Een beetje liefde in een envelopje

Geluk Sophie Oudman schrijft briefjes met lieve boodschappen, die ze anoniem verspreidt. Gewoon, om mensen blij te maken. „Als je zelf gelukkig bent, is het makkelijker om er voor andere mensen te zijn.”

Enkele kaartjes van Sophie Oudman.
Enkele kaartjes van Sophie Oudman. Foto en bewerking NRC

Sophie Oudman (28) ziet haar gelijk als ze het perron op station Amsterdam Bijlmer Arena op loopt. Tussen de tientallen wachtenden staat een meisje, een tiener, stilletjes te huilen. Er staan mensen om haar heen die haar lijken te kennen, maar het is niet duidelijk of ze actief wordt getroost. Zodra de trein eraan komt, loopt Oudman op het meisje af en pakt een klein envelopje uit haar linnen tas. ‘Deze is voor jou’, zegt ze, en loopt weer weg. Ze wil haar zelf laten bepalen wanneer ze het rode lakzegel losmaakt en de inhoud bekijkt: een kaartje met een hartje erop en de tekst ‘Liefde is overal’.

Ze gaf het kaartje in een opwelling. Normaal gesproken zien de ontvangers van haar kaartjes niet wie ze is. Oudman is illustrator en verspreidt al vier jaar anoniem kaartjes met lieve teksten als ‘Wat een geluk dat jij bestaat’ en ‘Heb lief tot de maan en terug’ op openbare plekken in Nederland. ‘Voor de vinder’, staat er uitnodigend op de envelopjes, waarvan ze er al meer dan 3.000 heeft uitgedeeld. „Gewoon, om mensen blij te maken”, zegt ze. Het liefst legt ze de kaartjes in het openbaar vervoer. Het was haar opgevallen dat de meeste reizigers eruit zien alsof ze wel een „geluksmoment” kunnen gebruiken.

Al sinds haar vierde maakt ze kaartjes, gedichtjes en tekeningen voor mensen in haar omgeving: voor haar jarige moeder, voor die verdrietige vriendin, voor de juf van wie de vader was overleden. „Ik kreeg tien jaar later van haar te horen dat het haar zo had getroost.” De wetenschap dat haar creatieve gebaren zo’n positieve impact kunnen hebben, inspireerde haar om kaartjes te blijven maken, net als haar eigen positieve instelling, zegt ze. „Als je zelf gelukkig bent, is het makkelijker om er voor andere mensen te zijn.”

Arbeidsintensief

Nadat ze aan de kunstacademie was afgestudeerd verbleef ze een klein jaar op Bali. In een winkeltje waar handgeschept papier werd verkocht met echte bloemetjes erin, bedacht ze dat ze de kaartjes ook aan willekeurige mensen zou kunnen geven. Terug in Nederland nam ze een bijbaantje bij de klantenservice van Bol.com en begon daarnaast honderden kaartjes te maken, „een arbeidsintensief proces”. Inmiddels worden de kaartjes en enveloppen afgewerkt in een sociale werkplaats.

Oudman hoort opvallend vaak dat haar kaartje precies op het juiste moment bij iemand terecht is gekomen

In het begin bleef ze nog een paar keer wachten om te kijken hoe vinders reageerden, maar zij bleken de enveloppen mee te nemen om op een rustige plek te openen. Leuke reacties krijgt ze via haar website Happy Little Moment, die op de achterkant van de kaartjes genoemd staat. Zo zegt Jeffrey: ‘Het kaartje dat ik vond in het vliegtuig heeft me ontzettend goed gedaan. Ik ben mijn vader drie weken geleden verloren op jonge leeftijd. […] Mooi dat het kaartje dan op mijn stoel terecht komt. Dat kan geen toeval zijn.’ Ook Oudman gelooft niet in toeval. Ze hoort opvallend vaak dat haar kaartje precies op het juiste moment bij iemand terecht is gekomen, zegt ze.

Lees ook: ‘De mensen moeten niet zo streng zijn voor zichzelf’

Meestal neemt ze een tiental kaartjes mee als ze ergens moet zijn, maar vandaag treint ze de hele dag door de Randstad om er 200 te verspreiden. Het startpunt is Utrecht Centraal. Zo onopvallend mogelijk legt ze haar kaartjes op bankjes, op toegangspoortjes, en tegen de schermen van kaartjesautomaten. De forenzen zijn voorzichtig met oppakken. Murshed Ali (45) staart bijna een minuut naar het envelopje op de kaartjesautomaat, voordat hij besluit door te lopen. „De hartjespostzegel op de envelop belooft een liefdevolle boodschap, maar misschien heeft iemand anders dat meer nodig dan ik”, legt hij uit. Ali is met zijn gezin vanuit Jemen naar Nederland gevlucht, vertelt hij, maar híj heeft in ieder geval zijn vrouw en kinderen nog, zegt hij.

Van sip naar vrolijk

In Rotterdam zijn de neergelegde envelopjes al binnen een paar seconden in zakken en tassen verdwenen. „Wat leuk”, „Wat bijzonder”, „Wat grappig dit”. Vriendinnen Karin van Dam (58) en Marjon Sep (60) uit Roosendaal zijn van hun à propos als ze een kaartje op hun bankje aantreffen. Zoiets liefs hadden ze nou niet verwacht „in een wereldstad als Rotterdam”. De Britse Claire Masters (39) ziet de vondst van haar envelopje juist als een bevestiging van de „loveliness” van Rotterdammers, die niet zo „cynisch, hard en gehaast” zijn als Londenaren. Masters is in Nederland voor de bruiloft voor een vriendin, vertelt ze, en was een beetje sip omdat ze haar vriend miste. Het kaartje vrolijkte haar weer op.

Lees ook het interview met sociaal psycholoog Naomi Ellemers: ‘Wat voor een ander goed is, is niet per se goed voor jou’

Oudman: „Ik las laatst dat als je een random act of kindness doet, iedereen er blijer van wordt: De ontvanger, de mensen die het zien gebeuren, en de gever.” Dat geldt ook voor haar, zegt ze. „Ik denk dat best wat mensen zich eenzaam voelen, maar ik heb daar geen last van. Ik heb geen relatie en ik werk op mezelf, maar toch voel ik mij heel erg verbonden met mensen.”

Ze heeft inmiddels haar bijbaan kunnen opzeggen, nu ze door bedrijven en instellingen als het Máxima Medisch Centrum wordt betaald om bemoedigende kaartjes te maken, zegt ze. Maar ze gaat ook door met willekeurige acties. Ze heeft een crowdfunding opgezet – er is al 1.000 euro binnen – zodat ze tegen eind volgend jaar nog eens 50.000 mensen kan verrassen, en ze hoopt anderen te inspireren hetzelfde te doen.

Dat laatste is al gelukt. De kaartjes lijken door vinders opnieuw te worden verspreid. Ze worden op plekken gevonden waar Oudman helemaal niet is geweest; aan het einde van de dag verschijnt er een berichtje op haar site: ‘Dankjewel voor een happy little moment dat ik vond op de broodafdeling in de Albert Heijn op Den Haag Centraal! Ik had de rest van de dag een grote glimlach op mijn gezicht!’