In het buitenland gedetineerde Nederlanders kregen onterecht uitkeringen

Gevangenen hebben geen recht op uitkeringen, maar door gebrekkige communicatie tussen uitkeringsinstanties en Buitenlandse Zaken, viel niet te controleren wie vastzat in het buitenland.

Een gebouw van uitkeringsinstantie UWV in Amsterdam.
Een gebouw van uitkeringsinstantie UWV in Amsterdam. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Een aantal Nederlanders dat gevangenzit in het buitenland, heeft onterecht een uitkering ontvangen. Gedetineerden hebben geen recht op uitkeringen, maar door fouten van verschillende instanties zijn deze toch uitbetaald. Dat schrijft minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) maandag aan de Tweede Kamer. Eerder dit jaar bleek dat ook gevangenen in Nederland ten onrechte AOW-, WW- en ziektewetuitkeringen hebben gekregen.

Om hoeveel gedetineerden het gaat, is niet helemaal duidelijk. Alleen van 23 gevangenen in het buitenland is bekend dat ze tussen april en juni 2019 een WW- of ziektewetuitkering hebben ontvangen. Zij moeten die terugbetalen. Verder zegt Koolmees niet te weten hoeveel AOW-uitkeringen onterecht werden verstrekt. Hij gaat er wel van uit „dat dit om kleine aantallen gaat”. Circa tweeduizend Nederlanders zitten vast in het buitenland.

De fouten deden zich voor in de communicatie tussen de uitkeringsinstellingen UWV (WW, ziektewet) en de SVB (AOW) en het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat deze partijen van lijsten met gedetineerden in het buitenland moest voorzien. Maar door problemen met een systeem kon het UWV de gegevens van het ministerie van Buitenlandse Zaken dit voorjaar drie maanden lang niet controleren. De SVB kreeg van 2016 tot halverwege 2019 helemaal geen informatie, omdat de instelling het met het ministerie niet eens kon worden over privacy.

Lees ook: Het UWV let meer op ‘het proces’ dan op fraude

Voortvluchtigen

Volgens Koolmees hebben de uitkeringsinstanties ook fouten gemaakt bij voortvluchtigen. Dat kwam doordat er iets misging in het contact tussen de verstrekkers en het Centraal Justitieel Incassobureau, dat ze moet laten weten wie aan een gevangenisstraf probeert te ontkomen. Van bijna duizend voortvluchtigen moet nu worden nagegaan of ze tussen oktober 2018 en nu per ongeluk een uitkering hebben gekregen.

In juni bleek dat ook sommige gevangenen in Nederlandse cellen onterecht een uitkering hebben ontvangen. Gevangenen moeten verplicht hun eigen detentie aanmelden bij hun uitkeringsverstrekker, maar dat doen ze niet altijd. Justitie wil gesjoemel tegengaan door lijsten met gedetineerden te verstrekken. Dat blijkt in de praktijk echter niet goed te werken, onthulde Nieuwsuur. Koolmees laat voor het einde van het jaar weten hoeveel uitkeringen onterecht werden verstrekt.