In beeld

Waterwerkers

Voor ons land is water al eeuwenlang een zorg én een zegen. Fotograaf David van Dam legt vast wie er met het water werken.
Er zit wel eens „een eigenwijze” tussen. Maar meestal luisteren de schippers goed naar de aanwijzingen van sluiswachter Marcel Koelewijn (56), als ze hun boot in de historische sluis van Leidschendam moeten manoeuvreren. „De sluis is niet zo groot. Per keer wil je er zoveel mogelijk schepen in. Anders ontstaan er lange rijen.” Zeker in de zomer willen veel schepen via Sluis Leidschendam van het hoge deel van het Rijn-Schiekanaal naar het lage, of andersom. Koelewijn, die ook op afstand bruggen bedient: „Bij de sluis werk je buiten en heb je veel contact met mensen. Dat bevalt me uitstekend.”
Foto David van Dam
Maarten Elzinga (43) is duikinstructeur bij Dutch Scuba Divers in Den Haag. In 1995 maakte hij zijn eerste duik, zestien jaar later werd hij zelf instructeur. Eerste lessen geeft Elzinga altijd in het zwembad, maar met de gevorderde duikers gaat hij ook regelmatig naar de Oosterschelde of het Grevelingenmeer. Geen koraal, geen grote vissen, „maar minstens zo leuk als duiken in het buitenland.” Er is namelijk wél heel veel klein leven – als je weet wat je zoekt. Kreeften van zo’n 40 centimeter, krabben, snotwolven, slijmvissen. „En allerlei zeenaaktslakken, in prachtige kleuren. Die leveren mooie foto’s op.”
Foto David van Dam
Vermiste zeilers, speedboten die te hard varen, branden op schepen. Hoofdagent Joost Meinhardt (48) maakt het allemaal mee tijdens het surveilleren op de vele meren en waterwegen van de gemeenten Nieuwkoop en Kaag en Braassem. „Het water is een heel andere wereld dan het land”, zegt Meinhardt. „Het is een complex geheel van woonboten, kano’s, zeilschepen, motorjachten en beroepsvaart. Die hebben nogal eens last van elkaar.” Vooral met mooi weer vindt Meinhardt zijn werk „een cadeautje”. Maar vakantie, dat is het niet. Zijn blik staat altijd op scherp. „Soms vinden we een levenloos lichaam in het water. Ook dat hoort erbij.”
Foto David van Dam
Tim van Doorn (20) mag voor zijn werk van alle 27 glijbanen in het Tikibad. Een werkdag begint voor Van Doorn, glijbaaninspecteur, om zeven uur ’s ochtends. Dan wordt het materieel ‘droog’ getest. Op een handdoekje gaat Van Doorn door de niet-zo-steile glijbanen om te controleren of alle buisdelen nog goed aan elkaar vast zitten. „Er gaan natuurlijk de hele dag mensen op hoge snelheid doorheen.” In de steile glijbanen doet hij hetzelfde, maar dan in een harnas aan een touw. „Je moet wel van een beetje actie houden.” Om negen uur gaat alles aan, en dan komt het gedeelte dat het meest tot de verbeelding spreekt: in het water nog één keer door de glijbanen.
Foto David van Dam
Stefan van der Kraan (50) is al twaalfenhalf jaar badmeester in Duinrell. Inmiddels doet hij daar ook allerlei andere klusjes bij: hij repareert de kluisjes, maakt de bodem van het zwembad schoon, onderhoudt de glijbanen. „Maar net waar ik die dag voor nodig ben.” Sinds het buitenbad weer open is, is het soms loeidruk in de zomer. „Geloof me, op een warme dag past daar niemand meer bij.” En natúúrlijk zijn er dan ook wel eens groepjes „baldadige” jongeren, „die expres niet luisteren”. Maar minder leuk maakt dat het nooit, Van der Kraan gaat elke dag met plezier naar zijn werk. „Al vind ik het repareren van de kluisjes voor de afwisseling ook wel leuk – even lekker helemaal alleen.”
Foto David van Dam
Christiane Walta (17) geeft sinds een jaar zeilles bij jeugdzeilschool De Zoute Optimist in Scheveningen. De afgelopen jaren kreeg ze er zelf les, nu is het háár beurt haar kennis over te dragen aan kinderen van acht tot elf jaar. Dat is niet altijd even gemakkelijk. „Het zijn natuurlijk geen perfecte kinderen, dus ze luisteren niet altijd.” Maar ze vindt het „superleuk” om haar „grote passie” over te brengen en de kinderen plezier te zien hebben op het water. „Het mooiste aan zeilen is dat je overgeleverd bent aan de elementen. Soms is het water rustig, soms heel wild. Je moet je daaraan aanpassen, en dat maakt het zo leuk.”
Foto David van Dam
Heleen van der Heyden (52) is onderzoeker bij Aquon. Die organisatie doet voor verschillende waterschappen in Midden- en Zuid-Nederland onderzoek naar de (ecologische) waterkwaliteit. Van der Heyden is hydrobiologisch analist. Dat betekent dat ze vaak het water in gaat om te meten en onderzoeken welke planten er aan de oever en in het water groeien. Ook bestudeert ze welke dieren er leven. Van der Heyden is verantwoordelijk voor de macrofauna. „Dat zijn alle waterbeestjes tot ongeveer de halve millimeter. Tot de watermijtjes. Daar houdt op wat ik onderzoek.”
Foto David van Dam
Janke Kingma (39) is sinds een jaar kapitein op De Europa – een tallship uit 1911. Als schipper voer ze al vanaf 2016 mee op het zeilschip, dat in de zomer wordt gebruikt om wedstrijden te varen en jongeren op te leiden, en in de winter voor lange reizen op zee. „Met name naar Antarctica.” Kingma vaart al haar hele leven; haar ouders hadden een zeilschip. Even maakte ze „een kort uitstapje” naar Groningen, waar ze een bachelor in geschiedenis haalde. Maar uiteindelijk miste ze het varen toch. „De oceaan oversteken kan een maand duren, je zit soms lang op elkaars lip. Maar het is zo bijzonder.”
Foto David van Dam
Zo’n dertig jaar geleden zat Sjors Janszen (53) in de automatisering. Hij besloot iets anders te gaan doen. „Ik ben een buitenmens”, zegt hij. Ergens op een camping in Nederland huurde hij een kano en dacht hij: dát is een goed idee. Nu heeft Janszen een eigen recreatiebedrijf in het Westland, waar je naast kano’s ook een elektrisch bootje kunt huren of een potje kunt golfen op de midgetgolfbaan. Het mooie aan kanoën, zegt Janszen, is dat je „de natuur op een andere manier beleeft. Je zit zo dicht op het water.”
Foto David van Dam