Voortvluchtige emissiefraudeur opgepakt in Zwitserland

Justitie De Pakistaan die vorig jaar bij verstek acht jaar cel kreeg voor btw-fraude met emissierechten wordt mogelijk aan Nederland uitgeleverd.

Door de fraude met emissierechten liep de Nederlandse fiscus ruim 6 miljoen euro mis.
Door de fraude met emissierechten liep de Nederlandse fiscus ruim 6 miljoen euro mis. Foto Getty Images

De Zwitserse autoriteiten hebben op 15 april een man opgepakt die vorig jaar in Nederland bij verstek is veroordeeld tot een (onvoorwaardelijke) gevangenisstraf van 8 jaar voor een grootschalige btw-fraude met emissierechten. Justitie heeft om zijn uitlevering gevraagd. De man, een 47-jarige Pakistaan, verzet zich daartegen. Hij zou te ziek zijn om getransporteerd te worden.

Dat blijkt uit een uitspraak van een Zwitserse rechtbank die deze donderdag openbaar is geworden. Naar het oordeel van de Zwitserse rechter staat de medische toestand van de man uitlevering niet in de weg. Hij is tegen die beslissing in beroep gegaan.

De aanhouding – en mogelijke uitlevering – is een grote opsteker voor justitie in Nederland. Opsporingsdienst FIOD deed jarenlang onderzoek naar een internationale criminele organisatie die in 2009 en 2010 naar schatting 100 miljoen buitmaakte door te frauderen met Europese emissierechten. Dat zijn verhandelbare rechten om bepaalde hoeveelheden CO2 uit te stoten. Het onderzoek leidde uiteindelijk vorig jaar zomer tot de veroordeling van de hoofdverdachte, Muhammad R. Een medeverdachte, zijn halfbroer Muhammad S., werd vrijgesproken bij gebrek aan bewijs. Beiden waren voortvluchtig en voerden geen verdediging.

Rookgordijn

De zaak is zeer complex en tamelijk simpel tegelijk. Complex, door de tientallen vennootschappen en stromannen die bij de zwendel betrokken waren. En simpel, omdat het in de kern gaat om ordinaire btw-fraude, waarbij btw door de daders wél werd geïncasseerd, maar niet afgedragen.

Dat ging, zo achtte de rechter bewezen, als volgt. Via bedrijven in verschillende landen kocht de criminele organisatie in hoog tempo voor honderden miljoenen euro’s aan emissierechten. Ze betaalden daar geen btw over – grensoverschrijdende transacties binnen de EU zijn vrijgesteld van btw. Vervolgens werden de emissierechten in hoog tempo verhandeld binnen een carrousel aan vennootschappen, een rookgordijn om de belastingautoriteiten te misleiden. Aan het einde van handelsketen werden de rechten weer verkocht, onder meer aan de Amsterdamse beurs Climex, maar nu inclusief 21 procent btw.

De verkopende partijen die onderdeel waren van de carrousel, in het Nederlandse geval bedrijfjes met de obscure namen als Dutch BV en Innovatieve Energy Group (IEG Netherlands), moesten de ontvangen btw afdragen. Maar dat gebeurde niet. Vervolgens werden de vennootschappen – plof-bv’s in jargon – leeggehaald en opgeheven.

Topje van de ijsberg

Op die manier is de Nederlandse belastingdienst ruim 6 miljoen euro misgelopen. Volgens de Haagse rechtbank was dit slechts „het topje van de ijsberg”. De rest van de ongeveer 100 miljoen euro die de criminele organisatie zou hebben buitgemaakt, komt volgens het onderzoek voor rekening van de belastingdiensten in Portugal, Spanje, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Italië. Of in die landen onderzoeken of rechtszaken lopen in verband met deze emissierechtenfraude is onduidelijk. De man die in Nederland bij verstek is veroordeeld, is in beroep gegaan tegen het vonnis, laat het Openbaar Ministerie desgevraagd weten.

Het Europese systeem van verhandelbare emissierechten is eerder kwetsbaar gebleken voor grootschalige btw-zwendel. Vorig jaar diende in Frankrijk een vergelijkbare zaak, toen tegen een bende uit Marseille die in 2008 en 2009 385 miljoen euro had verduisterd.

Btw-carrouselfraude is nog altijd een hardnekkig probleem in Europa. Volgens een rapport van de Europese Rekenkamer uit 2015, dat de meest recente schatting bevat, lopen EU-landen jaarlijks 40 tot 60 miljard euro mis door deze vorm van fraude.