Een mooie zomer? De lol is er tegenwoordig wel vanaf

Lezersenquête Hitterecords, droogte, hitteplannen. De warme zomers zijn volgens lezers „niet leuk meer” en leiden tot zorgen over klimaatverandering.

Afkoelen op het Amsterdamse Mercatorplein
Afkoelen op het Amsterdamse Mercatorplein Foto Hollandse Hoogte

Wat is mooi weer? Vroeger was mooi weer fijn, schrijft Yvonne Wagenaar (70). „Nu zijn hoge temperaturen en gebrek aan regen reden tot zorg.” Arthur van der Harg (51) zegt het zo: „Tegenwoordig is mooi weer, weer waarin je eigenlijk niks meer kunt ondernemen.” „Mooi weer”, schrijft Erik Boon van Ostade (63), „betekende altijd warm weer.” Inmiddels ziet hij dat anders: „ik noem het nu gewoon warm weer. Mooi is het eigenlijk niet meer.” Voor Willy-Anne van Stiphout uit Zweeloo betekende het altijd: buiten eten. Maar dit jaar, schrijft ze „hebben we voor het eerst met ‘mooi weer’ toch binnen gegeten.” Mooi weer, vat Hans Kune (72) samen „is geen mooi weer meer.”

Dit weekend eindigt de meteorologische zomer. Er sneuvelden temperatuurrecords, het hitteplan werd meermaals in werking gesteld en droogte was in sommige regio’s net als vorig jaar weer een probleem.

Een paraplu als bescherming tegen de hitte. Foto Robin Utrecht/ANP

De relatie van Nederlanders met de zomer en zon vertoont van oudsher soms wat ongezonde trekjes – veel smachten, zelden bevrediging. Maar hoe is dat als de zon zich volop laat zien en de temperatuur die van de vakantiebestemming overtreft? Ervaart u de zomer tegenwoordig anders, wilde NRC van lezers weten. Past u uw gedrag aan, kijkt u anders aan tegen het weer?

Meer dan zeshonderd mensen reageerden op onze oproep, van wie het overgrote deel aangaf de zomer inderdaad anders te ervaren. Vaakst gehoord: de lol is er vanaf. „Dit is niet leuk meer, zeker niet voor de hond”, schrijft Ine Sijben uit Heerlen. „Graag weer terug naar wisselende regenachtige koele zomers”, hoopt Pluis Ouwerling (58). Willem van de Laar begint „een hekel aan de zomer te krijgen, niet vanwege de warmte, maar vanwege de impact van de droogte”. J. Kiestra uit Leeuwarden voelt zich met het warme weer „niet thuis in eigen land”.

Voortdurend vakantie

Tegelijk is er ook een kleinere groep die prima kan wennen aan de nieuwe zomers. Warm, zonnig, droog: het geeft velen een „voortdurend vakantiegevoel”. „In de ochtend heerlijk buiten ontbijten, net alsof ik in Italië op vakantie ben”, schrijft Jean Steevensz uit Best. „We weten nu met meer zekerheid dat het mooi weer gaat worden. Dat maakt de zomer extra leuk”, vindt Ady van Nieuwenhuizen (37) . J. van Eekelen merkt: „Die angst dat de zomer verregent is er nu niet meer.” Gerard Staals vindt het fijn dat hij niet meer na hoeft „te denken welke kleding je aan doet. Alles goed als het maar luchtig is!”

Lees ook: Nog even en je waant je hier in Zuid-Frankrijk

Toch knaagt er vaak iets, óók bij de zonaanbidders. Tientallen mensen beschrijven een „dubbel gevoel”. Maayke Boon van Ostade: „Ik geniet enorm van het warme weer en weet tegelijkertijd dat dit niet normaal is.” De Groningse Ilke Klumperbeek geniet van het „scala aan sociale activiteiten” die het warme weer mogelijk maakt. Maar, schrijft ze: „Voor mij is het ook een bevestiging van de toekomstige dreiging van klimaatverandering”. Dat zorgt voor „angstige en negatieve gevoelens”.

Buitengewone zomers, die zijn voor velen een confrontatie met ongemak over klimaatverandering. Ze schrijven zich „schuldig” te voelen over het mooie weer. „Ik ervaar warmte die ik vroeger fijn vond nu als onrustbarend”, schrijft Carel Bast. Machteld Honing vraagt zich af: „Hoe warm zullen de zomers zijn als onze kinderen volwassen zijn?” Paul van Meggelen (34) vreest „een soort Mad Max-achtige toekomst”, En Bruno Smulders (62) verlangt „terug naar de zomers uit mijn jeugd (en de onbezorgdheid)”.

Extreem karakter

Normaal gesproken vindt René Paul, het weer „een non-issue”. Maar, schrijft hij, „door het verontrustend extreme karakter en de invloed die het op mijn dagelijkse bezigheden heeft kan ook ik er niet omheen.” Sanne van der Ploeg merkt: „Behoorde praten over het weer eens tot ‘smalltalk’, anno 2019 is het weer het perfecte onderwerp voor een verhitte discussie.”

Deelnemers aan de eerste editie van de Amsterdamse Waterspelen. Foto Ramon van Flymen/ANP

Sylvia Hendriksen erkent: voorheen geloofde ze „nooit zo in ‘opwarming van de aarde’”. Ze omschrijft zichzelf als een herfstmens, zou „sowieso het liefst elke zomer overslaan”. Maar, schrijft Hendriksen, inmiddels denkt ze wel dat menselijk handelen het klimaat beïnvloedt. „Door de warmere zomers ben ik ervan overtuigd dat wij maatregelen moeten nemen, die niet allemaal even leuk zijn.”

Ondertussen passen lezers hun gedrag alvast wel aan. Want nu de Méditerranée naar de vakantievierder komt, schrappen mensen graag een lange autorit of vliegreis. De Eindhovense Leo van Vegchel reist al drie jaar niet meer naar „mooie-weer-landen”. „We gaan hooguit voor de cultuurinteresses nog op buitenlandreis.” Frank Spoelman mijdt de streken in Zuid-Europa waar hij vroeger graag kwam. Nu gaat de reis naar Engeland. „Een land waar we nooit naartoe gingen vanwege de grote kans op slecht weer.” „De steeds warmere zomers waren één van de redenen een tweede huis in Scandinavië te kopen in plaats van in Frankrijk”, schrijft de Nijmeegse Marc van der Zee.

Persoonlijk hitteplan

Menigeen maakt een persoonlijk hitteplan: altijd een flesje water op zak, vroeger opstaan om boodschappen te doen, gordijnen dicht, een lichte avondmaaltijd, natte doeken op het hoofd. Aanpassen aan het nieuwe klimaat is het enige dat we kunnen doen, denkt Art de Vos. „Dat doen we al eeuwen. Recent heb ik zelf de regenpijpen losgekoppeld van het riool.”

Hitte schept bovendien een band. Even langs gaan bij oude buren vinden velen vanzelfsprekend, net als informeren of vrienden genoeg water drinken. Maar, schrijft Hans Fokkens: „Op elkaar letten en hulp bieden mag je altijd wel doen. Weer of geen weer.”