Opinie

Onverwachte harmonie onder Franse leiding

G7 in Biarritz

Commentaar

Weekendjes aan zee kunnen heilzaam werken, maar ze kunnen ook het slechtste in een familie naar boven brengen. Toen de leiders van zeven grote industrielanden zich opmaakten voor drie dagen vergaderen in de Franse badplaats Biarritz wist iedereen dat er in het gezelschap grote meningsverschillen leven over belangrijke onderwerpen. Vraag was of die onenigheid de leiders verder uiteen zou drijven, of dat men de boel bij elkaar zou houden en mogelijk zelfs besluiten zou nemen – daar zijn leiders per slot van rekening voor.

Vlak na afloop van de G7 kan men vaststellen dat het overlegcircuit nog steeds functioneert. Nadat de vergadering van vorig jaar was geëindigd met ruzie, was niet iedereen er gerust op dat het periodieke onderonsje, waarvoor de basis werd gelegd na de oliecrisis van 1973, zou overleven. Een teloorgang van de G7 is in elk geval voorkomen. Op een aantal moeilijke dossiers is zelfs enige vooruitgang geboekt, zo kwam men een actieplan voor de door bosbranden geteisterde Amazone overeen en werden gesprekken met Iran gestart. Dat is een fraaie prestatie van de Franse president en G7-gastheer Emmanuel Macron en de Franse diplomatie.

De vraag wat de G7 is of behoort te zijn speelde een rol tijdens het informele diner zaterdagavond. De Amerikaanse president brak daar wederom een lans voor het opnieuw uitnodigen van de Russische president Vladimir Poetin. Rusland was volwaardig lid van 2002 tot 2014, maar sinds de Russische inmenging in Oekraïne en annexatie van de Krim is Poetin in het gezelschap niet meer welkom. De Europeanen zijn tegen een snelle terugkeer van Poetin omdat rehabilitatie zonder restricties gezien wordt als het legitimeren van Russisch wangedrag. Bovendien, redeneerden Europese leiders, is de G7 effectiever als forum voor westerse democratische landen.

Het is zaak dat de Europeanen voet bij stuk houden. Poetin heeft talloze kansen om goede wil te tonen in zijn omgang met het Westen, niet in de laatste plaats in Oekraïne zelf. Een ‘gratis’ lidmaatschap is niet de juiste weg – nog afgezien van de vraag of Poetin op een uitnodiging zou ingaan.

Macron buitte zijn speelruimte als voorzitter optimaal uit in de heikele kwestie-Iran. Hij nam een aanzienlijk risico door vrij onverwachts de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif in te laten vliegen in de tot vesting omgebouwde badplaats. Trump sprak niet met de Iraniër, maar zei dat Macron hem vooraf om toestemming had gevraagd.

De gesprekken over Iran toonden aan dat er mogelijk toch nog een diplomatieke oplossing is voor het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran, dat ontstond toen de VS zich terugtrokken uit de afspraken die Iran met de internationale gemeenschap maakte. Iran beloofde zijn nucleaire activiteiten te beperken in ruil voor opheffing van economische sancties. Nadat de VS weer sancties hebben opgelegd, dreigt Iran stapsgewijs zijn nucleaire activiteiten op te voeren. Trump zei in principe bereid te zijn tot een gesprek met de Iraanse president Hassan Rohani.

Een diplomatieke opening in de patstelling tussen Iran en de VS en aandacht voor de Amazone: het is slechts een greep uit de onderwerpen die in Biarritz voorbijkwamen. Het belangrijkste is evenwel dat de G7 als forum behouden blijft. Frankrijk wilde bijdragen aan verbetering van het internationale overleg. Dat is gelukt, al blijven de Atlantische fricties bestaan.