Nederlagen stapelen zich op voor Johnson in Lagerhuis

Brexit De Britse premier heeft opnieuw enkele belangrijke stemmingen verloren in het Lagerhuis. Het woord is nu aan het Hogerhuis.

De fractie van Labour tijdens een debat in het Lagerhuis.
De fractie van Labour tijdens een debat in het Lagerhuis. Foto AP

De poging van tegenstanders van premier Boris Johnson om een wet aan te nemen die een schadelijke ‘No Deal-Brexit’ op 31 oktober uitsluit, is woensdagavond dichterbij gekomen. Het Lagerhuis keurde het wetsvoorstel met 327 stemmen voor en 299 tegen goed. Het is nu aan het Hogerhuis om met spoed het voorstel te behandelen.

Daar proberen Conservatieven de wet te vertragen. Lords en Ladies die tegen het plan zijn hebben 86 amendementen ingediend. Ze trachten het debat zo lang te rekken dat er geen tijd meer is om de wet af te ronden voordat het Lagerhuis geschorst wordt. Wetsvoorstellen die niet totaal afgerond zijn, komen te vervallen bij zo’n schorsing.

Lees ook het Brexitblog voor het laatste nieuws

De voorstanders in het Hogerhuis (775 leden) zijn bereid nachten door te halen om tijdig klaar te zijn. Sommigen namen ostentatief slaapzakken, schone kleren en tandenborstels mee.

Nadat Johnson de stemming in het Lagerhuis had verloren, daagde hij de oppositie uit om in te stemmen met vervroegde verkiezingen op 15 oktober, nog voor de EU-top twee dagen later waar de Brexit besproken wordt. „De Britse kiezers moeten een keuze maken wie naar Brussel gaat: Jeremy Corbyn of ik”, zei de premier.

De leider van Labour, de grootste oppositiepartij, zegt voorbereid te zijn op verkiezingen, maar pas nadat de wet die No Deal voor even van tafel haalt aangenomen is. „Dan pas naar de stembus”, aldus Corbyn.

Voor 2011 kon een Britse premier besluiten wanneer hij of zij vervroegde verkiezingen wilde regelen. In dat jaar trad een nieuwe wet in werking die bepaalt dat tweederde van het Lagerhuis moet instemmen met vervroegde verkiezingen. Woensdagavond werd het verzoek van Johnson verworpen. Er was in dit stadium geen tweederde meerderheid te vinden voor verkiezingen doordat Labour zich van stemming onthield.

Er is een uitzondering. Als het Lagerhuis een motie van wantrouwen tegen de regering aanneemt, met eenvoudige meerderheid, vinden er na twee weken bedenktijd eveneens verkiezingen plaats. Het is mogelijk dat Corbyn zo’n motie indient als de No Deal-wet volgende week rond is.

Johnson heeft in de twee dagen sinds het zomerreces meerdere stemmingen verloren. Hij heeft meer dan twintig collega’s uit de fractie gezet en doet moeite hen eveneens geheel uit de Conservatieve Partij te werken. Daardoor is hij de meerderheid in het Lagerhuis kwijt.

Lees ook: Wie is de echte democraat in de Britse Brexit-saga?

Toch is het de vraag of Johnson deze week in rap tempo zijn premierschap verprutst of dat er een tactiek achter zit. Enerzijds zijn de beelden van Conservatieven met een lange staat van dienst, zoals oud-minister Ken Clarke en Nicholas Soames, een oude rot in het Lagerhuis die ooit campagne voerde op zijn paard en de kleinzoon is van Winston Churchill, die geëmotioneerd uit de fractie vertrekken schadelijk voor de reputatie van de Tories als brede centrum-rechtse partij. Soames memoreerde hoe Johnson en zijn ministers weigerden de Brexit-deal van voorganger May te steunen om zo een ordentelijk uittreden te blokkeren. „Uw gebrek aan loyaliteit is een voorbeeld voor velen”, sneerde Soames.

Anderzijds kan de zuivering helpen om de Tories naar rechts op te laten schuiven en de Brexit Party van Nigel Farage weg te spelen bij verkiezingen. Johnson kan de analyse hebben gemaakt dat deze harde aanpak nodig is om de Brexit erdoor te duwen en aan de macht te blijven.