Opinie

Modern werkgeverschap is beter dan dienstplicht 2.0

Defensie Herinvoering van de dienstplicht is een schijnoplossing voor leegloop en lage instroom bij Defensie, schrijft .
Er zijn momenteel zelfs te weinig instructeurs om het huidige personeel de noodzakelijke opleidingen te geven.
Er zijn momenteel zelfs te weinig instructeurs om het huidige personeel de noodzakelijke opleidingen te geven. Marcel Antonisse

Afzwaaiend landmachtchef Leo Beulen zei vorige week in NRC dat Defensie de dienstplicht zou kunnen herinvoeren bij toenemend personeelsgebrek. In feite geldt de dienstplicht overigens nog steeds, maar gaat het om het activeren van de opkomstplicht, die sinds kort ook voor jonge vrouwen geldt.

Is Beulen vergeten dat de kosten van de herinvoering van de dienstplicht voor achttienjarigen alleen het eerste jaar al vijftien miljard euro zijn? Dat berekende minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) vorig jaar op verzoek van de PvdA. Dit is bijna het dubbele van de huidige defensiebegroting. En binnen de hele organisatie knelt het financieel nog steeds zó, dat vijftien miljard véél beter en zinvoller besteed zou kunnen worden. Door jarenlange forse bezuinigingen is er bij Defensie immers overal een schrijnend tekort: aan personeel, materieel, munitie en kleding, aan goede huisvesting voor militairen die door de week veelal op de kazerne wonen. Eigenlijk is er aan alles een tekort. Die knelpunten los je helaas niet binnen enkele jaren op. Dat is wél noodzakelijk als Nederland haar veiligheidstaken nationaal en internationaal naar behoren wil blijven uitoefenen.

Niet marktconform

Denkt Beulen dat de dienstplicht dé oplossing is voor de forse personeelsproblemen waarmee defensie kampt? De forse leegloop en te lage instroom los je echt niet op met nieuwe dienstplichtigen. Zoals Beulen in het interview aangaf, is er niet één team binnen Defensie op sterkte, sommige teams zijn slechts vijftig procent bezet. Er zijn te weinig instructeurs om zelfs het huidige personeel de noodzakelijke opleidingen te geven. Wie gaat straks dan al die dienstplichtigen opleiden en begeleiden?

Een ander probleem is dat de arbeidsvoorwaarden niet marktconform zijn. Het bejaarde loongebouw van Defensie is hard aan vernieuwing toe. Als een wachtmeester bij de politie achthonderd euro per maand meer verdient dan een wachtmeester bij de marechaussee, terwijl zij globaal hetzelfde werk doen, is het niet vreemd dat mensen weglopen. De personeelsproblemen los je op met marktconforme arbeidsvoorwaarden, modern werkgeverschap, een open cultuur, herstel van vertrouwen van het personeel in haar leiding, investeringen in materieel en goede huisvesting op de kazernes. Met de nieuwe cao is een eerste stapje gezet om de arbeidsvoorwaarden te verbeteren, maar dat is slechts het begin. Op alle fronten is er nog veel werk en dat dit kabinet daarvoor geld moet uittrekken is duidelijk.

Lees ook: ‘Bij toenemend personeelsgebrek bij defensie kan dienstplicht terugkeren’

Zouden nieuwe dienstplichtigen de werknemers zijn op wie defensie zit te wachten? Kunnen nieuwelingen alle hiaten vullen van de zeer ervaren medewerkers die zijn vertrokken? Kunnen ze een rol spelen binnen de huidige defensieorganisatie, waar echt iets anders van verwacht wordt dan in de tijden dat we de dienstplicht nog kenden? Ik dacht het niet. Het werk bij Defensie is steeds specialistischer geworden. Als militairen ingezet moeten worden om onze veiligheid te waarborgen, heb je ervaren militairen nodig, geen dienstplichtigen.

Ik zou ophouden met filosoferen, beste generaal, want van het activeren van de opkomstplicht wordt Defensie noch het zittend personeel wijzer. Dienstplicht? Niet doen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.