Brieven

Brieven 4/9/2019

Deelstaatverkiezingen

Hoop voor Duitsland

Hoewel de extreemrechtse AfD forse winst heeft geboekt bij de deelstaatverkiezingen in Saksen en Brandenburg, stemt de uitslag me niet pessimistisch (AfD wint fors maar wordt niet grootste, 2/9). Allereerst is de AfD niet de grootste partij geworden en kan ze dus door de andere partijen buiten een eventuele regeringscoalitie worden gehouden. Veel belangrijker voor de langere termijn is evenwel de (onverwachte?) winst die de Groenen hebben geboekt. Vooral in het oosten van het land kan hun opmars als een politieke doorbraak gezien worden. De Groenen hebben daar nooit op veel populariteit kunnen rekenen, omdat hun politieke agenda de bevolking er nauwelijks aansprak.

Aan het antikapitalisme en de maatschappijkritische houding van de Groenen hadden de mensen geen boodschap en de zorg voor het milieu werd door hen voornamelijk als een speeltje van de elite gezien. Nu de Groenen hun politieke koers enigszins hebben verlegd, lijkt daar verandering in te zijn gekomen. Dat biedt hoop voor de toekomstige ontwikkelingen in Duitsland en daarmee ook voor Europa.

Amazone

Arrogantie van Europa

Om de hittetijd en daarmee de ondergang van onze natuur te voorkomen, zouden de Europese leiders onmiddellijk de productie en verkoop van auto’s, vrachtauto’s, vliegtuigen, oorlogstuig, wegen, olie, computers, smartphones, ... streng moeten verbieden, en niet met hun vingertje wijzen naar landen als Brazilië, die de regenwouden van de Amazone om economische redenen willen vervangen door landbouwgrond (Bolsonaro zit fout, maar daarom zit de EU niet meteen goed, 30/08). De economische groei is in Europa immers ook het product van het vervangen van regenwouden door landbouwgrond. En waarom zou Brazilië dat niet mogen, terwijl Europa al duizend jaar niet anders doet? Is hier ook weer sprake van de arrogantie van de macht? Moeten we ons, om de natuur te redden, niet veel meer richten op een leefbare wereld waarin geen plaats meer is voor economische groei?


filosoof

Brexit

De wil van het hele volk?

Eerst werd in 2016 een groot deel van de Britse bevolking met hele en halve onwaarheden ‘verleid’ om ‘Leave the EU’ te stemmen. Daarna benadrukten vooral leidende Brexiteers voortdurend dat de meerderheid van de Britse kiezers zich in het referendum van 2016 heeft uitgesproken voor het verlaten van de Europese Unie (Johnson gunt Lagerhuis zo min mogelijk tijd voor de Brexit, 29/08). Frappant dat ook Nederlandse kwaliteitskranten als de Volkskrant en NRC bijna kritiekloos deze meerderheidsredenering overnemen. Feit is echter dat slechts iets meer dan zeven op de tien stemgerechtigden in 2016 daadwerkelijk hun stem hebben uitgebracht (72,2 procent). Van die zeven was inderdaad iets meer dan de helft (51,9 procent) voor een Brexit. Dit betekent dat feitelijk maar 3,7 op de 10 stemgerechtigden zich expliciet uitsprak voor een Brexit. Dit magere draagvlak misbruiken Johnson cum suis als „de wil van het volk, die moet worden uitgevoerd”. Zelfs het Lagerhuis zou, als exponent van een representatieve democratie, voor de Brexit moeten wijken. Hopelijk wordt deze „bloody shame” nog net op tijd afgestraft, hetzij door de politiek, hetzij door onafhankelijke rechterlijke uitspraken, hetzij door een pijnlijk verrassende verkiezingsnederlaag voor de conservatieven. Ze hebben er zelf om gevraagd, helaas…

Necrologie Andre Köbben

Studie over sekteleider

In zijn necrologie van Andre Köbben (Leermeester van generaties antropologen, 31/8) verwijst Dirk Vlasblom terloops naar de verschuiving van het werkterrein van antropologen van „verre volken naar nabije minderheden”. In dit geval had hij Köbbens fraaie studie over de toentertijd roemruchte sekteleider Lou de Palingboer moeten noemen die hij in 1963 publiceerde tezamen met A.E. Bayer. Het was een van de eerste antropologische studies in de eigen samenleving en zeker een primeur van etnografisch onderzoek naar de Nederlandse religieuze rafelrand.