Ruzie over presidentskandidaat doodssteek voor wankele Roemeense regering

Het rommelde al maanden in de Roemeense regering, met mislukte hervormingen van de rechtsstaat en een affaire rond machtsmisbruik. Maandag blies de kleinste regeringspartij de coalitie op.

De Roemeense premier Viorica Dancila wil haar minderheidsregering in het zadel houden én over drie maanden president worden.
De Roemeense premier Viorica Dancila wil haar minderheidsregering in het zadel houden én over drie maanden president worden. Foto Robert Ghement/EPA

De al maanden worstelende regeringscoalitie in Roemenië is uiteengevallen. Maandag besloot de kleinste coalitiepartner, de liberale ALDE, de samenwerking met de reactionair-linkse PSD op te blazen. De PSD zegt nu alleen verder te willen regeren, maar heeft met 154 zetels in het parlement van 329 afgevaardigden geen meerderheid.

Tegen de overgebleven minderheidsregering is al een motie van wantrouwen ingediend om nieuwe verkiezingen af te dwingen. De vraag is of de voltallige oppositie die zal steunen. De oppositie is versplinterd en sommigen denken de PSD verder te kunnen beschadigen als die nog tot de reguliere verkiezingen in het najaar van 2020 tandeloos aan de macht blijft.

Directe aanleiding voor de breuk is een intern conflict over de presidentsverkiezingen in november. De Alliantie van Liberalen en Democraten (ALDE), goed voor twintig parlementszetels, hoopte namens de hele coalitie hun leider naar voren te kunnen schuiven: ex-premier Calin Popescu-Tariceanu. Maar de PSD koos ervoor de huidige premier te kandideren. Deze Viorica Dancila wil nu haar regering in het zadel houden én over drie maanden president worden. Dancila riep maandag op Facebook parlementariërs van andere partijen op „de moed” te hebben haar te blijven steunen.

Voor scholiere Alexandra kwam de hulp veel te laat

De regeringscoalitie was de afgelopen maanden al ernstig verzwakt. Een slechte uitslag in de Europese verkiezingen van mei ging gepaard met een referendum waarin Roemenen in ruime meerderheid tegen rechtsstatelijke hervormingen stemden die het kabinet wilde doorvoeren. Een dag later werd Liviu Dragnea, de grote man achter de PSD, voor machtsmisbruik veroordeeld tot een gevangenisstraf van drieënhalf jaar. Een maand geleden escaleerde de coalitiecrisis toen de regering en de Roemeense autoriteiten verantwoordelijk werden gehouden voor de dood van een 15-jarige scholiere. Deze Alexandra Macesanu had verscheidene keren 112 gebeld, nadat zij ontvoerd en verkracht was, maar de politie kwam veel te laat in actie om haar leven te redden.

ALDE-kandidaat Popescu-Tariceanu heeft zich ondertussen teruggetrokken als presidentskandidaat en als voorzitter van de Senaat. Zijn partij steunt nu de acteur en ex-Europarlementariër Mircea Diaconu in november. Naast premier Dancila is de zittende president, Klaus Iohannis, de voornaamste kandidaat.