Buwalda, Uphoff en Rueb kanshebbers voor BookSpot Literatuurprijzen

Boekenprijs De longlists van twee BookSpot-prijzen, voor fictie en non-fictie, zijn bekend. Succesboeken van Peter Buwalda, Bart Van Loo en Nicolien Mizee dingen mee naar tweemaal 50.000 euro. De opmerkelijkste ontbrekende is Ilja Leonard Pfeijffer.

Peter Buwalda is een van de vijftien kanshebbers voor de BookSpot Literatuurprijs voor fictie.
Peter Buwalda is een van de vijftien kanshebbers voor de BookSpot Literatuurprijs voor fictie. Foto Andreas Terlaak

Peter Buwalda, Manon Uphoff en Librisprijswinnaar Rob van Essen zijn drie van de vijftien overgebleven kanshebbers voor de BookSpot Literatuurprijs voor fictie. Deze woensdagochtend werd de longlist met daarop 15 fictietitels bekendgemaakt, naast een longlist met 15 non-fictieboeken. Daarop staan onder meer Jan Brokken (De rechtvaardigen), Lieve Joris (Terug naar Neerpelt) en Bart Van Loo (De Bourgondiërs). Zij maken kans op een nieuwe, tweede BookSpot Literatuurprijs, speciaal voor verhalende, literaire non-fictie. Beide prijzen zijn 50.000 euro waard.

De jury beoordeelde meer dan 400 boeken, die verschenen tussen 1 juli vorig jaar en 30 juni dit jaar. Onder de geselecteerde romans zijn onder meer Moord op de moestuin van Nicolien Mizee, Foon van Marente de Moor en Kamers antikamers van Niña Weijers. In de non-fictiecategorie koos de jury voor onder meer Bob den Uyl-prijswinnaar Dore van Duivenbode (Mijn Poolse huis), essayist Eva Meijer (De grenzen van mijn taal) en NRC-journalist Thomas Rueb (Laura H.), die eerder de Brusseprijs won.

Buwalda dingt mee met zijn succesvolle tweede roman Otmars zonen, Uphoff met haar zeer lovend onthaalde roman Vallen is als vliegen. De opvallendste afwezige op de BookSpot-longlist is het geroemde Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer, de best verkopende Nederlandse literaire roman van het afgelopen halfjaar. Ook Arnon Grunberg (Goede mannen) en A.F.Th. van der Heijden (Mooi doodliggen) ontbreken. Eerder greep Pfeijffer al naast de Libris Literatuurprijs, waarvoor hij veelgenoemd favoriet was, ten gunste van Rob van Essen, die de prijs kreeg voor De goede zoon. Dat boek maakt ook nog kans op de BookSpot-prijs.

Historische non-fictie

De non-fictieprijs van de BookSpot Literatuurprijs wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt: in het verleden kon non-fictie meedingen, maar koos de jury uiteindelijk vrijwel altijd voor fictie. Boeken die „op een intelligente en toegankelijke manier de kennis van lezers vergroten en verdiepen” verdienden een eigen prijs, aldus de organisatie, die de jury bovendien uitbreidde met twee boekverkopers. Op deze longlist doet vooral historische non-fictie het goed: van historisch onderzoek van Jan Brokken (De rechtvaardigen) en Sjeng Scheijen (De avant-gardisten) tot biografieën als van Annet Mooij (De eeuw van Gisèle) – boeken die overigens ook op de longlist van de Libris Geschiedenis Prijs (20.000 euro) staan.

Genomineerd is daarnaast non-fictie over Europees vluchtelingenbeleid (Niemand wil ze hebben van Linda Polman), over schrijver Remco Campert (Een knipperend ogenblik van Mirjam van Hengel) en dichter F. Harmsen van Beek (Hemelse mevrouw Frederike van Maaike Meijer), maar ook kunstessayistiek van Thijs Lijster (Kijken, proeven, denken) en een boek over vrouwenemancipatie van socioloog Abram de Swaan (Tegen de vrouwen).

Verrassingen

Verrassingen op de fictielijst zijn Zeiseman, het eerste werk voor volwassenen van gelauwerd jeugdauteur Martha Heesen, de nauwelijks opgemerkte verhalenbundel Het grote vakantiepark van Willem Du Gardijn en de Nixon-roman Zoeklicht op het gazon van Auke Hulst – allen werden overgeslagen door de jury’s van andere prijzen. Het merendeel van de geselecteerde fictietitels komt uit 2019 (9 van de 15), bij de non-fictie is het min of meer gelijk (8 uit 2018). Non-fictie geschreven door vrouwen is vaker gekozen (8 vrouwen, 7 mannen) dan fictie (6 vrouwen, 9 mannen).

Afgelopen jaar won De heilige Rita van Tommy Wieringa de BookSpot Literatuurprijs, die tot 2014 de AKO Literatuurprijs heette. De twee winnaars van het prijzengeld van 50.000 euro worden op 14 november bekendgemaakt, maar op 25 september volgen eerst nog twee shortlists van vijf boeken.