Je bent jong, een gevaar en opgesloten

Schrijver Arnon Grunberg leeft veertien dagen dag en nacht in de gesloten jeugdinstelling De Koppeling in Amsterdam. Hij schrijft elke dag over het leven in daar. Deel 1

Sergio is een lange, slanke man in een korte broek. Ooit was hij profvoetballer bij onder andere Groningen en Telstar, nu is hij pedagogisch medewerker bij de gesloten jeugdinstelling De Koppeling, waar ik een kleine twee weken als een jongere met gedragsproblematiek zal verblijven. Sergio is mijn mentor.

„Ik heb als passagiers-assistent op Schiphol gewerkt,” zegt hij, „ik ben werkloos geweest. Ik vraag dit aan alle jongeren die hier komen: wat denk je hier uit te halen?”

Voor ik antwoord kan geven zegt Sep – Sep is een afkorting van de Iraanse naam Sepideh – zij is gedragswetenschapper: „Voor 2008 bestond jeugdzorg plus niet, dat wil zeggen dat jeugdzorgkinderen die nu in gesloten instellingen zitten in jeugdgevangenissen zaten naast bijvoorbeeld jeugd-tbs’ers. Om hier te komen moet een rechter hebben besloten, op advies van de jeugdbescherming, dat je een gevaar bent voor jezelf of je omgeving. Meestal krijgen ze drie of zes maanden, het verblijf kan verlengd worden.

Er zitten hier ongeveer veertig jongeren tussen de 12 en de 18. We hebben de groepen Ghandi A en Ghandi B, voor jongeren met een verstandelijke beperking, groep Cruijff, voor jongeren van wie we denken dat ze snel weg kunnen, groep Mandela, sommige mensen vinden dat de zwaarste groep, ik de makkelijkste, dat zijn jongeren die tegen het forensische aan zitten. Wat overblijft komt in groep Obama, daar zit jij. Voor mij ben je een jongere van zestien, je krijgt geen privileges, geen sleutel, als je coöperatief bent mag je een paar uurtjes op verlof. Ik heb zelf in inrichtingen als deze gezeten. Ik dacht, later ga ik het beter doen.”

Sergio geeft een rondleiding. „Ik hoop dat er bezoek voor je komt”, zegt hij. „In het begin kan dat helpen je minder eenzaam te voelen.”

De inrichting is geen gevangenis, maar de repressie is voelbaar achter elke deur die in het slot valt.

Lees ook: Waarom is het zo moeilijk om het opsluiten te stoppen?

We ontmoeten Dirk-Pieter, behandelcoördinator van Obama: „Laten we het weglooprisico niet overdrijven. Meestal komen ze terug. Als een jongere met een begeleider op verlof gaat mag de begeleider hem niet tegenhouden. Maar als ze terugkomen verliezen ze wat privileges. Ze gaan naar McDonald’s of het tankstation voor sigaretten, dan zegt zo’n jongere tegen de begeleider: ‘Sorry, ik ga weg.’”

Aan alles voel ik dat ik niet wil wachten op bezoek om me minder eenzaam te voelen, bij het tankstation zal ik tegen mijn begeleider zeggen, „sorry, ik ga weg.”

Wordt vervolgd. Vanaf morgen in de cultuurbijlage.

Om privacyredenen zijn achternamen in deze serie weggelaten. Ze zijn bij de redactie bekend.