Opinie

De helletocht van Afrikaanse migranten door Jemen

Tienduizenden Afrikaanse migranten trekken dwars door de gewapende chaos van de oorlog in Jemen richting Saoedi-Arabië, las Carolien Roelants.

Dwars

De Ocean Viking heeft net 356 Afrikaanse migranten aan wal gezet in Malta, en de Open Arms heeft bij de gratie Gods – of in dit geval die van minister Salvini – 100 man, vrouw en kind afgezet op Lampedusa. Vorig jaar zijn 134.000 Afrikaanse migranten er op de een of andere manier in geslaagd de Europese Unie te bereiken. Maar wist u dat dat jaar meer Afrikaanse migranten in Jemen zijn aangekomen? Ja, datzelfde Jemen dat in de greep is van de ergste humanitaire crisis in de wereld als gevolg van de Saoedisch-Emiraatse oorlog tegen de Houthirebellen. Ongeveer 160.000, aldus VN-organisaties, en dit jaar komen er nog meer, voorspellen ze. Er worden er nu zo’n 18.000 per maand geteld, waarmee het jaartotaal de 200.000 zou bereiken.

Eerst even een zijweg naar die oorlog. De Daily Mirror zette vorige week nieuwe cijfers op een rij van de Britse wapenverkopen aan de Saoedische coalitie, die de oorlog in Jemen aan de gang helpen houden. Voor 6,3 miljard pond sinds het begin van de oorlog in 2015, waarvan 5,3 miljard aan Saoedi-Arabië alleen. Van die 6,3 miljard gaat het om 3 miljard aan vliegend materieel en 2,5 miljard aan granaten, bommen en dergelijke. Daarbij komen de Amerikaanse leveranties – Trump besloot onlangs nog voor 8 miljard dollar wapens aan de coalitie te leveren – en die door Frankrijk, Italië en Spanje. En dan natuurlijk nog de wapens voor de tegenpartij, Iraanse voor de Houthi’s met name, maar dat is gepruts in de marge in vergelijking.

Die miljarden zijn meer dan genoeg om de oorlog en de humanitaire crisis nog járen te onderhouden. Toch blijven de migranten komen. Ze zijn voor bijna 90 procent afkomstig uit Ethiopië, net als Jemen een van de armste landen ter wereld, en ze proberen temidden van de Jemenitische vijandelijkheden naar het paradijs in Saoedi-Arabië te komen.

Eerst moeten ze de Rode Zee over, wat even grote problemen oplevert als de Middellandse Zee voor ‘onze’ migranten. En dan duiken ze de Jemenitische crisis in. Hier zie je weer dat oorlog altijd nieuwe bronnen van inkomsten voor de handige jongens oplevert. Jemen is na viereneenhalf jaar oorlog een lappendeken van gewapende deelbelangen; u heeft de afgelopen weken nog gelezen over de nieuwe oorlog in het zuiden van het land. Temidden daarvan zijn smokkelnetwerken opgestaan die migranten door de gewapende chaos gidsen en in de tussentijd afpersen, misbruiken en mishandelen of dwangarbeid laten verrichten.

En wie de grens bereikt, ontdekt dat het Saoedische paradijs een fata morgana was. In het kader van het grote hervormingsplan Vision 2030 van de Saoedische kroonprins worden gastarbeiders daar massaal afgedankt en illegale migranten opgepakt, in kampen samengeperst, opnieuw mishandeld en gedeporteerd. Volgens de internationale migratieorganisatie IOM worden elke maand 10.000 Ethiopische migranten onvrijwillig naar hun land teruggestuurd. De deportatiemachine, zo noemde Human Rights Watch het eerder deze maand tegenover The Guardian. Degenen die op vrije voeten weten te blijven, worden door malafide werkgevers uitgebuit.

Niettemin blijven de Oost-Afrikaanse migranten in steeds groteren getale deze helletocht ondernemen. Het is maar een klein verhaal tegen de achtergrond van honger, ziekte en algemene ontbering die 24 van de 28 miljoen Jemenieten te verduren hebben. In een oorlog die kennelijk onbeperkt mag voortduren.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.