Opinie

De week van zware pijnstillers, drugscriminaliteit en ‘staatswiet’

Problematiek als drugs- en verslavingsproblemen zijn bekende problemen. Deze week probeerden we die vooral in perspectief te plaatsen.

Foto Piroschka van de Wouw/ANP

Dinsdagmiddag om half drie verscheen het nieuws op nrc.nl. Voormalig hoofdofficier van justitie Zeeland-West-Brabant Charles van der Voort stapt over naar de strafadvocatuur, meldde verslaggever Marcel Haenen. Wie, wat?

We nemen niet aan dat iedereen elke dag het Openbaar Ministerie volgt, dus vertelde de verslaggever er gelukkig meteen bij waarom dit nieuws was: zo’n overstap maakte een topman bij het OM - Van der Voort bekleedde er meerdere hoge functies - niet eerder. En het is geen toeval dat dit nu gebeurt, terwijl het OM worstelt met integriteitsschandalen. Plus: de aanvoerder van de strijd tegen drugscriminaliteit in Brabant gaat nu de boeven helpen. Hoe werkt dat? Daar wilden we meer over weten.

Het antwoord volgde een paar dagen later. In een bijzonder interview vertelt Van der Voort nu voor het eerst zijn verhaal van binnenuit over de crisis bij het OM, waarvoor hij zegt medeverantwoordelijk te zijn. Hij vertelt ook over het helpen van “keurige boeven”. Het is zo’n interview dat je doordringt van de ernst van de problemen bij het OM. Vooral omdat het, zegt ook Van der Voort, na zijn ervaringen in Brabant, “serieus mis” is met de drugscriminaliteit - door de grootschaligheid van de drugseconomie.

Nu levert de omvang van de drugseconomie in Nederland al langer verontrustend nieuws op. Niet alleen in Brabant maar ook in Amsterdam, zie dit interview. De ontwrichting van de ‘bovenwereld’ door de onderwereld heeft intussen zelfs zijn eigen bestuurlijk jargonwoord: ‘ondermijning’. Zo’n vage term is niet mijn lievelingswoord, maar deze week was het weer eens volop in het nieuws. Een nieuw rapport in opdracht van burgemeester Femke Halsema maakte duidelijk hoe machteloos Amsterdam eigenlijk staat tegenover de drugscriminaliteit.

Deze sector is zo groot geworden en drugsgebruik zo genormaliseerd, dat de effecten ervan doorsijpelen in de hele samenleving. Jongeren die liquidaties uitvoeren wonen in ‘zwijgwijken’, op de huizenmarkt drijven drugscriminelen die grootschalig investeren de prijzen nog verder op.

Allemaal bekende verschijnselen, die we deze week vooral probeerden in perspectief te plaatsen. Maar dat is geen reden om te relativeren. Vooral omdat oplossingen voorlopig niet in zicht zijn. Dat liet ook deze reportage uit Almere zien over het experiment met steden die wiet mogen gaan telen. Deze week werd bekend welke steden dat zijn.

Tot slot nog een ander verslavingsprobleem dat we deze week prominent brachten: zware pijnstillers. We kozen ervoor groot uit te pakken met onderzoek van de Universiteit Leiden daarover. Daaruit bleek een stevige stijging van niet alleen het gebruik van middelen als oxycodon en fentanyl, maar ook van het aantal overdoses en sterfgevallen tussen 2013 en 2017. Over het effect van dergelijke pijnstillers schrijven we ook regelmatig. Waarom nu dan zo groot? Omdat het voor het eerst was dat zulke gegevens voor Nederland beschikbaar zijn. Omdat het bewustzijn en de kennis erover groeit.

En dan werd toevallig ook nog eens deze week in de Verenigde Staten voor het eerst een farmaceuticaconcern veroordeeld voor zijn stimulerende rol in de Amerikaanse epidemie van verslavende pijnstillers. Aan het einde van de week kwam ook onderzoek naar buiten over de geringe werking van deze middelen in de strijd tegen chronische pijn. Kortom: hier zijn we nog niet mee klaar. Net zo min als met de invloed van de drugseconomie op de samenleving. Rosanne Hertzberger neemt in haar weekendcolumn vast een voorschot.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.