‘Ik keek je in de ogen en zag dat je bang was, banger dan wij’

Aanslag Amsterdam CS Het OM eist 25 jaar tegen ‘CS-steker’ Jawed S. De Amerikaanse slachtoffers vertelden hun verhaal.

Jawed S. toonde in de Amsterdamse rechtbank opnieuw geen enkel berouw. Foto Koen van Weel / ANP
Jawed S. toonde in de Amsterdamse rechtbank opnieuw geen enkel berouw.

Foto Koen van Weel / ANP

Het is een behoorlijk hoge eis. Het OM wil dat Jawed S., de Afghaanse asielzoeker die vorig jaar twee mensen neerstak op Amsterdam CS, voor 25 jaar de gevangenis ingaat. Dat is bijna de maximale straf voor wat S. ten laste is gelegd: een dubbele poging tot moord met terroristisch oogmerk.

Lees ook: Waarom stak Jawed S. twee toeristen neer op Amsterdam CS?

Toch is het doel van de eis helder: de officier van justitie wil dat S. (20) zo lang mogelijk achter de tralies verdwijnt, omdat „de maatschappij maximaal moet worden beschermd tegen deze man.” Levenslang eisen was niet mogelijk, omdat het om een poging tot moord ging.

Dus benadrukte het OM de huiveringwekkende willekeur van de terreurdaad van S. „Het kan eenieder overal overkomen, en dat maakt de samenleving angstig”, aldus de officier van justitie. Ze voegde eraan toe dat S. volledig toerekeningsvatbaar is, geen enkel berouw toont voor zijn daad en tijdens de zitting herhaaldelijk heeft gezegd na zijn vrijlating opnieuw in actie te zullen komen.

Op 31 augustus 2018 stak S. op Amsterdam CS twee onschuldige Amerikaanse toeristen van Eritrese komaf neer. Zij raakten ernstig gewond. S. wilde Nederland „straffen” omdat PVV-leider Geert Wilders een cartoonwedstrijd had uitgeschreven over de profeet Mohammed.

Bij de zitting toonde het OM de gruwelijke camerabeelden van de aanslag. Te zien was hoe S. drie kwartier ronddwaalde op het station, nadat hij die ochtend vanuit zijn woonplaats in Duitsland naar Amsterdam was gereisd. Om 12.10 stak hij bij de informatiebalie in de westtunnel van het station de twee Amerikanen met een groot mes hard in de rug, alvorens hij werd neergeschoten door de politie. Uit getuigenverklaringen bleek dat er na het steekincident grote paniek uitbrak bij omstanders. „Mensen gillen, krijsen, rennen weg. Anderen verschuilen zich in de winkels.”

Verwoeste levens

Op dag twee van het proces werd ook duidelijk hoezeer S. de levens van de twee slachtoffers heeft verwoest. Zij maakten, naast de politieagent die S. uitschakelde, gebruik van hun spreekrecht – via hun echtgenotes. De vrouwen stonden erbij toen S. toesloeg. Ze vertelden hoe de steekpartij hun levens „compleet overhoop” heeft gehaald.

Een van de mannen heeft een dwarslaesie opgelopen en zit in een rolstoel. Hij kan „niet zonder hulp douchen en naar de wc”, vertelde zijn vrouw. Daarnaast lijdt hij aan een „chronische zenuwpijn die moeilijk is om aan te zien”. Zijn seksuele functies zijn verdwenen: hun kinderwens zal via de ivf-kliniek vervuld moeten worden.

Dan zijn er nog de financiële gevolgen. Haar man is volledig arbeidsongeschikt geworden, ze zijn nu samen afhankelijk van haar salaris. Ze eisen meer dan 3 miljoen euro aan schadevergoeding, voor gederfde inkomsten en immateriële schade. En er is nóg een tragedie: de vrouw was elf weken zwanger toen S. toesloeg. In oktober 2018, tien dagen nadat haar echtgenoot uit het ziekenhuis werd ontslagen, kreeg ze een miskraam. „Ik weet zeker dat dit een direct gevolg was van de aanval op ons leven op Amsterdam CS.”

Lees ook: Jawed S. wist precies wat hij wilde: Nederland straffen

Het meest beklemmende relaas kwam van de andere vrouw, wier man in zijn arm en buik gestoken werd. Ook zij richtte zich rechtstreeks tot S. Zij vertelde hoe ze in een reflex haar flesje water naar S. gooide toen hij haar man met zijn mes achtervolgde. „Ik keek je in de ogen en in die fractie van een seconde zag ik dat je bang was, veel banger dan wij. Je zag er zo zwak uit, als de kleinste in een worp biggen.”

De vrouw zei tegen S. dat hij „vluchtelingen over de hele wereld in een kwaad daglicht stelt”. Ze hoopte dat hij straks, als hij zijn straf uitzit, aan de slachtoffers zou denken. „En aan wat voor lafaard je was op die dag.”

Ook de agent die S. overmeesterde door hem in zijn been te schieten, maakte gebruik van zijn spreekrecht. Hij was ,,trots” op zichzelf en zijn twee collega’s, verklaarde hij in de rechtszaal, maar als gevolg van de gebeurtenissen ligt hij wel volledig in de kreukels. Er werd posttraumatische stress-stoornis bij hem geconstateerd. Hij had een kort lontje en ,,gewelddadige nachtmerries met dood, geweld en verderf.” Begin dit jaar moest hij zich ziek melden. De agent, die 5000 euro schadevergoeding eist, richtte zich rechtstreeks tot de verdachte.,,Je bent een klootzak en ik hoop dat je de rest van je leven in de gevangenis zult blijven.” Hij had S. ook dood kunnen schieten, zei de agent. ,,Aan de ene kant was dat je verdiende loon geweest. Aan de andere kant had ik je dan precies gegeven wat je wilde: sterven voor Allah.”

In zijn slotwoord toonde S. opnieuw geen enkel berouw. Hij vroeg iedereen zijn religie met rust te laten. „Anders weten jullie wat er gebeurt.”

Uitspraak is op 14 oktober.