse Zaken, toetst ict-projecten van de overheid op hun haalbaarheid en noodzaak. Waar ministeries vroeger hun eigen mislukte ict-projecten liever wegpoetsten (om de eigen reputatie of die van de minister te beschermen), trekt het onafhankelijke BIT op tijd aan de bel. Zo werd dit jaar een mislukte ict-operatie op het ministerie van Landbouw alsnog stopgezet nadat het BIT alarm sloeg over kosten die maar bleven stijgen. Maar juist die kritische houding valt slecht bij veel ambtenaren. Zo slecht, dat ze het bureau keihard tegenwerken, onthult NRC vandaag. De ambtenaar achter het succes van het BIT is na een conflict vertrokken. En als het ministerie nu niet oppast, zegt een ingewijde, “zakt alles waar de afgelopen jaren keihard aan is gewerkt als een pudding in elkaar en zijn we terug bij af”.

BEESTENBENDE: Hoe gaat het verder bij de Partij voor de Dieren na het vertrek van Femke Merel van Kooten, die deze zomer – met zetel en al – uit de Tweede Kamerfractie vertrok? Ze is in elk geval niet de enige die ontevreden is. In de Volkskrant laat ze weten dat de vicevoorzitter van de PvdD-jongerenorganisatie haar nieuwe politiek assistent is. Eerder was de voorzitter van de jongerenclub in NRC ook al kritisch over de partijkoers, en volgens Van Kooten wordt haar verwijt dat de PvdD een one-issuepartij is ook lokaal gedeeld. Maar als we Marianne Thieme onlangs in Buitenhof hoorden, lijkt de partijleider zelf zich weinig aan te trekken van de discussie over dieren- versus mensendingen.

SENAATSSTOELENDANS: De Tweede Kamer is sinds deze week weer bijeen, de Eerste Kamer wacht nog een weekje. Maar ook daar dienen de eerste veranderingen van het nieuwe seizoen zich aan, en dat is te zien. Op de grootste fractiekamer hangt vanaf deze week weer het naamkaartje van de VVD. FVD mocht zich na de senaatsverkiezingen nog de grootste noemen (niet in zetels, wel in stemmen), maar zag deze zomer drie senatoren vertrekken naar de afsplitsing van Henk Otten. Samen met het vertrek van het Zuid-Hollandse Statenlid Caroline Persenaire is FVD nu nergens meer de grootste fractie. Henk Otten zelf raakt trouwens weer zijn voorzitterschap over de commissie-Financiën kwijt, op aandringen van Forum. De FVD’er die hem opvolgt: Paul Frentrop, uitgerekend de grootste tegenstander van Otten in het Forum-conflict.

HOON VOOR DE ROON: Het was gisteren niet de dag van PVV-Kamerlid Raymond de Roon. Zo vaak haalt de Kamerveteraan – De Roon is een van de zeven PVV’ers die sinds 2006 onafgebroken in de Tweede Kamer zitten – het nieuws niet, maar gisteren stond hij tijdens het debat over het Europese benoemingencircus twee keer in de schijnwerpers. Premier Rutte (VVD) kapittelde hem om seksisme toen De Roon de samenwerking van vrouwelijke Defensie-ministers in Europa betitelde als “dat dameskransje”. En VVD’er Anne Mulder vroeg hem of de PVV in het Europees Parlement vóór of tegen de voordracht van Ursula von der Leyen als Commissievoorzitter had gestemd. De Roon had het antwoord niet paraat – en was schijnbaar even vergeten dat zijn partij sinds de desastreuze Europese verkiezingen geen enkele zetel meer heeft in Brussel.

WAT WIJ VOLGEN: Vandaag beslist het Haagse gerechtshof of het hoger beroep in de ‘minder Marokkanen’-zaak tegen Geert Wilders mag doorgaan. Volgens zijn advocaat Geert Jan Knoops heeft de PVV-voorman geen kans op een eerlijk proces door inmenging van oud-Justitieminister Ivo Opstelten (VVD). Dat het Openbaar Ministerie daadwerkelijk op zijn aandringen tot vervolging overging, blijft echter moeilijk te onderbouwen. Knoops kondigde alvast aan wat hij van plan is, mocht het hoger beroep gewoon doorgaan: dan spreekt hij voor het hof zijn hele pleitnota uit, 426 pagina’s, vijf dagen lang.

QUOTE VAN DE DAG:

“Als ze horen dat ik voor Femke werk, zal ook ik wel geroyeerd worden.”

Angelo Delsen, de politiek assistent van Femke Merel van Kooten, rekent erop dat hij zijn vicevoorzitterschap bij de PvdD-jongeren spoedig kwijt is.