Indonesië krijgt nieuwe hoofdstad in Oost-Kalimantan

De huidige hoofdstad Jakarta kampt met ernstige (lucht)vervuiling, verkeersopstoppingen, overbevolking, verzakking en overstromingen.

De Indonesische president Joko Widodo (midden) kondigt de locatie van de nieuwe hoofdstad van het land aan.
De Indonesische president Joko Widodo (midden) kondigt de locatie van de nieuwe hoofdstad van het land aan. Foto Mast Irham/EPA

De nieuwe Indonesische hoofdstad moet over ongeveer vijf jaar verrijzen in de provincie Oost-Kalimantan, aan de oostkust van het eiland Borneo. Dat heeft de Indonesische president Joko Widodo maandag bekendgemaakt. In april kondigde de president al aan dat de nieuwe hoofdstad buiten het dichtbevolkte eiland Java zou komen, waar de huidige hoofdstad Jakarta ligt.

De nieuwe stad, waarvan de naam nog niet bekend is, moet worden gebouwd tussen de regentschappen Penajam Paser en Kutai Kartanegara. De overheid heeft daar tussen de steden Balikpapan en Samarinda al zo’n 178 hectare grond in bezit. De bouw moet in 2021 beginnen en de verhuizing van de regering naar de nieuwe hoofdstad in 2024. „Het is een strategische locatie in het centrum van Indonesië, dichtbij groeiende stedelijke gebieden”, aldus president Widodo tijdens een toespraak maandag in Jakarta.

De bouw van de nieuwe hoofdstad gaat zo’n 33 miljard dollar (29,7 miljard euro) kosten, verwacht de regering. Ongeveer een vijfde van de kosten komt voor rekening van de Indonesische overheid. De rest wordt gefinancierd door bedrijven.

Met het besluit hoopt de regering een einde te maken aan problemen die al langer spelen. Het laaggelegen Jakarta kampt namelijk met ernstige (lucht)vervuiling, verkeersopstoppingen, overbevolking, verzakking en overstromingen. Die problemen zijn er niet op Borneo. Daar zijn de risico’s op aardbevingen en vulkaanuitbarstingen ook kleiner dan op Java.

Zinkende stad

In Jakarta wonen zo’n tien miljoen mensen en dertig miljoen als de voorsteden van de stad worden meegerekend. De stad kampt na Bangkok en Mexico-Stad met de ergste verkeersopstoppingen ter wereld. Ook is Jakarta een van de snelst zinkende steden ter wereld doordat er meer water wordt opgepompt dan er natuurlijk wordt aangevuld. In combinatie met de stijging van de zeespiegel zorgt dit regelmatig voor overstromingen.

Er wordt al decennia gesproken over een nieuwe hoofdstad. Zo waren er onder president Soekarno, de eerste president na de onafhankelijkheid van Indonesië die het land leidde van 1945 tot 1967, al plannen voor een verhuizing, maar die werden nooit uitgevoerd.

Indonesië is overigens niet het eerste land dat zijn hoofdstad verhuist. Brazilië maakte in 1960 van Brasilia de hoofdstad in plaats van Rio de Janeiro, de junta van Myanmar verhuisde van Yangon naar Naypyidaw, en Maleisië maakte van Putrajaya de administratieve hoofdstad om Kuala Lumpur te ontlasten.

Vernietiging oerbos

Het eiland Borneo bestaat uit het onafhankelijke staatje Brunei, het oostelijke deel van Maleisië en de Indonesische provincie Kalimantan, die het grootste deel van het eiland beslaat. Kalimantan is met circa 16 miljoen inwoners relatief dunbevolkt, zeker in vergelijking met Java waar meer dan 140 miljoen mensen wonen. Kalimantan is wat betreft de oppervlakte bijna zes keer zo groot als Java. Een groot deel van het eiland bestaat uit oerwoud en bergen.

Milieuorganisaties vrezen dat de verplaatsing van de hoofdstad de vernietiging van de oerbossen op Borneo, waar veel bijzondere diersoorten leven, zal versnellen. Het oerwoud van Borneo is een van de laatste plaatsen waar de orang oetan leeft. De orang oetan op Borneo wordt al bedreigd door boskap, palmolieplantages, mijnbouw en jagers.