Recensie

Recensie Media

Meer antwoorden dan vragen met Zomergast en longarts Wanda de Kanter

De Kanter verdient een standbeeld voor de wijze waarop ze het gevecht aangaat met de tabaksindustrie, maar haar doelgerichtheid was in Zomergasten een nadeel.

Wanda de Kanter tijdens Zomergasten (VPRO)
Wanda de Kanter tijdens Zomergasten (VPRO)

In elke uitzending van Zomergasten zit een moment waarop dat ene artikel uit de knipselmap valt dat de gast liever onbesproken had gelaten. Bij longarts Wanda de Kanter (60) was het een interview waarin ze vorig jaar vertelde dat ze oproepen voor bevolkingsonderzoeken altijd weggooit. Uitstrijkjes of borstfoto’s wil ze niet laten maken. Hoe zit dat, wilde presentator Janine Abbring weten?

De Kanter legde uit dat het geen verstandige uitspraak was geweest (gezien het belang van de bevolkingsonderzoeken), maar dat ze wilde uitleggen dat ze ondanks decennia leven tussen de doodzieken, geen hypochonder was geworden. Abbring, terecht: „Nu draai je het een beetje om. Je gooit die oproepen niet weg om tegen een journalist te kunnen zeggen dat je geen hypochonder bent.”

Lees ook de recensie van de Zomergast van vorige week: In weldadige hoeveelheden stort Maxim Februari schoonheid over de kijker uit

De Kanter gaf geen krimp en stuurde haar volgende antwoord naar de invloed van roken bij het ontstaan van baarmoederhalskanker. Abbring, wier grote kracht juist is dat ze haar gasten kan verleiden tot hardop denken, liet het verder lopen; het was ook al bijna elf uur.

Het dialoogje was tekenend voor de vijfde Zomergastenuitzending. De Kanter, de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de belangrijkste antirookactivisten van Nederland, viel vooral op door haar uitgesproken doelgerichtheid.

Zo legde ze scherp uit dat we onze kinderen in de steek laten als we toestaan dat ze opgroeien in een maatschappij waarin een zo verslavend middel zo goedkoop met zoveel marketing wordt aangeprezen – en dat je tegen rokers die longkanker krijgen, niet kunt zeggen: eigen schuld, dikke bult. „Als je naar de macht van de tabaksindustrie kijkt, leven we eerder in een lobbycratie dan in een democratie.”

Twitter avatar zomergasten VPRO Zomergasten Longarts Wanda de Kanter over de tabaksindustrie en de overheid: ‘We leven niet in een democratie, maar een lobbycratie.’ #Zomergasten https://t.co/EKfDbMFcVS

Even doelgericht ging ze te werk bij het duiden van de fragmenten. Na een scène uit de documentaire Levensberichten van Cherry Duyns hield ze een warm pleidooi voor ‘zachte zorg’, de aandacht voor het welzijn van patiënten voorbij hun diagnose en behandeling. De aan Korsakov lijdende Ramses Shaffy die nog eenmaal Laat me zong was aanleiding tot opmerkingen over ouderenzorg. De beroemde scène uit Little Britain waarin een volwassen man borstvoeding krijgt: „Dít is wat er gebeurt als je niet op kunt voeden.” Zorgvuldig noemde ze alle mensen bij naam die iets belangrijks hadden verricht.

Lees hier meer over de strijd van Wanda de Kanter tegen de tabaksindustrie: Artsen te fel voor de antirooklobby

De Kanter verdient een standbeeld voor de wijze waarop ze het gevecht aangaat met de tabaksindustrie. Maar de doelgerichtheid die haar ongetwijfeld een zeer goede arts maakt, was een nadeel in de uitzending. Het werd een avond met meer antwoorden dan vragen – voor de paradoxen van het bestaan leek De Kanter minder belangstelling te hebben.

Dat bleek ook toen het over De Kanters eigen rookverslaving ging: ze stopte pas toen ze op haar 47ste door haar dochter werd betrapt op stiekem roken. Abbring vroeg hoe ze had kunnen blijven roken terwijl ze er op haar werk dagelijks de afschuwelijke gevolgen van zag. Het korte antwoord daarop „Ik was verslaafd” bleef het enige antwoord.

Niet dat De Kanter gesloten was. Ze vertelde openhartig over de dood van haar jongere broer, die een einde aan zijn leven maakte nadat hij kanker had gekregen en zijn situatie hopeloos bleek; een wond die pas drie maanden geleden was geslagen.

De Kanter had er een mooi citaat bij van een collega, die zei dat de daad van de broer moedig was geweest, maar dat het ook moed had gevergd om door te leven. En een beeldende uitspraak van Nick Cave over rouw: „Je kijkt in de spiegel en je weet dat er onder dezelfde huid nu een andere persoon leeft.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.