Na genezing loopt ebolapatiënt nog hoog sterfterisico

Geneeskunde Verlate sterfte na een ebola-infectie was nooit eerder in kaart gebracht. Veel ex-patiënten gaan dood door nierfalen.

Ebola in Congo, 2018.
Ebola in Congo, 2018. Foto John Wessels/AFP

Overlevenden van een ebola-infectie hebben in het eerste jaar na hun genezing alsnog een vijf keer verhoogde kans op overlijden. In het jaar daarna lijkt het sterfterisico voor deze groep weer terug op het normale niveau. Dat blijkt uit een grote opvolgstudie in Guinee, een van de West-Afrikaanse landen waar tussen 2013 en 2016 de grootste ebola-uitbraak in de geschiedenis plaatsvond (met meer dan 11.000 directe doden tot gevolg). De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Infectious Diseases.

Getuigenissen van familieleden

In Guinee zijn volgens de officiële statistieken 3.814 mensen besmet geraakt met het ebolavirus. Daarvan zijn er 2.544 aan de infectie overleden. Van de 1.270 overlevenden wisten de onderzoekers 89 procent te traceren. De gegevens van slechts 140 overlevenden missen.

In de eerste dertien maanden na hun ontslag uit een ebolabehandelcentrum overleden 55 ex-patiënten, in het jaar erna nog eens vier. Van de meeste overledenen is de overlijdensdatum niet precies bekend, en evenmin een door een arts vastgestelde doodsoorzaak. Maar aan de hand van getuigenissen van familieleden en kennissen konden de onderzoekers herleiden dat bij tweederde van de overledenen vermoedelijk sprake is geweest van nierfalen als doodsoorzaak. Dat kan wijzen op een laat effect van de infectie waarbij het virus de nieren beschadigt. Het is bekend dat patiënten in hun urine vaak grote hoeveelheden ebolavirus kunnen uitscheiden. Bij enkele overledenen was overigens duidelijk dat iets anders verantwoordelijk was voor hun dood (een malaria- of tuberculose-infectie, een verkeersongeluk en een zelfmoord).

Post-ebolasyndroom

Eerder onderzoek liet al zien dat ebola-overlevers soms vaak last krijgen van een post-ebolasyndroom, dat gepaard gaat met gewrichts-, spier- en hoofdpijn, vermoeidheid en gezichtsstoornissen. Maar verlate sterfte als gevolg van ebola was nog niet zo systematisch in kaart gebracht. Uit het nieuwe onderzoek komt ook naar voren dat overlevers die relatief lang in een ebolakliniek hebben gelegen (langer dan twaalf dagen) een hoger sterfterisico hebben, wat mogelijk verband houdt met de ernst van de doorgemaakte ziekte.

De onderzoekers concluderen dat de nazorg van ebola-overlevenden beter moet; de enige medische aandacht die zij tot nu toe kregen was de controle op virus.