Domino’s mag dicht blijven met lunch

Pizzabezorger De pizzaketen wilde franchisers verplichten open te gaan in de middag. En tussen restaurants en hoofdkantoor leven meer ergernissen, bleek deze week.

Een pizzabakker van een Domino’s in Nieuwegein. Nederland telt zo’n tachtig franchisenemers.
Een pizzabakker van een Domino’s in Nieuwegein. Nederland telt zo’n tachtig franchisenemers. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP XTRA

Pizzaketen Domino’s mag zijn franchisenemers niet dwingen om tijdens de lunch hun zaak open te doen. De Amerikaanse bezorgketen eiste dat alle restaurants met ingang van dit jaar doordeweeks om 11.30 uur en in het weekend om 13.00 uur open zouden gaan. Wie dat niet deed, kreeg een boete van 500 euro per dag. Ten onrechte, oordeelde de rechtbank in Rotterdam woensdag.

Domino’s wil nu ook in de middag aan hongerige consumenten verdienen. In de contracten met veel franchisers zijn echter alleen afspraken gemaakt over „de verkoop van avondmaaltijden” vanaf 16.00 uur, merkt de rechter op. Alleen bij nieuwere franchisers, bij wie expliciet is vastgelegd dat ze vroeger moeten beginnen, mag Domino’s eisen dat ze tijdens lunchtijd werken.

In Nederland werkt Domino’s met ongeveer 80 franchisenemers. Samen zijn zij eigenaar van bijna 260 van de 285 Nederlandse restaurants. De zaak over opening tijdens lunchtijd was aangespannen door 69 van de aangesloten ondernemers. Zij vrezen dat hun restaurants in de middag meer kosten dan ze opleveren.

Begin dit jaar was er al een rechtszaak over de verzorgingsgebieden die het hoofdkantoor de ondernemers had beloofd. Domino’s wilde die gebieden naderhand verkleinen, om zo nog sneller filialen te kunnen openen. Ook daar gaf de rechtbank de franchisenemers gelijk.

En er leeft meer ergernis bij de ondernemers, blijkt uit een brief die een groep franchisenemers vorige maand naar het hoofdkantoor stuurde. In het document, dat in handen is van NRC, klagen de restauranthouders dat ze de laatste jaren steeds lagere rendementen behalen. Dat komt omdat Domino’s steeds meer kosten aan ze doorberekent, stellen ze.

Zo zijn de restaurants sinds drie jaar verplicht een gps-systeem te installeren, zodat de consument kan volgen waar zijn eten blijft. Daarnaast moeten ze de diensten van het bedrijf Adyen gebruiken voor het afhandelen van betalingen, ingrediënten inkopen bij Domino’s en ook hun boekhouding door de financiële afdeling van het moederbedrijf laten doen.

Lees ook: Wetsvoorstel: meer inspraak voor franchisenemers

Binnen de franchisewereld bestaan zowel vrije als strikte formules. Binnen een ‘softe’ formule hebben ondernemers wel een gezamenlijke naam en uitstraling, maar worden ze in andere zaken, zoals de inkoop of reclame, vrijer gelaten. Bij ‘harde’ franchise heeft een ondernemer die vrijheden niet. Die strikte regels en voorschriften hebben soms grote voordelen: een ondernemer werkt met een beproefde formule, kan profiteren van lage kosten en wordt behoed voor fouten. Het wordt pas een probleem zodra het moederbedrijf ondernemers dwingt te betalen voor diensten en producten met hoge prijzen.

In de brief wijzen ze onder meer op het feit dat ze voor de gps-trackers die Domino’s voorschrijft 330 euro per scooter per jaar moeten betalen. terwijl een vergelijkbaar systeem 30 euro per jaar kost. En voor het verwerken van transacties bij Adyen betalen ze 0,25 euro, terwijl concurrent Mollie dat voor 0,09 euro per transactie doet.

Dat verwijt is extra pikant omdat de regering dergelijke praktijken juist wil aanpakken. Vorige maand stuurde staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) een wetsvoorstel naar de Raad van State die franchisenemers meer inspraak moet geven en hen beter moet beschermen tegen het moederbedrijf.

De franchisenemers wachten dat moment niet af, schreef de Volkskrant dinsdag. Na hun brief van vorige maand hebben zo’n 40 ondernemers eind vorige week een brandbrief naar het hoofdkantoor gestuurd. Daarin eisen ze dat Domino’s ze meer helderheid verschaft over de hoge kosten. Gebeurt dat niet, dan weigeren ze vanaf nu de franchisevergoeding over te maken.

Domino’s laat in een reactie weten „goed contact en een goede relatie” te hebben met „een groot deel van de franchisers”. „We hebben elkaar gewoon nodig om te functioneren”, aldus een woordvoerder van het bedrijf. „We erkennen dat er dingen spelen, maar het verhaal over uitknijppraktijken is gewoon niet waar. In 2018 is een recordwinst per vestiging geboekt. En er zijn soms hoge kosten, maar dan kijken we met onze ondernemers hoe we die kunnen drukken. Want niemand is erbij gebaat dat een winkel niet goed draait.”