In De Fakkel is er zelfs op rustige dagen geklier

Agressie in zwembaden In zwembaden in Nederland gaat het op warme dagen nogal eens mis: vechtpartijen tussen bezoekers en badmeesters die worden geïntimideerd.

Om het illegaal inklimmen tegen te gaan, plaatste De Fakkel in Ridderkerk prikkeldraad en een camera. Op tropische dagen lopen zes beveiligers rond. (De jongens op de foto komen niet voor in het artikel.)
Om het illegaal inklimmen tegen te gaan, plaatste De Fakkel in Ridderkerk prikkeldraad en een camera. Op tropische dagen lopen zes beveiligers rond. (De jongens op de foto komen niet voor in het artikel.) Foto Merlin Daleman

Het geklier begint meteen na de ingang. Jongens hangen hinderlijk rond bij de kluisjes, waar ze de codes van zwembadbezoekers proberen af te kijken. Een paar minuten later slaan ze hun slag en roven ze het kluisje leeg, zegt Esther Lansman (42). „Zo zijn ook de autosleutels van mijn buurvrouw gestolen.”

Lansman eet met haar zoontje een patatje onder de kunststof palmbladen in het restaurant van zwembad De Fakkel in Ridderkerk. Het zwembad is de afgelopen jaren „veel minder veilig geworden”, zegt ze: „We komen hier nauwelijks nog.” Eigenlijk wilde ze deze dag naar het Tikibad bij attractiepark Duinrell in Wassenaar, maar ze bedachten pas laat dat ze wilden zwemmen. Naar Wassenaar rijden zou te lang duren.

Zwembad De Fakkel ligt onder de rook van Rotterdam, ingeklemd tussen voetbalvelden, een autoweg en parkeerplaatsen. Aan de ene kant het het wedstrijdbad, aan de andere kant de groene ligweide met buitenbaden.

Vechtpartijen

Afgelopen zomer ging het verschillende keren mis in het buitenbad. Op een drukke dag eind juni braken er vechtpartijen uit en klommen jongeren over de hekken zonder een kaartje te kopen. Daarop plaatste de leiding prikkeldraad, kwam er een camera bij het hek, en lopen er op tropische dagen voortaan zes beveiligers rond. Een paar weken later werd een badmeester in zijn gezicht geslagen.

Niet alleen in Ridderkerk ging het mis. Er braken in de zomermaanden vechtpartijen uit in openluchtbaden in het hele land: in het Zuid-Hollandse Hillegom, het Gelderse Eibergen, het Zeeuwse Koewacht.

Het Ridderkerkse zwembad heeft in het verleden vaker overlastgevers gehad. Zo’n vijftien jaar geleden werd een vingerafdrukapparaat – alleen bezoekers die zich niet in het zwembad hadden misdragen mochten naar binnen – bij de ingang geplaatst om ze te weren. Toen de incidenten terugliepen, verdwenen de poortjes weer.

Lees ook: Wat kan de badmeester doen tegen overlast?

Nu wordt op andere manieren asociaal gedrag ontmoedigd: bezoekers van het bad moeten bijvoorbeeld 1 euro borg betalen als ze bij hun eten een dienblad willen, om te voorkomen dat ze zo’n blad mee naar huis nemen. „Dat was vroeger ook niet”, vertelt de 30-jarige Jimilla Ista, die samen met haar 3-jarige dochter pootjebaadt in het bubbelbad. Al 25 jaar komt de Rotterdamse in De Fakkel. Er waren altijd al opstootjes, maar de laatste jaren komt het vaker voor. Zelfs op rustige dagen heeft ze nu last van de aanwezige jeugd. „Ze springen vlak naast je en de badmeester kijkt ernaar. Ze hebben geen respect.”

Ze springen vlak naast je en de badmeester kijkt ernaar

Jimilla Ista trouwe bezoeker van De Fakkel

Op de dagen dat het misging, was het buiten ruim 30 graden. Is de agressie te koppelen aan het warme weer? „Er is een verband”, zegt thermofysioloog Hein Daanen van de Vrije Universiteit in Amsterdam. In een zogeheten ‘klimaatkamer’ onderzoekt hij de invloed van temperatuurveranderingen op het lichaam. Daanen haalt de theorie van de Amerikaanse onderzoeker Craig Anderson aan. Die stelde – kort samengevat – dat hitte leidt tot ongemak en irritatie, wat kan overgaan in agressie. „Statistisch toonde hij een verband aan tussen het aantal misdrijven en hoge omgevingstemperaturen.”

Spandoeken

De vechtpartijen die eind juni uitbraken in het Ridderkerkse zwembad waren voor sympathisanten van de extreemrechtse groep Voorpost reden spandoeken rondom het zwembad te hangen. ‘Door Islamvertier geen zwemplezier’ stond er op eentje gekalkt. Het werd vastgebonden aan hetzelfde hek waar enkele weken daarvoor jongeren overheen klommen. Aan twee vlaggenmasten voor de ingang was een doek vastgemaakt met de kreet ‘Zwemterreur=Islamterreur’ en daaronder ‘Gemeente verzwijgt’.

De leiding van het zwembad en de Ridderkerkse burgemeester Anny Attema distantieerden zich in het AD onmiddellijk van die uitingen. De burgemeester zei dat de daders „alle kleuren van de regenboog” hadden. Ook in het zwembad zeggen de meeste bezoekers dat het niet om één etnische groep gaat. Zwembadbezoeker Esther Lansman zegt wel dat het vooral jongens met Marokkaanse en Turkse roots zijn, die „voor onheil zorgen in en om het water”. „Ze komen uit Rotterdam-Zuid”, voegt ze toe.

Zwemmen in de buitenlucht kan beperkt in Rotterdam-Zuid. Er is niet één openbaar buitenbad op Zuid, dat volgens het CBS ongeveer 240.000 inwoners telt. De laatste jaren sloten in het hele land zwembaden. Door gemeentelijke herindelingen kregen gemeenten meerdere zwembaden op de begroting. „En dat is financieel vaak niet op te brengen”, zegt Remco Hoekman, directeur van en onderzoeker bij het Mulier Instituut, dat onderzoek doet naar sport in Nederland. Het resultaat: zwembaden worden gesloten of het beheer wordt in particuliere handen ondergebracht, zoals bij zwembad De Fakkel. Hoekman: „Het is lastig een zwembad winstgevend te maken.”

En dat is waar het probleem ligt, meent de Dordtse Thérèse Majoor (33) die samen met haar baby van vijf maanden ligt te dobberen in het subtropisch zwembad. „Ze verdienen meer als het zwembad vol is. Maar daarmee komt de veiligheid van bezoekers in het geding.”

Toch blijft Majoor terugkomen. „Het is gezellig en het restaurant heeft lekker eten.” Alleen als het een warme zaterdag is en ze in de rij moet staan om binnen te komen, blijft ze thuis. „Ik gebruik mijn verstand.”

Bewakers in zwembad De Fakkel in Ridderkerk. Er is extra prikkeldraad om het binnenklimmen tegen te gaan.

Foto Merlin Daleman