Hoekstra en Baudet trekken speechend de aandacht | Wie wil het leenstelsel nog?

De Haagse Stemming Met Lodewijk Asscher, Pia Dijkstra en Mark Harbers. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Goedemorgen! Het is dringen in het vak van de tegenstanders van het leenstelsel, nu ook de PvdA zich aansluit. Wopke Hoekstra en Thierry Baudet proberen met speeches controle uit te stralen. En de coalitie kan tegen een stootje.

LEENTJE BUUR: De Partij van de Arbeid is om. Terwijl minister Ingrid van Engelshoven aan NRC uitlegde dat haar verschuiving van onderwijsgelden “even quick and dirty” moest worden uitgevoerd, ging Lodewijk Asscher met taart op pad om zijn steun te betuigen aan de jongerenorganisaties die tegen het leenstelsel strijden. Nu ook de PvdA aan het leenstelsel wil morrelen, is de steun voor het stelsel nog verder afgebrokkeld. Het tij kan snel keren. Een aantal jaar geleden was het nota bene GroenLinks dat zich hardmaakte voor het leenstelsel (en de PvdA die het invoerde). Dit was hét geesteskind van Jesse Klaver, een manier om te laten zien dat zijn partij regeringsverantwoordelijkheid en moeilijke beslissingen niet uit de weg ging. Geen wonder dat die partij zich de afgelopen maanden nog berraadde op haar nieuwe standpunt.

LEVENSVRAGEN: Het is een gevoelig onderwerp in het kabinet dat Pia Dijkstra (D66) gisteren in het AD aan de orde bracht, en de afloop liet zien dat de verhoudingen wel tegen een stootje kunnen. Coalitiepartners ChristenUnie en CDA waren ’s ochtends nog onaangenaam verrast door Dijkstra’s voorstel om, buiten het kabinet om, met een initiatiefwet te komen die hulp bij zelfdoding moet uitbreiden naar ‘voltooid leven’-gevallen. Maar al tijdens het wekelijkse coalitieoverleg in Den Haag konden de plooien worden gladgestreken. Wat restte was het vertellen van het eigen verhaal. CU-Kamerlid Carla Dik-Faber merkte op dat voor D66 “snelheid belangrijker lijkt dan zorgvuldigheid”. En D66 liet weten dat het voor de partij om “een principieel punt” gaat. Zo kreeg ieder zijn zin.

BUMA’S VOETSPOREN: Elk jaar geeft Elsevier Weekblad met de H.J. Schoolezing een politicus de kans zichzelf te profileren. Wopke Hoekstra (Financiën, CDA), dit jaar de gelukkige, kon zich zo meteen opwerpen als troonopvolger bij het CDA. Maar zijn verhaal klonk haast als een replica van de taal die Sybrand Buma de afgelopen jaren verkondigde, hoorde Lamyae Aharouay. Hoekstra waarschuwde dat “onze identiteit en cultuur worden weggerelativeerd” en dat “de samenleving uit balans dreigt te raken”. Een opmerkelijke boodschap, na jaren van onvrede bij het CDA over de koers van Buma. Die zocht keer op keer toenadering tot de ‘bezorgde burger’. En daarvan concludeerde een SCP-rapport onlangs juist dat die een minderheid is die vooral door politici groot wordt gemaakt.

Buma’s voetsporen: Eén ding is duidelijk: Hoekstra zet zich met zijn Schoolezing hard af tegen de koers van Hugo de Jonge (Zorg), die ándere CDA-troonpretendent. De Jonge richt zich, als hij de kans krijgt, liever tegen marktwerking in de zorg en sloot samenwerking met Forum voor Democratie recent uit. De linkse tegenhanger van Hoekstra’s rechtse geluid, kortom.

AVONDJE FVD: Elders stond datzelfde Forum voor Democratie maandagavond ook op het podium – het leek wel verkiezingstijd. Aanvoerder Thierry Baudet hoopte met een strakke avond een streep te zetten onder de hete zomer van Forum, en het startschot te geven voor een nieuwe serie FVD-avondjes. Het publiek zag dat wel zitten, zagen Philip de Witt Wijnen en ik: al voordat hij had gesproken, wachtte Baudet een staande ovatie. Maar na de nieuwste onthulling, over privévluchten die Baudet nooit meldde aan de Kamer, vroeg je je wel af of de strijd met Henk Otten voor het grote publiek wel voorbij kán gaan. De munitie lijkt nog lang niet op.

We’re going to Ibiza: Het nieuwste bommetje werd gelanceerd door HP/De Tijd. Dat berichtte maandag dat Baudet twee keer in het privévliegtuig van Suitsupply-pakkenman Fokke de Jong was meegereisd. Een privékwestie, volgens Baudet, en daarom deed hij geen melding bij de giften- en reisregister van de Tweede Kamer. Die verbieden zulke vriendendiensten inderdaad niet. Maar Otten had zijn oude kompaan toen al “chantabel” genoemd, en de privévluchten hadden ook andere media al snel bereikt. Met alle kennis die Otten en Baudet nog van elkaar hebben, leek dit slechts een voorproefje.

ROOKSIGNALEN: Het is vanaf vandaag weer druk op het Binnenhof, en vanavond wacht het eerste grote Kamerdebat. Onderwerp: het Preventieakkoord. Dat moet roken en ander ongezond gedrag flink gaan terugdringen. Maar voordat alles goed en wel is ingevoerd, probeert de VVD de restricties op roken al af te zwakken. De partij stelt voor winkeliers meer tijd te geven om rookwaren uit het zicht te halen. Staatssecretaris Paul Blokhuis (Zorg, ChristenUnie) voelt daar niets voor. En in de opiniepagina’s van NRC roepen drie experts die over het akkoord onderhandelen juist op tot aanscherping.

VVD-SHUFFLE: Een goed woordvoerderschap in de Tweede Kamer kan de opmaat zijn naar een glorieuze politieke toekomst, dus spitsen we bij een nieuwe postverdeling altijd de oren. De VVD schuift deze week een aantal aanstormende Kamerleden op. Zo gaat Dennis Wiersma (een zeldzaam oud-vakbondslid in de VVD-fractie) het woord voeren over onderwijs en economische zaken, en wordt fameus twitteraar Thierry Aartsen woordvoerder MKB. Dilan Yesilgoz schuift op van de klimaatportefeuille naar het niet minder zichtbare justitie en veiligheid. En haar opvolger op klimaat: Mark Harbers, u kent ’m wel.

QUOTE VAN DE DAG:

“Meerdere bronnen vertellen dat iemand op de fractie witte wijn in de plantenbakken heeft gegooid, ze zijn ‘vergiftigd’. Sommigen zeggen dat het Otten was.”

Zelfs de planten op de fractiekamer ontkwamen niet aan de pesterijen binnen de FVD-top, beschrijft Nieuwsuur in een reconstructie.

Correctie: In deze nieuwsbrief stond eerst dat de PvdA van het huidige leenstelsel af wil en de basisbeurs wil terugbrengen. Dat eerste klopt, dat laatste niet. De partij wil, net als GroenLinks, de aanvullende beurs verruimen.