Opinie

Garantstelling voor sprekers is censuur van De Balie

Vrijheid van meningsuiting Debatcentrum De Balie moet tot 100.000 euro garant staan als ze een Sri Lankese en Turkse activist uitnodigen. Dat is schokkend beleid, schrijft .

Debatcentrum De Balie organiseert van 30 augustus tot 1 september het Celebrating Dissent festival.
Debatcentrum De Balie organiseert van 30 augustus tot 1 september het Celebrating Dissent festival. Elekes Andor

Twee dagen voor de start van ons festival Celebrating Dissent in De Balie had de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) nog steeds niet bepaald of twee van onze gasten een visum zouden krijgen. Ze zouden komen spreken over de mate waarin zijzelf en de vrijheid onder druk staan in hun thuislanden Sri Lanka en Turkije. Mochten deze twee tóch een visum krijgen, dan moest De Balie van de IND garant staan voor 10.000 euro per gast per jaar, voor maximaal vijf jaar, in geval ze Nederland niet op tijd zouden verlaten. Een totaalbedrag van 100.000 euro, dat De Balie op geen enkele manier zou kunnen opbrengen. Dat hebben we toegezegd, hoewel we dat met geen mogelijkheid zouden kunnen betalen.

Hoe bestaat het dat een culturele instelling failliet kan gaan als hun gasten, die elders in de wereld gevaar lopen – want dat gaf de IND meteen toe – besluiten hier asiel, een mensenrecht, aan te vragen? Onze gasten komen hier als kanaries in de kolenmijnen waarschuwen wat er in de wereld gebeurt.

Het festival Celebrating Dissent staat in het teken van vrijheid van gedachten, vrije expressie, het recht om niet te geloven en universele mensenrechten. Meer dan vijftig vrijdenkers, afvalligen, kunstenaars, godslasteraars en LHBT+ uit veertig landen, mensen die in hun thuisland worden vervolgd of bedreigd, komen dit weekend naar Amsterdam.

Activisten Rishvin Ismath (Sri Lanka) en Zehra Pala (Turkije) zijn twee van hen. Ismath overleefde een moordaanslag van IS. De aanslag volgde op zijn onthullende uitspraken voor de commissie die de afschuwelijke ‘Paas-aanslagen’ in Sri Lanka van dit jaar onderzocht. Ismath legde een rechtstreeks verband tussen de jihadistische teksten in schoolboeken en de motieven van de daders. Zehra Pala heeft als ex-moslima een atheïstische organisatie opgericht in Turkije. Van de IND – die de bitter-ironische slogan „Dé toelatingsorganisatie van Nederland” voert – mochten ze allebei lange tijd ons land niet in.

Lees ook: De leegte na de aanslagen in Sri Lanka

Deze geïnstitutionaliseerde censuur is een onbedoeld, maar schokkend neveneffect van het Nederlandse overheidsbeleid en de werkwijze van de IND. Dezelfde Nederlandse overheid die zich er internationaal op voor laat staan dat zij de democratie, rechtsstaat, en de seculiere, open samenleving hoog in het vaandel heeft.

Willen we dat juíst mensen die werkelijk álle reden en recht zouden hebben om hier asiel aan te vragen, hun stem kunnen laten horen in Nederland? De culturele instelling die hen uitnodigt, en die uitgerekend de taak heeft het publieke debat aan te sporen, zou kunnen omvallen.

Het is hoog tijd om met politiek en publiek een stevig gesprek te voeren over deze vorm van geïnstitutionaliseerde censuur. Wij weten wel een plek.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.