Aantal hulpvragen voor euthanasie bereikt recordhoogte

Expertisecentrum Euthanasie (voorheen Levenseindekliniek) heeft dit jaar meer hulpverzoeken dan ooit ontvangen. Dat zou komen door toegenomen terughoudendheid en voorzichtigheid van artsen in reactie op strenger optreden van justitie.

Een informatiefolder van de Levenseindekliniek, sinds woensdag het Expertisecentrum Euthanasie.
Een informatiefolder van de Levenseindekliniek, sinds woensdag het Expertisecentrum Euthanasie. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Dit jaar vroegen meer Nederlanders dan ooit om hulp bij euthanasie. Het Expertisecentrum Euthanasie, dat tot woensdag de Levenseindekliniek heette, meldt woensdag dat het in de eerste acht maanden van dit jaar gemiddeld 256 verzoeken per maand heeft ontvangen. Dat is 15 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar.

Die stijging is opmerkelijk omdat het aantal verzoeken in 2018 juist stabiliseerde. Toen ontving de Levenseindekliniek gemiddeld 210 hulpvragen per maand. Bestuurder Steven Pleiter noemt een hogere „terughoudendheid en voorzichtigheid” van artsen als belangrijkste reden voor de toename.

Rechtszaak

Sinds 2017 kijkt het Openbaar Ministerie strenger naar artsen die euthanasie uitvoeren. Vorige week diende een rechtszaak tegen een inmiddels gepensioneerde specialist ouderengeneeskunde, die in 2016 een zwaar demente 74-jarige vrouw euthanaseerde. Dat was de eerste keer dat strafrechtelijke vervolging werd ingesteld naar euthanasie.

Lees meer over deze rechtszaak: Afzien van euthanasie, kan dat nog?

Volgens justitie heeft de specialist onvoldoende onderzocht of de vrouw nog wel dood wilde. Hoewel justitie de arts voor moord veroordeeld wil zien, is geen straf geëist omdat de arts naar „eer en geweten” handelde. Volgende week volgt een uitspraak van de rechter.

Begeleiding

Expertisecentrum Euthanasie (toentertijd de Levenseindekliniek) werd in 2012 opgericht om euthanasieverzoeken te beoordelen van mensen die daarvoor niet bij hun eigen arts terechtkonden. Wel wordt ieder ontvangen verzoek met die arts besproken om de reden ervoor te achterhalen.

Het centrum begeleidt artsen in euthanasietrajecten van hun patiënten en kan deze trajecten ook overnemen. Dat gebeurt vooral met complexere verzoeken, zoals euthanasie in het geval van dementie of ernstige psychische klachten. Het centrum behandelt een klein deel van het totale aantal euthanasieverzoeken in Nederland.

Sinds de oprichting in 2012 ontving het centrum bijna 12.000 verzoeken. In een kwart van de gevallen werd uiteindelijk ook euthanasie verleend. In 2018 werden er landelijk 6.126 mensen geëuthanaseerd.